Ông Larry Fink nói về AI và token hóa tài sản: Tương lai của đầu tư và quản lý tài sản

Bối cảnh quy mô tài sản của BlackRock đạt 12,5 nghìn tỷ USD không chỉ dựa trên khả năng quản lý kinh doanh đơn thuần mà còn phản ánh sự kiên trì đổi mới công nghệ và triết lý quản lý rủi ro dài hạn. Ông Larry Fink đã chia sẻ trong cuộc đối thoại huyền thoại do Citi tổ chức về quá trình hình thành sự nghiệp và chiến lược điều hành hiện tại, qua đó dẫn dắt sự chuyển đổi của ngành tài chính. Những điểm chính của cuộc đối thoại này hé lộ xu hướng lớn trong việc tái cấu trúc các khoản đầu tư và quản lý tài sản trong tương lai.

Làm thế nào các nhà lãnh đạo xuất thân từ Thung lũng Silicon chinh phục phố Wall

Sự nghiệp của Larry Fink bắt nguồn từ những lời dạy của cha mẹ và trải nghiệm thời thơ ấu. Cha mẹ ông theo chủ nghĩa xã hội, coi trọng việc theo đuổi học vấn và trách nhiệm cá nhân, luôn nhắc nhở ông rằng “khi gặp khó khăn, đừng đổ lỗi cho người khác, đó là trách nhiệm của chính mình.” Kinh nghiệm làm việc tại tiệm giày từ năm 10 tuổi đã giúp ông phát triển kỹ năng xây dựng mối quan hệ và giao tiếp với khách hàng.

Tháng 1 năm 1976, khi chuyển từ bờ Tây sang New York, ông lần đầu tiên nhìn thấy tuyết trong buổi phỏng vấn tuyển dụng tại First Boston. Phong cách California với trang sức ngọc lam và tóc dài đã tạo nên sự khác biệt rõ rệt trên phố Wall lúc bấy giờ. Tuy nhiên, các lãnh đạo của First Boston đã trực tiếp phân công ông vào bộ phận giao dịch. Thời đó, phố Wall nhỏ bé hơn nhiều so với hiện tại, tổng vốn của tất cả các ngân hàng đầu tư chỉ khoảng 200 triệu USD, và số lượng tuyển dụng cực kỳ hạn chế.

Trong tháng đầu làm việc tại phòng giao dịch, Larry Fink đã xác định rõ phù hợp với nghề này. Sau đó, ông được phân công vào bộ phận thế chấp và bảo đảm, và khi mới 27 tuổi, ông trở thành giám đốc điều hành trẻ nhất trong công ty. Tuy nhiên, thành công đi kèm với những thất bại.

Phát triển máy tính và công cụ quản lý rủi ro xây dựng nền móng cho BlackRock

Larry Fink nhấn mạnh rằng chính máy tính đã thực sự thay đổi phố Wall. Trước năm 1983, ngành tài chính vẫn dựa vào các công cụ sơ khai như Monroe hoặc HP-12C. Bước ngoặt đến vào năm 1983, khi một số máy tính được đưa vào bộ phận thế chấp, giúp tái cấu trúc các quỹ thế chấp và tính toán đặc tính dòng tiền theo thời gian thực.

Cột mốc công nghệ này đã tạo ra quy trình chứng khoán hóa. Thời đó, nhiều phép tính vẫn làm thủ công, nhưng lĩnh vực phái sinh đã ra đời nhờ ứng dụng công nghệ trên sàn giao dịch. Cấu trúc của phố Wall đã thay đổi nhờ công nghệ.

