การถกเถียงรอบใหม่ได้ถาโถมเข้าสู่สื่อสังคมออนไลน์ด้านคริปโต หลังจาก Crypto Rover โพสต์ว่าค่าธรรมเนียมของบิตคอยน์ลดลงเหลือ 2.5 BTC ต่อวัน ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ปี 2011 และโต้แย้งว่าความต้องการบนเชนกำลังจางลง กราฟที่แนบมากับโพสต์แสดงสองสิ่งพร้อมกัน: ค่าธรรมเนียมธุรกรรมทั้งหมดที่ลดลงอย่างรวดเร็ว และเส้นราคาที่ยาวกว่าที่แข็งแกร่งกว่ามาก ซึ่งนี่เองคือเหตุผลที่ข้ออ้างดังกล่าวแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว
สำหรับเทรดเดอร์ ข้อความนี้เข้าใจง่าย ถ้าผู้ใช้ไม่ได้แข่งขันเพื่อแย่งพื้นที่บล็อกอย่างหนัก แสดงว่าเครือข่ายกำลังเย็นลงหรือไม่ หรือเป็นแค่สัญญาณว่าบิตคอยน์มีราคาถูกลงและใช้งานได้อย่างไม่แออัดมากนัก คำตอบขึ้นอยู่กับว่าคุณมองกราฟว่าเป็นคำเตือน หรือเป็นภาพสะท้อนของตลาดที่สงบกว่าและเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น
กราฟ Glassnode’s BTC Fees (Total) อธิบายเมตริกว่าเป็นจำนวนค่าธรรมเนียมทั้งหมดที่จ่ายให้กับเหล่านักขุด โดยไม่นับเหรียญที่เพิ่งสร้างใหม่ การอ่านล่าสุดแสดง 2.61456449 BTC โดยมูลค่าเป็นดอลลาร์ที่แสดงอยู่ราว $420,690 ซึ่งทำให้สภาพแวดล้อมค่าธรรมเนียมปัจจุบันอยู่ในหมวด “ต่ำมาก” อย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับมาตรฐานเชิงประวัติศาสตร์
นั่นไม่ได้แปลโดยอัตโนมัติว่าการใช้งานบิตคอยน์พังทลายลงแล้ว แต่ก็แสดงให้เห็นว่าผู้ใช้จ่ายน้อยลงอย่างมากในการส่งธุรกรรมผ่านเครือข่ายเมื่อเทียบกับช่วงที่ร้อนแรงกว่า ในทางปฏิบัติ การลดลงแบบนี้มักหมายถึงว่าเครือข่ายมีความแออัดน้อยลง ผู้ใช้น้อยลงกำลังรีบแย่งชิงราคาเสนอเพื่อเอาชนะกัน และมีความต้องการทันทีสำหรับพื้นที่บล็อกน้อยลง
ประเด็นใหญ่คือเรื่องของ “เวลา”
ภาวะค่าธรรมเนียมตกลงนี้กำลังเกิดขึ้น ขณะที่คำบรรยายภาพรวมตลาดที่กว้างกว่าของ Glassnode ได้ชี้ไว้แล้วถึงฉากหลังบนเชนที่ผ่อนคลายลง ในบันทึก Market Pulse ล่าสุด Glassnode ระบุว่าเงินไหลเข้า ETF กลับทิศไปเป็นเงินไหลออกสุทธิ ปริมาณการซื้อขายลดลง และข้อมูลบนเชนชี้ว่าตลาดอยู่ภายใต้แรงกดดันพร้อมกิจกรรมที่อ่อนแรง แม้จะมีสัญญาณบางอย่างของการทรงตัวเริ่มปรากฏขึ้น
ในรายงาน Week On-chain วันที่ 18 กุมภาพันธ์ บริษัทกล่าวว่าบิตคอยน์หลุดลงต่ำกว่า True Market Mean ใกล้ $79,000 และว่า spot flows และความต้องการจาก ETF ยังคงอ่อนแอ ภายในวันที่ 25 ก.พ. Glassnode กล่าวว่า บิตคอยน์ยังอยู่ในกรอบการเคลื่อนไหวระหว่าง $60,000 ถึง $70,000 เกือบ 9.2 ล้าน BTC ถูกถืออยู่ในภาวะขาดทุน และการสะสมยังอ่อนแรง
