Mua vàng miếng ở đâu tiết kiệm nhất? Phân tích toàn diện về chi phí và lợi nhuận của 5 kênh đầu tư vàng

Quân sự địa chính trị quốc tế tiếp tục leo thang, kỳ vọng lạm phát không giảm, vàng lại trở thành tâm điểm chú ý của nhà đầu tư. Đến tháng 9 năm 2025, giá vàng đã vượt qua 3700 USD, Goldman Sachs dự báo đến giữa năm 2026 sẽ chạm mốc 4000 USD/ounce. Nhưng vấn đề thực sự là: đối mặt với nhiều phương thức đầu tư vàng, phương pháp nào là sinh lợi nhất? Bài viết phân tích sâu về năm kênh chính gồm vàng thỏi vật chất, sổ tiết kiệm vàng, ETF vàng, hợp đồng tương lai và hợp đồng chênh lệch (CFD), giúp nhà đầu tư tìm ra cách phù hợp nhất với phong cách đầu tư của mình.

Những điều cần biết trước khi mua vàng thỏi: Xác định rõ mục tiêu đầu tư

Trước khi quyết định mua vàng thỏi ở đâu, hãy tự hỏi: Mục đích thực sự của việc mua vàng là gì? Các mục tiêu đầu tư khác nhau sẽ quyết định phương thức mua bán sinh lợi nhất hoàn toàn khác nhau.

Nhà đầu tư dài hạn phòng hộ chống lạm phát phù hợp mua trực tiếp vàng thỏi hoặc sổ tiết kiệm vàng, nhằm chống lại lạm phát, bảo vệ tài sản. Loại nhà đầu tư này hướng tới “an toàn” chứ không phải “lợi nhuận”. Ngân hàng trung ương năm 2024 đã mua ròng 1045 tấn vàng (lượt mua ròng năm thứ ba liên tiếp vượt 1000 tấn), đủ để chứng minh sự công nhận của các tổ chức về khả năng giữ giá của vàng.

Nhà đầu tư hướng đến lợi nhuận từ giao dịch thì nên xem xét ETF vàng, hợp đồng tương lai hoặc CFD, mục đích là kiếm lợi từ chênh lệch giá mua bán. Loại này chấp nhận rủi ro biến động thị trường nhưng tiềm năng lợi nhuận lớn hơn.

Vàng thỏi vật chất: Ưu tiên giữ giá nhưng cần đánh giá chi phí

Vàng thỏi gồm các khối vàng nguyên chất, vàng kim, trang sức vàng, là phương thức đầu tư truyền thống nhất. Mua vàng thỏi ở đâu sinh lợi nhất? Phụ thuộc vào trọng lượng đầu tư.

Vàng thỏi trọng lượng lớn (1kg trở lên) khuyên mua trực tiếp tại ngân hàng. Ngân hàng TMCP Taiwan là ngân hàng duy nhất tại Đài Loan có dịch vụ mua bán vàng vật chất, các loại vàng từ 100g đến 1kg, nguồn gốc từ ngân hàng UBS của Thụy Sỹ, đảm bảo chất lượng, phí giao dịch thấp hơn các cửa hàng vàng bạc.

Vàng thỏi trọng lượng nhỏ có thể mua tại các cửa hàng vàng hoặc tiệm cầm đồ, nhưng cần chú ý đến chứng nhận độ tinh khiết. Dù mua ở đâu, yếu tố then chốt là độ tinh khiết của vàng, vì khi bán ra sẽ tính theo trọng lượng. Bao bì quá mức hoặc thương hiệu cao cấp (như vàng giả kim) dễ bị thương lượng giảm giá, không đáng đầu tư.

Các chi phí chính của vàng thỏi gồm:

• Chênh lệch mua bán: 1%–5%
• Phí lưu giữ: tính theo giá trị và năm
• Thuế: trên 5 vạn TWD cần khai báo thu nhập cá nhân một lần, tính theo tỷ lệ lợi nhuận 6%

Dù rủi ro thấp, có thể cầm giữ vật chất, tăng cảm giác an toàn tâm lý, nhưng tính thanh khoản không cao, dễ gặp “mua dễ bán khó”, không có lãi suất, phí lưu giữ là chi phí ẩn.