Ở tuổi 31, ông gia nhập ủy ban điều hành, và đến 34 tuổi, ông đã trở nên tự mãn. Trong giai đoạn 1984-1985, bộ phận của ông đạt lợi nhuận cao nhất công ty, lập kỷ lục quý. Tuy nhiên, đến quý 2 năm 1986, ông bất ngờ thua lỗ 100 triệu USD. Qua khủng hoảng này, ông rút ra hai bài học sâu sắc: thứ nhất, tư duy của ông chưa theo kịp sự tiến hóa của thị trường; thứ hai, tham vọng cạnh tranh thị phần đã làm mờ mắt ông. Ông đã mạo hiểm mà không có công cụ quản lý rủi ro, và vô tình đã chấp nhận rủi ro lớn.

Thất bại này trở thành nền tảng để thành lập BlackRock. Năm 1988, ông đã đầu tư vào phát triển công cụ quản lý rủi ro từ khi mới thành lập. Trong số 8 thành viên sáng lập, có 2 chuyên gia công nghệ, và họ đã bỏ ra 25.000 USD để mua máy Sun Workstation. Văn hóa của BlackRock từ ban đầu đã gắn chặt với “công nghệ quản lý rủi ro.”

Tại sao hệ thống Aladdin trở thành chìa khóa ứng phó khủng hoảng tài chính

Giá trị thực sự của BlackRock được thể hiện rõ nhất trong vụ phá sản của Kidder Peabody năm 1994. Khi Kidder Peabody thuộc GE gặp khủng hoảng, BlackRock đã giành được hợp đồng quản lý qua hệ thống Aladdin. Larry Fink đề xuất không yêu cầu phí tư vấn ban đầu, mà chỉ nhận phí sau thành công. Trong 9 tháng vận hành, danh mục đầu tư của họ sinh lợi, và GE đã trả khoản phí tư vấn cao nhất trong lịch sử.

Điều đặc biệt là ông quyết định mở rộng hệ thống Aladdin cho tất cả khách hàng và đối thủ cạnh tranh. Quyết định chiến lược này không nhằm phổ biến công cụ, mà dựa trên khả năng vận hành và niềm tin vào năng lực quản lý của BlackRock.

Trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, BlackRock đã tận dụng niềm tin này để trở thành cố vấn chính của chính phủ Mỹ. Trong cuối tuần xảy ra vụ Bear Stearns, họ đã được JPMorgan thuê để phân tích danh mục, và vào thứ Sáu, thứ Bảy, họ hỗ trợ đánh giá rủi ro của JPM. Vào sáng Chủ nhật, có cuộc gọi từ Ủy ban Dịch vụ Tài chính Liên bang yêu cầu hỗ trợ, và Larry Fink đã đề nghị trước tiên xin phép CEO JPMorgan rồi mới chuyển sang dịch vụ chính phủ. Để đẩy nhanh quá trình, BlackRock đã trực tiếp được thuê bởi chính phủ Mỹ.

Khi Bộ trưởng Tài chính hỏi “Người nộp thuế Mỹ có chịu thiệt hại khi nhận lại tài sản không?”, ông đề xuất xem xét cả vốn gốc lẫn lãi, và nhận định rằng do tài sản đã giảm giá mạnh, khả năng người nộp thuế thu hồi vốn là rất cao. Sau đó, BlackRock còn nhận thầu tái cấu trúc AIG và xử lý khủng hoảng tại các chính phủ Anh, Hà Lan, Đức, Canada.

Bản chất của quản lý tài sản là lấy kết quả làm trung tâm—Chủ nghĩa dài hạn và vai trò của thư gửi cổ đông hàng năm

Khi BlackRock mua lại BGI vào năm 2009 để trở thành tổ chức chỉ số lớn nhất thế giới, Larry Fink bắt đầu viết thư gửi cổ đông hàng năm. Thời điểm đó, BlackRock quản lý khối lượng lớn cổ phần, nhưng chỉ có quyền biểu quyết, không có quyền xử lý. Nội dung ban đầu của các thư gửi cổ đông tập trung vào việc nâng cao nhận thức về “chủ nghĩa dài hạn,” khuyến khích các nhà đầu tư dài hạn xem xét các xu hướng dài hạn.