จากนั้นในวันที่ 4 มีนาคม Glassnode กล่าวว่า บิตคอยน์ไม่สามารถปิดเหนือ $70,000 ได้ตั้งแต่ช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ และโมเมนตัมกำไรที่เกิดขึ้นจริงลดลงอย่างรวดเร็ว เมื่อมองรวมกัน รายงานเหล่านี้ทำให้การลดลงของค่าธรรมเนียมดูเหมือนน้อยลงว่าจะเป็นความผิดปกติแบบกราฟโดดเดี่ยว และดูเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของการชะลอตัวที่กว้างขึ้นทั้งในด้านความเข้มข้นเชิงเก็งกำไรและความเข้มข้นของธุรกรรม
ประเด็นนี้สำคัญ เพราะตอนนี้บิตคอยน์ยังซื้อขายอยู่ในโซนอารมณ์ที่แตกต่างอย่างมากจากเมื่อปีที่แล้ว ราคาปัจจุบันอยู่ราว $67,087 โดยมีช่วงในระหว่างวันตั้งแต่ $66,523 ถึง $67,181 ตามข้อมูลตลาดแบบเรียลไทม์ บิตคอยน์หลุดลงไปที่ $66,362 ชั่วคราว เนื่องจากความกังวลใหม่เกี่ยวกับการขยายความขัดแย้งในสงครามอิหร่านได้ผลักดันให้นักลงทุนถอยห่างจากสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยง
ความแตกต่างกับปี 2025 น่าทึ่งมาก บิตคอยน์ทำจุดสูงสุดตลอดกาลที่ $126,223 ในเดือนตุลาคม 2025 โดยขับเคลื่อนด้วยเงินไหลเข้า ETF ที่แข็งแกร่งและอุปสงค์จากสถาบัน วันนี้ตลาดไม่ได้ดูเหมือนการพุ่งแบบนั้น มันดูเหมือนการรวมตัว การย่อยข้อมูล และความระมัดระวังหลังจากวิ่งขึ้นอย่างร้อนแรง คำถามสำคัญคือ ค่าธรรมเนียมที่ลดลงเป็นสัญญาณขาลง หรือเป็นเพียงสัญญาณว่าเครือข่ายกำลังนิ่งขึ้น
สำหรับบิตคอยน์ ค่าธรรมเนียมจะเพิ่มขึ้นเมื่อผู้ใช้แข่งขันอย่างหนักเพื่อเข้าไปอยู่ในบล็อก โดยปกติเหตุการณ์แบบนี้จะเกิดขึ้นในช่วงที่การเทรดดุเดือด ช่วงการเปิดตัวโทเค็น กิจกรรมการจารึก การเก็งกำไรระหว่างตลาดอย่างหนัก หรือการพุ่งขึ้นอย่างฉับพลันของความต้องการเชิงเก็งกำไร เมื่อค่าธรรมเนียมลดลงอย่างรวดเร็ว ก็อาจหมายความว่า mempool เงียบลง และเครือข่ายไม่จำเป็นต้องจัดสรรพื้นที่บล็อกด้วยความเร็วเท่าเดิม
นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมโพสต์ของ Crypto Rover ถึงถูกพูดถึงอย่างรวดเร็ว โพสต์นั้นตีกรอบการล่มสลายของค่าธรรมเนียมว่าเป็นหลักฐานว่าความต้องการบนเชนกำลังจางลง และกราฟก็ให้การสนับสนุนมุมมองนั้นอยู่บ้าง แต่ก็ยังมีคำอธิบายที่ไม่ดราม่าน้อยกว่า ตลาดค่าธรรมเนียมที่เงียบขึ้นอาจหมายความว่าระบบทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ใช่ว่ากำลังล้มเหลว
