328 ngân hàng bị phạt tổng cộng hơn 600 triệu nhân dân tệ! Trong quý I năm nay, số lượng và số tiền phạt của các ngân hàng đều giảm so với quý trước, vi phạm trong lĩnh vực tín dụng trở thành "khu vực chịu thiệt hại nặng nề"

Mỗi Kinh phóng viên｜Pan Ting    Mỗi Kinh biên tập｜Wei Weny

Kể từ năm 2026, ngành ngân hàng duy trì liên tục trạng thái tăng cường quản lý giám sát nghiêm ngặt; các cơ quan quản lý đối với các hành vi vi phạm trái pháp luật, trái quy định của ngân hàng và những người có liên quan kiên quyết giữ thái độ “không khoan nhượng”.

Dữ liệu cảnh báo rủi ro của doanh nghiệp cho thấy, trong quý 1 năm nay, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, Ủy ban Giám sát Quản lý Tài chính Quốc gia, Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước và các chi nhánh của họ đã tổng cộng ban hành 1701 quyết định phạt đối với các tổ chức ngân hàng và những người hành nghề, giảm 15.88% so với quý trước (quý 4 năm 2025); trong đó có 684 quyết định phạt đối với tổ chức và 1017 quyết định phạt đối với cá nhân. Số tiền bị phạt và tịch thu là 611M nhân dân tệ, giảm 38.16% so với quý trước; trong đó số tiền bị xử phạt của tổ chức là 595M nhân dân tệ, của cá nhân là 16M nhân dân tệ. Có 328 ngân hàng bị xử phạt, tăng 7 ngân hàng so với quý trước.

Nguồn ảnh: Doanh nghiệp Cảnh báo Rủi ro

Phóng viên tờ “Mỗi Ngày Kinh Tế” (sau đây gọi là “phóng viên mỗi kinh”) nhận thấy rằng trong quý 1 năm nay, các lĩnh vực vi phạm quy định của ngân hàng chủ yếu tập trung vào nghiệp vụ tín dụng. Wang Pengbo, nhà phân tích cao cấp của Orient Crown Consulting, cho biết với phóng viên mỗi kinh rằng hiện nay, vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng thể hiện một số đặc điểm khá rõ ràng; sự chồng lấp của nhiều yếu tố khiến cho vấn đề vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng vẫn nổi bật.

** “Vùng thảm họa” vi phạm tín dụng: “Ba kiểm tra” thiếu vắng và chiếm dụng vốn… vẫn là nguyên nhân chính**

Trong việc xử phạt các hành vi vi phạm trái pháp luật của các tổ chức tài chính, cơ quan quản lý luôn thực thi nghiêm cơ chế “phạt đôi” theo quy định hiện hành, truy cứu trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân có hành vi vi phạm theo pháp luật. Các hình thức xử phạt bao gồm phạt tiền, cảnh cáo, cấm hành nghề hoặc công việc liên quan… Đối với các quyết định phạt đối với tổ chức, phạt tiền là loại hình xử phạt phổ biến nhất; đối với các quyết định phạt đối với cá nhân, cảnh cáo là loại hình xử phạt phổ biến nhất.

Phóng viên mỗi kinh rà soát thấy rằng trong quý 1 năm nay, số lượng các quyết định phạt có mức trên 8B nhân dân tệ đã giảm. Theo dữ liệu từ Doanh nghiệp Cảnh báo Rủi ro, trong quý 1, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, Ủy ban Giám sát Quản lý Tài chính Quốc gia, Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước và các chi nhánh của họ đã tổng cộng ban hành 127 quyết định phạt mức trên 8B nhân dân tệ đối với các tổ chức ngân hàng và những người hành nghề, giảm 27 quyết định so với quý trước; đồng thời số tiền bị phạt của các quyết định phạt mức cao cũng giảm đáng kể so với quý trước.

Trong đó, Ngân hàng Xây dựng bị xử phạt với số tiền cao nhất, đạt 43.5061 triệu nhân dân tệ. Tiếp theo là Ngân hàng Phát triển Thượng Hải và Ngân hàng Nông thôn Liên hiệp Hàng Châu.

Nhìn chung, trong quý 1 năm nay, các lĩnh vực vi phạm của ngân hàng chủ yếu tập trung vào nghiệp vụ tín dụng. Dữ liệu của Doanh nghiệp Cảnh báo Rủi ro cho thấy trong quý 1, số lượng quyết định phạt mà cơ quan quản lý đưa ra đối với vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng đạt 1043 quyết định; so với 1127 quyết định của quý trước, giảm 7.45% theo tỷ lệ quý.

Thống kê lĩnh vực vi phạm của ngân hàng trong quý 1 năm 2026 Nguồn ảnh: Doanh nghiệp Cảnh báo Rủi ro

Trong đó, vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng chủ yếu tập trung vào việc “ba kiểm tra” không thực hiện đúng trách nhiệm đối với khoản vay, xử lý và cấp phát khoản vay trái quy định, phân loại tài sản tín dụng không chính xác…

Phóng viên mỗi kinh chú ý rằng việc hệ thống kiểm soát nội bộ không đầy đủ cũng là nguyên nhân chính khiến ngân hàng bị xử phạt; cụ thể gồm vi phạm quy định quản lý nghiệp vụ báo cáo tín dụng, vi phạm các quy tắc kinh doanh thận trọng, thu phí trái quy định, chất lượng và giá không tương xứng… Dữ liệu của Doanh nghiệp Cảnh báo Rủi ro cho thấy trong quý 1 năm nay, cơ quan quản lý đã ban hành 414 quyết định phạt do hệ thống kiểm soát nội bộ không đầy đủ; so với 450 quyết định của quý trước, giảm 8% theo tỷ lệ quý.