Sổ tiết kiệm vàng: Lựa chọn tiện lợi cho nhập môn nhỏ

Sổ tiết kiệm vàng (“vàng giấy”) cho phép nhà đầu tư không cần cầm giữ vật chất, mua bán qua ngân hàng. Nhiều ngân hàng lớn tại Đài Loan cung cấp dịch vụ này, như Taiwan Bank, E.SUN Bank, CTBC, CTBC, phí thường khoảng 1.00%.

Ưu điểm so với vàng thỏi vật chất là: giao dịch nhỏ, không cần tự bảo quản, linh hoạt đổi lấy vàng vật chất bất cứ lúc nào. Nhược điểm là phải đối mặt với rủi ro tỷ giá — giá vàng quốc tế tính bằng USD, mua bằng TWD sẽ chịu biến động tỷ giá. Nếu mua bằng ngoại tệ khác thì phát sinh chi phí đổi tiền.

Năm 2023, Taiwan Bank ra mắt sản phẩm “Sổ vàng hai tiền tệ”, cho phép nhà đầu tư hưởng lợi từ biến động tỷ giá TWD và ngoại tệ cùng biến động giá vàng, nhưng tổng chi phí không chênh lệch nhiều, thuộc mức trung bình.

Nhà đầu tư nên tránh mua bán quá nhiều lần, vì mỗi lần giao dịch phát sinh phí, tích lũy lâu dài sẽ thành chi phí lớn. Về thuế, lợi nhuận từ mua bán sổ vàng được xem là thu nhập tài sản, tính vào thu nhập cá nhân của năm sau.

ETF vàng: Công cụ đầu tư dài hạn chi phí thấp

ETF vàng (quỹ chỉ số vàng) theo dõi giá vàng quốc tế trực tiếp, có mức đầu tư thấp, thanh khoản cao. Ở Đài Loan có 00635U, ở Mỹ có GLD và IAU.

Chi phí so sánh:

• ETF vàng Đài Loan (00635U): phí quản lý 1.15%/năm + phí giao dịch 0.15% + thuế giao dịch 0.1% ≈ 1.4%/năm
• ETF vàng Mỹ (GLD): phí quản lý 0.4%/năm + phí giao dịch 0–0.1% + phí đổi ngoại tệ 0.32%
• ETF vàng Mỹ (IAU): phí quản lý 0.25%/năm + phí giao dịch 0–0.1% + phí đổi ngoại tệ 0.32%

So với chi phí mua bán vàng thỏi từ 1%–5%, ETF có chi phí hàng năm rõ ràng hơn. Tuy nhiên, ETF chỉ mua bán theo chiều tăng giá, không thể bán kh short, phù hợp đầu tư dài hạn.

Mua qua các sàn chứng khoán dễ dàng, nếu mở tài khoản Mỹ thì mua ETF Mỹ với chi phí thấp hơn, theo dõi sát hơn, nhưng cần đổi ngoại tệ.

Hợp đồng tương lai vàng: Công cụ giao dịch ngắn hạn và quản lý rủi ro

Hợp đồng tương lai vàng là hợp đồng dựa trên giá vàng quốc tế, ưu điểm lớn nhất là có thể giao dịch hai chiều (mua hoặc bán), thời gian giao dịch dài (gần như 24/7), chi phí giữ vị thế thấp. Chỉ cần ký quỹ là có thể dùng đòn bẩy, tận dụng vốn cao.

Tuy nhiên, rủi ro chính là đòn bẩy làm lợi nhuận hoặc thua lỗ tăng gấp nhiều lần. Các hợp đồng này có ngày đáo hạn, cần chuyển đổi hợp đồng, nếu không đóng vị thế trước ngày đáo hạn sẽ bị tự động đóng.

Chi phí gồm: phí giao dịch thấp (~0.1%), thuế giao dịch 0.00000025. Thuế thu nhập từ giao dịch hợp đồng tương lai đã tạm dừng, chỉ còn thu thuế giao dịch, là hình thức có thuế thấp nhất trong các phương thức đầu tư vàng.