กล่าวอีกนัยหนึ่ง ข้อมูลค่าธรรมเนียมอาจกำลังบอกเราว่าเครือข่ายมีความแออัดน้อยลง ไม่จำเป็นต้องแปลว่าบิตคอยน์สูญเสียความเกี่ยวข้อง การตีความนี้ยังสอดคล้องกับคำอธิบายของ Glassnode เองเกี่ยวกับสภาวะตลาดที่อ่อนแรงแต่ทรงตัวได้มากกว่าการพังทลายทั้งหมด อย่างไรก็ตาม การเพิกเฉยต่อภาพรวมด้านอุปสงค์ก็ถือเป็นความผิดพลาดอยู่ดี
แหล่งที่มาของความเชื่อมั่นแหล่งถัดไป
Glassnode ได้กล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า spot demand, ETF demand และการสะสม ล้วนยังอ่อนแอกว่าช่วงที่แข็งแกร่งที่สุดของรอบปี 2024 และ 2025 ในรายงานเดือนกุมภาพันธ์ Glassnode ระบุว่าเงินไหลออกของเงินทุนถูกจำกัดไว้ แต่ยังจำเป็นต้องมีอุปสงค์ที่แข็งแกร่งกว่านี้เพื่อยืนยันการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน
ในเดือนมีนาคม บริษัทกล่าวว่า กำไรที่เกิดขึ้นจริงหดตัวลงอย่างรวดเร็ว โมเมนตัมฝั่งซื้อเสื่อมลง และอุปสงค์จากสถาบันไม่ได้ให้แรงหนุนเชิงโครงสร้างอีกต่อไป เบื้องหลังแบบนั้นทำให้การล่มสลายของค่าธรรมเนียมมีความหมายมากขึ้น ค่าธรรมเนียมที่ต่ำ การสะสมที่อ่อนแรง และกระแสไหลของ ETF แบบระมัดระวัง เมื่อมารวมกัน บ่งชี้ถึงตลาดที่ยังพยายามหาทางไปสู่แหล่งที่มาของความเชื่อมั่นแหล่งถัดไป
สำหรับตอนนี้ เทรดเดอร์กำลังเห็นเครือข่ายบิตคอยน์ที่ยังทำงานได้เพียงพอที่จะคงอยู่ได้ แต่ไม่ถึงขั้นมีพลังมากพอที่จะสร้างแรงกดดันด้านค่าธรรมเนียมแบบที่มักเกิดขึ้นในช่วงเก็งกำไรที่แข็งแรง สำหรับนักขุด ข้อความนี้สำคัญยิ่งกว่าที่อื่น ค่าธรรมเนียมธุรกรรมเป็นเพียงส่วนหนึ่งของรายได้การขุด แต่จะมีความสำคัญมากขึ้นเมื่อกิจกรรมยังดีและมีความต้องการพื้นที่บล็อก
ช่วงที่ค่าธรรมเนียมต่ำมากต่อเนื่องหมายความว่านักขุดต้องพึ่งพาการอุดหนุนบล็อก (block subsidy) และราคาตลาดของบิตคอยน์มากขึ้นเพื่อรองรับอัตรากำไร หากราคายังคงแกว่งในกรอบ ขณะที่ค่าธรรมเนียมยังตกต่ำ กรณีทางธุรกิจสำหรับนักขุดบางรายอาจเริ่ม “คับแคบลง” โดยเฉพาะสำหรับผู้ปฏิบัติการที่มีต้นทุนพลังงานสูงหรือมีภาระหนี้สิน
นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ตลาดจับตากราฟนี้อย่างใกล้ชิด ไม่ใช่แค่เรื่องว่าผู้ใช้ทำธุรกรรมหรือไม่ แต่เป็นเรื่องว่าเครือข่ายสร้างแรงกดดันทางเศรษฐกิจได้เพียงพอหรือไม่ เพื่อชี้ว่ามีตลาดที่ยังคึกคักและแข่งขันได้อยู่ใต้พื้นผิว ในขณะนี้ คำตอบดูเหมือนจะเป็น “ไม่” หรืออย่างน้อยก็ยังไม่ใช่ กราฟค่าธรรมเนียมดูอ่อนแรง ตัวชี้วัดด้านอุปสงค์ดูระมัดระวัง และการเคลื่อนไหวของราคาเองก็ยังดิ้นรนที่จะกลับมายึดโมเมนตัมแบบเดียวกับที่เคยกำหนดการวิ่งขึ้นครั้งใหญ่ครั้งล่าสุด
