California dự kiến đánh thuế 5% lợi nhuận chưa thực hiện gây tranh cãi, tỷ phú tiền điện tử và công nghệ cảnh báo vốn có thể chảy ra ngoài nhanh hơn

Về dự thảo luật “Thuế giàu có của tỷ phú” dự kiến tại California vào năm 2026, nhiều nhân vật quan trọng trong ngành tiền điện tử và công nghệ đã lên tiếng cảnh báo rằng chính sách này có thể gây ảnh hưởng sâu rộng đến môi trường đầu tư, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và dòng chảy vốn địa phương. Dự thảo đề xuất đánh thuế một lần 5% đối với tài sản ròng trên 10 tỷ USD của cư dân California, bao gồm lợi nhuận chưa thực hiện từ cổ phiếu, tài sản mã hóa và cổ phần doanh nghiệp.

Theo ý tưởng của dự thảo, khoản thu này chủ yếu sẽ dùng để chi cho chăm sóc sức khỏe và dịch vụ công cộng. Những người ủng hộ cho rằng, nhiều tỷ phú có sự gia tăng tài sản dài hạn chỉ trên sổ sách, chưa bán ra để thực hiện lợi nhuận, do đó chưa đóng góp hiệu quả vào ngân sách chung. Thuế đối với lợi nhuận chưa thực hiện sẽ giúp bù đắp khoản thiếu hụt ngân sách và nâng cao công bằng xã hội.

Tuy nhiên, các ý kiến phản đối đang nhanh chóng lan rộng trong cộng đồng tiền điện tử và công nghệ. Người sáng lập hợp tác của một sàn CEX lớn Jesse Powell đã công khai nói rằng, cách đánh thuế dựa trên lợi nhuận chưa thực hiện này có thể trở thành “điểm giới hạn” khiến nhóm người có giá trị ròng cao rời khỏi California. Ông cảnh báo rằng, sau khi luật được thông qua, các tỷ phú có thể chuyển vốn, địa điểm đăng ký doanh nghiệp, hoạt động tiêu dùng và từ thiện sang các khu vực có thuế thấp hơn. CEO của Bitwise Hunter Horsley cũng nhấn mạnh rằng, thuế lợi nhuận chưa thực hiện có thể buộc các nhà sáng lập doanh nghiệp bán cổ phần để nộp thuế, từ đó phá vỡ cấu trúc phát triển dài hạn của các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp tư nhân.

Ở góc độ vĩ mô, thị trường lo ngại rằng chính sách này sẽ thúc đẩy dòng chảy vốn ra ngoài nhanh hơn. Các nhà phê bình cho rằng, California lâu nay dựa vào đổi mới công nghệ và đầu tư mạo hiểm để thúc đẩy tăng trưởng, nhưng việc đánh thuế tài sản trên sổ sách có thể làm giảm động lực khởi nghiệp, ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp tiên tiến như tiền điện tử, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính. Một số nhà phân tích kinh tế còn cho rằng, việc tăng thuế trong ngắn hạn có thể không bù đắp được mất mát về cơ sở thuế dài hạn do các cư dân và doanh nghiệp chuyển đi.

Về thủ tục, dự thảo này vẫn cần thu thập khoảng 875.000 chữ ký hợp lệ để đưa vào vòng bỏ phiếu vào tháng 11 năm 2026. Tổng thể, dự luật này không chỉ là một cuộc thảo luận về chính sách thuế mà còn được xem như một chỉ số quan trọng về khả năng cạnh tranh kinh tế và môi trường đổi mới của California trong tương lai, và hướng đi cuối cùng vẫn còn cần theo dõi thêm.