Bản chất ngành quản lý tài sản là dựa trên kết quả thực tế. BlackRock không kiếm lợi từ vòng quay vốn hay khối lượng giao dịch, mà dựa trên thành quả thực sự. Là một trong ba nhà quản lý quỹ hưu trí lớn nhất Mexico, công ty quản lý quỹ hưu trí nước ngoài lớn nhất Nhật Bản, và nhà quản lý quỹ hưu trí lớn nhất Vương quốc Anh, họ luôn tập trung vào các thách thức dài hạn. Sức ảnh hưởng này không thể sao chép, mà dựa trên mối quan hệ tin cậy lâu dài. Larry Fink thường gặp các lãnh đạo mới của các quốc gia trước khi họ nhậm chức để đảm bảo dòng thông tin chảy suốt quá trình.

AI và token hóa tài sản tài chính sẽ thay đổi mô hình đầu tư thế hệ mới

Larry Fink dự đoán xu hướng lớn tiếp theo là AI và token hóa tài sản tài chính. Ngành ngân hàng còn chậm chân trong nhiều lĩnh vực, trong khi các nền tảng số như New Bank của Brazil hay Trade Republic của Đức đang thay đổi toàn bộ truyền thống. Khi kết hợp phân tích dữ liệu lớn bằng AI, sức mạnh phá vỡ của công nghệ này càng rõ ràng hơn.

Năm 2017, BlackRock thành lập phòng thí nghiệm AI tại Đại học Stanford, tuyển nhóm giảng viên để phát triển các thuật toán tối ưu hóa. Quản lý 12,5 nghìn tỷ USD tài sản và xử lý khối lượng giao dịch khổng lồ, nhưng đổi mới công nghệ đã giúp họ trở về với trách nhiệm quản lý từ nền tảng.

Các nhà vận hành quy mô lớn ban đầu có lợi thế lớn hơn. Điều này gây lo ngại cho toàn xã hội, vì các tổ chức lớn có khả năng chi trả chi phí công nghệ AI. Tuy nhiên, khi AI thế hệ thứ hai phổ biến, lợi thế cạnh tranh sẽ bị thách thức. Hiện tại, BlackRock vượt xa so với 1 hay 5 năm trước. Quy mô đầu tư công nghệ rất lớn, và mọi hoạt động đều dựa trên nền tảng công nghệ.

Các thương vụ mua lại lớn như Prequin, HBS, Bio sẽ thay đổi cách các nhà đầu tư phân bổ tài sản trong thị trường tư nhân. Dù khi mua BGI (bao gồm iShares) năm 2009, thị trường còn hoài nghi, chiến lược “kết hợp passive + active + tập trung toàn bộ danh mục” đã chứng minh thành công. Quy mô của iShares đã mở rộng từ 340 tỷ USD lên gần 5 nghìn tỷ USD.

Năm 2023, hoạt động tư nhân của BlackRock phát triển mạnh mẽ, đầu tư hạ tầng đạt 50 tỷ USD từ mức không, và tín dụng tư nhân cũng mở rộng nhanh chóng. Sự hòa quyện giữa công tư ngày càng sâu sắc, xu hướng này sẽ ảnh hưởng đến tất cả các nhà đầu tư tổ chức và kế hoạch 401(k).

Thay đổi quan điểm về Bitcoin—Hedge rủi ro hệ thống

Trước đây, Larry Fink cùng Jamie Dimon từng chỉ trích gay gắt Bitcoin là “tiền tệ rửa tiền và trộm cắp.” Tuy nhiên, qua thời gian nghiên cứu trong đại dịch, nhận thức của ông đã thay đổi. Có một phụ nữ đã dùng Bitcoin để trả lương cho công nhân nữ bị Taliban cấm tuyển dụng. Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng bị kiểm soát chặt chẽ, tiền mã hóa trở thành lối thoát.