Phát triển mạnh, coi nhẹ quản trị rủi ro: Chuyên gia phân tích nguyên nhân sâu xa của vi phạm tín dụng

Theo điều 3 của “Luật ngân hàng thương mại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa”, trong các nghiệp vụ mà ngân hàng thương mại được phép kinh doanh có nêu rõ ràng “cấp các khoản vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn”; điều này trực tiếp đặt nền tảng pháp lý cho việc ngân hàng thương mại triển khai nghiệp vụ tín dụng. Từ điều 34 đến điều 41 của đạo luật này quy định cụ thể các nguyên tắc chỉ đạo đối với nghiệp vụ cho vay, thẩm định và phê duyệt khoản vay, thế chấp khoản vay, hợp đồng vay, lãi suất cho vay, tỷ lệ tài sản và nợ phải trả…

Từ trước đến nay, nghiệp vụ tín dụng luôn là “vùng thảm họa” của các hành vi vi phạm trái pháp luật và trái quy định của ngân hàng. Vậy hiện nay các đặc điểm chính của vi phạm nghiệp vụ tín dụng là gì?

“Dựa trên quan sát và dữ liệu, hiện nay vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng chủ yếu thể hiện một số đặc điểm khá rõ ràng: thứ nhất, hành vi vi phạm vẫn tập trung rất cao vào khâu ‘ba kiểm tra’ đối với khoản vay; việc điều tra trước khi cho vay không thực hiện đúng, thẩm tra trong quá trình cho vay mang tính hình thức, và quản lý sau khi cho vay không được bảo đảm vẫn là những biểu hiện nổi bật nhất; thứ hai, vấn đề sử dụng sai mục đích/chiếm dụng trái quy định vốn tín dụng rất nổi bật, dòng vốn trái quy định chảy vào các lĩnh vực bị cấm như bất động sản, thị trường chứng khoán, cùng với các hiện tượng vốn quay vòng rỗng, ‘dùng khoản vay để gửi tiền’… vẫn tồn tại; thứ ba, phạm vi tổ chức bị vi phạm khá rộng; các ngân hàng nhỏ và vừa tương đối tập trung hơn, còn các ngân hàng lớn thường thể hiện nhiều hơn ở mức tiền vi phạm và tiền phạt cao trên từng giao dịch.” Wang Pengbo cho biết với phóng viên mỗi kinh rằng hiện nay, hình thái vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng đan xen lẫn nhau với tín dụng truyền thống, thẻ tín dụng, tài chính bao trùm… thể hiện đặc điểm đa dạng.

Theo quan điểm của Wang Pengbo, việc nhiều yếu tố cùng lúc chồng lấp dẫn đến việc vi phạm trong nghiệp vụ tín dụng vẫn nổi bật. Một mặt, trong ngân hàng tồn tại sự mất cân bằng giữa đánh giá nghiệp vụ nội bộ và quản lý tuân thủ; dưới áp lực về quy mô kinh doanh và lợi nhuận, một số chi nhánh có xu hướng “phát triển mạnh, coi nhẹ quản trị rủi ro”. Mặt khác, việc thực thi quản trị rủi ro nội bộ chưa đủ chặt chẽ; tuy xây dựng thể chế tương đối hoàn thiện nhưng khâu triển khai thực tế còn có điểm yếu; ý thức tuân thủ và tính quy chuẩn trong thao tác của nhân viên vẫn còn thiếu sót. Đồng thời, một số tổ chức có tâm lý may mắn đối với hành vi vi phạm, việc chỉnh sửa chưa triệt để. Ngoài ra, chuỗi nghiệp vụ tín dụng dài và có nhiều bên tham gia; mức độ bao phủ giám sát và quản trị tức thời gặp một số khó khăn, từ đó khiến vấn đề vi phạm tiếp tục xảy ra với tần suất cao.

Tuy nhiên, phóng viên mỗi kinh cũng nhận thấy rằng dựa trên số lượng quyết định phạt và số tiền bị phạt trong quý 1, kể từ đầu năm nay, các tổ chức ngân hàng đã quan tâm hơn đến việc kinh doanh hợp pháp và tuân thủ đối với nghiệp vụ cho vay, đặc biệt trong nghiệp vụ tín dụng, tỷ lệ nợ xấu tiếp tục được cải thiện.

Từ dữ liệu nợ xấu của các ngân hàng thương mại cổ phần đã công bố báo cáo kết quả kinh doanh năm 2025 có thể thấy rằng, trừ một số ngân hàng ít ỏi, phần lớn ngân hàng thương mại cổ phần đều cải thiện liên tục đối với nghiệp vụ tín dụng.

Bằng phẳng và miễn trừ trách nhiệm: Nội dung và dữ liệu trong bài viết này chỉ để tham khảo, không cấu thành khuyến nghị đầu tư; trước khi sử dụng, hãy kiểm tra lại. Theo đó hành động, rủi ro tự chịu trách nhiệm.

Nguồn ảnh bìa: Liu Guomei