Suy giảm 9.2 vạn: Bí ẩn kinh tế Mỹ đằng sau cú sốc việc làm phi nông nghiệp

Vào tối ngày 6 tháng 3 theo giờ Bắc Kinh, một tin tức đã làm chấn động thị trường vốn toàn cầu: số lượng việc làm phi nông nghiệp tháng 2 của Mỹ giảm ròng 9.2 vạn, thấp xa so với dự đoán của thị trường là tăng 5.5 vạn, lập kỷ lục giảm tháng thứ hai kể từ năm 2020. Tỷ lệ thất nghiệp bất ngờ tăng lên 4.4%, cao hơn dự kiến là 4.3%.

Đây là một dữ liệu đủ để khiến thị trường “nghi ngờ cuộc đời”.

1. Toàn cảnh dữ liệu: Nguồn gốc của sự lạnh lẽo?

Về mặt bề ngoài, sự xấu đi của dữ liệu việc làm tháng 2 có thể được bảo vệ bởi “yếu tố nhất thời” — Cục Thống kê Lao động Mỹ chỉ ra rằng thời tiết mùa đông lạnh và cuộc đình công của hơn 3 vạn nhân viên tại Tập đoàn Y tế Caesar đã gây ảnh hưởng rõ rệt đến số liệu tháng đó. Cuộc đình công trùng khớp với tuần điều tra thống kê, trực tiếp làm giảm 2.8 vạn vị trí trong ngành chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, nếu nhìn xa hơn, sự lạnh lẽo này không thể hoàn toàn giải thích chỉ bằng thời tiết và đình công.

Đây là lần thứ ba trong năm tháng qua, số lượng việc làm giảm. Cục Thống kê Lao động cũng đã điều chỉnh giảm dữ liệu lịch sử: tháng 12 số việc làm phi nông nghiệp đã chỉnh sửa từ +4.8 vạn xuống còn -1.7 vạn, tháng 1 từ +13 vạn chỉnh sửa nhẹ xuống còn +12.6 vạn, tổng cộng thấp hơn giá trị ban đầu 6.9 vạn. Những chỉnh sửa này càng làm tăng thêm lo ngại của thị trường về việc thị trường lao động tiếp tục yếu đi.

Xét theo ngành, các tin tiêu cực gần như phủ khắp các lĩnh vực: ngành sản xuất giảm 1.2 vạn, trái ngược với mục tiêu thúc đẩy chuyển sản xuất về Mỹ của chính quyền Trump qua thuế quan; ngành dịch vụ thông tin giảm 1.1 vạn, trong 12 tháng qua ngành này trung bình giảm khoảng 5000 vị trí mỗi tháng, được cho là liên quan đến xu hướng sa thải liên quan trí tuệ nhân tạo; ngành vận tải và kho bãi giảm 1.1 vạn, số việc làm của chính phủ liên bang giảm 1 vạn. Từ tháng 10 năm 2024, số việc làm của chính phủ liên bang đã giảm tổng cộng 33 vạn, chiếm khoảng 11% tổng số nhân viên.

2. Hiện tượng nghịch lý về lương: Sự tồn tại đồng thời của suy giảm việc làm và lương cao

Trong bối cảnh dữ liệu việc làm chung yếu đi, dữ liệu lương lại tăng trưởng ngược chiều, làm tăng độ phức tạp trong đánh giá chính sách của Cục Dự trữ Liên bang. Trung bình lương theo giờ tháng 2 tăng 0.4% so với tháng trước, giữ nguyên so với tháng 1, cao hơn dự kiến của thị trường là 0.3%; tốc độ tăng so với cùng kỳ năm trước từ 3.7% tăng nhanh lên 3.8%, cũng vượt dự đoán của thị trường.

Sự kết hợp “giảm nhiệt của việc làm, tính dính của lương” này chính là đặc trưng điển hình của môi trường lạm phát đình trệ. Việc lương liên tục tăng cho thấy, dù thị trường lao động đang nguội đi, nhưng áp lực chi phí lao động vẫn chưa giảm theo. Giám đốc Chiến lược Toàn cầu của Principal Asset Management, Seema Shah, cảnh báo rằng những dữ liệu này đang đẩy nền kinh tế Mỹ vào lĩnh vực lạm phát đình trệ.

3. Giá dầu tăng vọt: Thêm dầu vào lửa của cú sốc bên ngoài

Khác biệt rõ rệt với thị trường lao động yếu là sự tăng giá liên tục của thị trường dầu thô. Do xung đột Iran leo thang, vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, giá dầu quốc tế tăng mạnh — hợp đồng tương lai dầu WTI tháng 4 tăng 12.21%, trong tuần tăng tổng cộng 35.6%; hợp đồng tương lai dầu Brent tháng 5 tăng 8.52%, trong tuần tăng 27.88%.

Việc giá dầu tăng đã làm phức tạp thêm nền kinh tế qua hai con đường. Thứ nhất là truyền dẫn lạm phát, giá năng lượng tăng trực tiếp đẩy cao chi phí các ngành, gia tăng áp lực lạm phát; thứ hai là cuộc chơi chính sách tiền tệ, giá dầu tăng gây lo ngại về phản ứng lạm phát, ảnh hưởng đến kỳ vọng cắt giảm lãi suất của thị trường.