Ông dần nhận ra giá trị không thể thay thế của công nghệ blockchain đằng sau Bitcoin. Đây không chỉ là tiền tệ, mà còn là “tài sản sợ hãi” để đối phó với rủi ro hệ thống. Người ta sở hữu Bitcoin để đề phòng an ninh quốc gia và giảm giá trị tiền tệ, trong đó 20% là do các cá nhân vi phạm pháp luật tại Trung Quốc nắm giữ.

Trong môi trường bất định, Bitcoin là tài sản đòi hỏi liên tục học hỏi, phù hợp như một phương án phòng ngừa rủi ro cao và trong thời kỳ biến đổi nhanh.

Mỗi ngày đều phải hết mình—Nguyên tắc lãnh đạo của Larry Fink

Larry Fink nhấn mạnh rằng cốt lõi của lãnh đạo là luôn học hỏi mỗi ngày. Sự trì trệ đồng nghĩa với lùi bước. Để dẫn dắt một tập đoàn lớn, không có nút dừng, chỉ còn cách cống hiến hết mình. Muốn trở thành người đứng đầu, phải luôn thử thách bản thân và đòi hỏi cùng tiêu chuẩn từ đội nhóm.

Dù đã làm trong ngành này 50 năm, Larry Fink vẫn luôn theo đuổi ngày hôm nay là ngày tốt nhất. Rốt cuộc, chỉ khi cống hiến toàn tâm toàn ý, ông mới xứng đáng có quyền phát biểu và ảnh hưởng trong ngành. Quyền này không tự nhiên mà có, mà phải từng ngày đánh đổi bằng thực lực.

Trong bối cảnh thay đổi mô hình đầu tư, mọi nhà đầu tư cần tìm kiếm những thông tin chưa được thị trường nhận thức đầy đủ. Tin cũ không thể tạo ra lợi nhuận vượt trội. AI phân tích dữ liệu phân biệt để tạo ra những hiểu biết độc đáo, và nhóm cổ phiếu hệ thống của BlackRock đã vượt thị trường suốt 12 năm, đánh bại 95% nhà đầu tư dựa trên phân tích cơ bản trong 10 năm qua, bằng các thuật toán và chiến lược dữ liệu lớn.

Tuy nhiên, nếu đầu tư chủ động thực sự hiệu quả, thì ETF sẽ không bao giờ nổi lên. Trong khi các công ty quản lý tài sản truyền thống có vốn hóa thị trường giảm, BlackRock đã đạt 1700 tỷ USD. Sự khác biệt nằm ở khả năng đầu tư nâng cấp công nghệ.

Nếu nền kinh tế Mỹ không duy trì tăng trưởng 3%, vấn đề thâm hụt ngân sách sẽ đè nặng quốc gia. Năm 2000, thâm hụt là 8 nghìn tỷ USD, sau 25 năm đã tăng vọt lên 36 nghìn tỷ USD. Chỉ khi duy trì tăng trưởng 3%, tỷ lệ nợ trên GDP mới có thể kiểm soát được. Các rủi ro sâu hơn là 20% trái phiếu chính phủ Mỹ do người nước ngoài nắm giữ, chính sách thuế quan có thể dẫn đến chủ nghĩa biệt lập, làm giảm lượng dự trữ ngoại tệ của đồng USD, hoặc các quốc gia phát triển thị trường vốn nội địa, giữ lại tiết kiệm trong nước. Đồng thời, các loại stablecoin và số hóa tiền tệ có thể làm giảm vai trò toàn cầu của đồng USD.

Khi tài sản và nợ phải phù hợp, và quá trình giảm bớt đòn bẩy diễn ra, thiệt hại sẽ không lan rộng thành rủi ro hệ thống. Tư duy của Larry Fink dựa trên ba trụ cột: quản lý rủi ro, chủ nghĩa dài hạn và học hỏi liên tục.