Giao dịch tại Sở Giao dịch Hàng hóa Đài Loan hoặc qua các nhà môi giới quốc tế, thời gian ngắn hơn hoặc dài hơn tùy chọn, phù hợp cho các nhà đầu tư ngắn hạn.

CFD vàng: Phương thức giao dịch tối thiểu

CFD theo dõi giá vàng giao ngay, cho phép mua bán hai chiều, không cần sở hữu vật chất, không có ngày đáo hạn, linh hoạt hơn hợp đồng tương lai.

Điểm khác biệt chính giữa CFD và hợp đồng tương lai:

• Quy mô hợp đồng: hợp đồng tương lai có quy mô cố định, CFD không → yêu cầu ký quỹ thấp hơn
• Ngày đáo hạn: hợp đồng tương lai có ngày hết hạn, CFD không
• Chi phí giao dịch: hợp đồng tương lai có phí + thuế hợp đồng, CFD không (chi phí từ chênh lệch giá + phí qua đêm)
• Yêu cầu vốn: hợp đồng tương lai yêu cầu vốn lớn hơn

Với mức đầu tư tối thiểu chỉ vài chục USD, nhà đầu tư có thể linh hoạt điều chỉnh đòn bẩy (từ 1X đến 100X), mỗi lệnh có thể cài đặt chốt lời, chốt lỗ.

Về thuế, lợi nhuận từ CFD vàng quốc tế thuộc thu nhập nước ngoài, nếu vượt 1 triệu TWD/năm sẽ tính theo mức thuế tối thiểu.

Thị trường CFD toàn cầu, tại Đài Loan chưa có sàn hợp pháp, nhà đầu tư cần chọn các nhà môi giới có giấy phép quốc tế như ASIC, CIMA hoặc FSC để đảm bảo an toàn.

Tổng so sánh chi phí và lợi nhuận các kênh đầu tư vàng

Nhà đầu tư nên chọn phương án nào? Khung quyết định sinh lợi nhất

Nếu mục tiêu là giữ giá dài hạn, chống lạm phát:

• Ưu tiên: ETF vàng (chi phí rõ ràng, thanh khoản cao)
• Phụ lựa chọn: Sổ vàng (không rủi ro tỷ giá)
• Truyền thống: Vàng thỏi (cần cân nhắc chi phí)

Nếu mục tiêu là kiếm lợi từ chênh lệch giá, có kinh nghiệm giao dịch:

• Rủi ro cao, lợi nhuận cao: CFD vàng (phí thấp, đòn bẩy cao)
• Rủi ro cân bằng: Hợp đồng tương lai vàng (quản lý tốt, chi phí cao hơn nhưng thuế nhẹ)

Nếu vốn ít, muốn thử thị trường vàng:

• CFD vàng là cách duy nhất với số tiền nhỏ, cực kỳ sinh lợi

Nếu muốn chi phí giao dịch thấp nhất:

• ETF vàng Mỹ (IAU): phí quản lý 0.25%/năm
• CFD vàng: phí 0.04% mỗi lệnh (chưa tính phí qua đêm)

Lời nhắc quan trọng: Tránh sàn lừa đảo

Dù chọn phương thức nào, nhà đầu tư cần xác nhận nền tảng giao dịch có giấy phép hợp pháp. Thị trường CFD toàn cầu nhiều sàn lừa đảo, nên chọn các nhà môi giới có giấy phép của ASIC (Úc), CIMA (Cây Măng), FSC (Seychelles) để đảm bảo an toàn.

Tổng kết: “Vàng mua ở đâu sinh lợi nhất” không có câu trả lời tuyệt đối — sinh lợi phụ thuộc vào mục tiêu, khả năng chịu rủi ro và thời gian của bạn. Nhà đầu tư dài hạn nên chú trọng chi phí và rủi ro, nhà đầu tư ngắn hạn cần quan tâm thanh khoản và đòn bẩy. Đánh giá hợp lý nhu cầu của bản thân, chọn kênh phù hợp với chiến lược đầu tư mới là “đầu tư sinh lợi thực sự”.