Giám đốc Chiến lược Đầu tư của Morgan Stanley Wealth Management, Ellen Zentner, trong báo cáo đã chỉ ra rằng, sự cộng hưởng của xung đột Trung Đông đẩy giá dầu lên cao, bất ổn về thuế quan, cùng câu chuyện phức tạp của thị trường lao động, khiến Fed phải đối mặt với một bộ rối loạn rủi ro lạm phát đình trệ khó xử lý.

4. Tình thế tiến thoái lưỡng nan: Sự bối rối của Fed

Sau khi dữ liệu phi nông nghiệp được công bố, các nhà giao dịch đã tăng nhẹ cược vào khả năng Fed sẽ giảm lãi ít nhất một lần vào năm 2026. Theo CME “Quan sát Fed”, xác suất giảm lãi tổng cộng 25 điểm cơ bản đến tháng 6 đã tăng lên 40%, cao hơn mức 31.5% trước đó.

Tuy nhiên, con đường giảm lãi không phải là thẳng tắp. Một số nhà phân tích cảnh báo rằng, trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông liên tục leo thang, lo ngại về lạm phát đình trệ của Mỹ đang gia tăng, Fed có thể đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Nhà báo kinh tế trưởng của Wall Street Journal, Nick Timiraos, gọi đây là “bước gần hơn tới tình huống đáng sợ nhất của Fed — lạm phát tăng cao và thất nghiệp tăng cùng lúc”.

Các phát biểu của các quan chức Fed cũng thể hiện rõ sự bất đồng. Thống đốc Fed, Waller, cho rằng chiến tranh Trung Đông sẽ không gây ảnh hưởng kéo dài đến lạm phát của Mỹ, và nhấn mạnh xu hướng giảm lãi của mình. Trong khi đó, Chủ tịch Fed San Francisco, Daly, cho biết, báo cáo việc làm tháng 2 đã làm sâu sắc thêm lo ngại về thị trường lao động của bà, nhưng trong bối cảnh giá dầu tăng, lạm phát còn quá cao mang lại “rủi ro hai chiều”.

Giám đốc xếp hạng của Fitch về kinh tế Mỹ, Oulu Sonora, nói với界面新闻 rằng, cộng thêm các rắc rối về thuế quan, giá năng lượng tăng gây áp lực lạm phát mới, Fed gần như rơi vào trạng thái bối rối, chỉ còn biết chờ dữ liệu ổn định trở lại.

5. Phản ứng thị trường: Sự lan rộng của tâm lý hoảng loạn

Vào ngày 6 tháng 3 theo giờ Mỹ Đông, ba chỉ số chính của thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm mạnh, chỉ số Dow Jones giảm hơn 900 điểm trong phiên, Nasdaq giảm 1.59%, S&P 500 giảm 1.33%. Chỉ số sợ hãi VIX của Phố Wall tăng 22%, chạm mức cao nhất kể từ tháng 4 năm ngoái.

Giám đốc điều hành của Rapidan Energy Group, Bob McNally, nói: “Tâm lý của nhà đầu tư đã chuyển từ tự mãn sang gần như hoảng loạn nhanh chóng, và thị trường có khả năng sắp xuất hiện thời khắc hoảng loạn thực sự.”

Giám đốc nghiên cứu đa tài sản và vĩ mô của Cohen & Steers, Jeff Palma, nhận định: “Một mặt là nền kinh tế yếu, mặt khác là giá dầu tăng vọt, những dữ liệu này rất khó để thị trường tiêu hóa.”

Kết luận

Suy giảm 9.2 vạn, tỷ lệ thất nghiệp 4.4%, mức tăng lương 3.8%, cùng với giá dầu tăng vọt — những dữ liệu này cùng nhau vẽ nên bức tranh phức tạp của nền kinh tế Mỹ năm 2026 vào mùa xuân.

Đây không chỉ là câu chuyện về sự chậm lại của kinh tế, cũng không chỉ là câu chuyện về lạm phát. Nó là sự cộng hưởng của cả hai, là sự xuất hiện trở lại của bóng tối lạm phát đình trệ. Đối với Fed, áp lực kép từ thị trường lao động và lạm phát đang đẩy chính sách tiền tệ vào một ngã rẽ chưa từng có.$BTC

Như trong “Bản ghi nhớ nâu” mới nhất của Fed tiết lộ, tất cả 12 khu vực của Fed đều báo cáo xu hướng tăng giá, các doanh nghiệp đều đề cập đến chi phí bảo hiểm, năng lượng và nguyên vật liệu liên tục tăng. Trong bối cảnh chi phí nhập khẩu đã tăng do tình hình địa chính trị căng thẳng, áp lực kép từ thị trường lao động và lạm phát đang thử thách khả năng chống chịu của nền kinh tế Mỹ, cũng như trí tuệ của các nhà hoạch định chính sách.#2月非農意外負增長