Arbitrage là chiến lược đa năng để kiếm lợi nhuận từ các sự không phù hợp của thị trường

Arbitrage là phương pháp kiếm lời dựa trên việc tận dụng sự chênh lệch giá của cùng một tài sản trên các thị trường hoặc cặp giao dịch khác nhau. Chiến lược arbitrage đã được áp dụng trong giao dịch tiền điện tử nhiều năm và vẫn là một trong những kỹ thuật đáng tin cậy nhất để quản lý rủi ro khi thu lợi nhuận.

Các hướng chính của chiến lược arbitrage trên thị trường tiền điện tử

Sự phát triển của thị trường tiền điện tử đã dẫn đến sự xuất hiện của nhiều loại arbitrage khác nhau. Mỗi chiến lược hoạt động theo nguyên tắc riêng, nhưng tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là cố định lợi nhuận từ các bất thường về giá.

Arbitrage trên thị trường giao ngay (spot) dự kiến mua cùng lúc một tài sản trên một sàn và bán trên sàn khác với giá cao hơn. Đây là hình thức chiến lược cổ điển và dễ hiểu nhất, mặc dù đòi hỏi tốc độ thực hiện nhanh.

Arbitrage dựa trên tài trợ (financing) là cơ chế phức tạp hơn liên quan đến hợp đồng vĩnh viễn (perpetual contracts). Nhà giao dịch mở các vị thế đối lập trên thị trường giao ngay và hợp đồng tương lai, thu lợi từ phí tài trợ.

Arbitrage trên hợp đồng tương lai (futures) sử dụng sự chênh lệch giữa giá hợp đồng kỳ hạn và tài sản cơ sở, chờ đợi đến khi hợp đồng đáo hạn để giá hội tụ.

Cách arbitrage hoạt động thực tế: tài trợ và chênh lệch giá

Để hiểu cách arbitrage hoạt động trong thực tế, cần làm rõ hai cơ chế chính.

Arbitrage tích cực và tiêu cực qua phí tài trợ

Khi lãi suất tài trợ của hợp đồng vĩnh viễn là dương (ví dụ +0,01%), điều này có nghĩa là người giữ vị thế mua dài hạn trả phí cho người giữ vị thế bán ngắn hạn. Nhà giao dịch có thể tận dụng tình huống này bằng cách cùng lúc mua tài sản trên thị trường giao ngay và mở vị thế bán hợp đồng tương lai. Việc này giúp kiếm lợi từ phí tài trợ, đồng thời trung hòa rủi ro về giá.

Ngược lại, khi lãi suất tài trợ âm, sẽ có lợi hơn khi mở vị thế mua dài hạn trên hợp đồng và bán ngắn hạn trên thị trường giao ngay.

Thu lợi nhuận từ chênh lệch giá

Phương pháp thứ hai là theo dõi sự chênh lệch giữa giá tài sản trên thị trường giao ngay và giá trị của hợp đồng tương lai. Nếu hợp đồng tương lai có giá cao hơn thị trường giao ngay, nhà giao dịch mua trên thị trường giao ngay và bán hợp đồng tương lai. Khi đến gần ngày đáo hạn, giá các thị trường sẽ hội tụ, và nhà giao dịch đóng vị thế để thu lợi nhuận từ chênh lệch.

Cơ sở hạ tầng của arbitrage: công cụ và khả năng

Các nền tảng tiền điện tử hiện đại cung cấp các công cụ chuyên dụng cho arbitrage. Những công cụ này giúp đơn giản hóa quá trình đặt lệnh đồng thời trên nhiều thị trường mà không cần dùng API.

Quét cơ hội. Nhà giao dịch có thể truy cập các bảng xếp hạng về lãi suất tài trợ và chênh lệch giá, giúp nhanh chóng xác định các cặp giao dịch có lợi nhất trong thời điểm hiện tại.

Đặt lệnh đồng thời. Trên một màn hình, hiển thị biến động giá của hai cặp giao dịch – thị trường giao ngay và hợp đồng phái sinh. Nhà giao dịch có thể đặt lệnh ở hai hướng đối lập chỉ bằng một cú nhấp, tránh trễ và trượt giá.

Cơ chế tự động cân bằng lại. Hệ thống sẽ kiểm tra định kỳ xem đã thực hiện đủ số lượng hợp đồng ở cả hai hướng chưa. Nếu có sự mất cân đối (ví dụ, trên thị trường giao ngay thực hiện 0,5 BTC, còn hợp đồng chỉ 0,4 BTC), hệ thống tự động đặt lệnh thị trường để cân bằng vị thế. Điều này giảm thiểu rủi ro một bên chiến lược còn mở vị thế.

Hỗ trợ nhiều tài sản. Các hệ thống hiện đại cho phép sử dụng hơn 80 loại tài sản làm tài sản thế chấp, tăng tính linh hoạt trong quản lý danh mục đầu tư.

Các bước thực hiện giao dịch arbitrage

Quy trình đặt lệnh arbitrage đòi hỏi tuân thủ theo một trình tự nhất định.

Bước 1: Chọn tài sản. Nhà giao dịch nghiên cứu các cặp giao dịch khả dụng, tập trung vào lãi suất tài trợ hoặc chênh lệch giá tùy theo chiến lược đã chọn.

Bước 2: Xác định hướng đi. Chọn mở vị thế mua dài hạn trên một thị trường và bán ngắn hạn trên thị trường khác (hoặc ngược lại). Số lượng lệnh ở cả hai bước phải bằng nhau.

Bước 3: Chọn loại lệnh. Quyết định dùng lệnh thị trường (thực thi ngay lập tức) hoặc lệnh giới hạn (đặt mức giá cố định).

Bước 4: Thiết lập khối lượng. Nhập kích thước vị thế ở một hướng; hệ thống sẽ tự động điền khối lượng tương tự cho hướng đối lập.

Bước 5: Kích hoạt bảo vệ. Nên bật chức năng tự động cân bằng lại để tránh mất cân đối lớn giữa hai bên.

Bước 6: Theo dõi. Sau khi đặt lệnh, cần theo dõi các vị thế trên cả thị trường giao ngay và hợp đồng phái sinh. Thông tin phí tài trợ có thể kiểm tra trong nhật ký giao dịch.

Rủi ro và cơ chế phòng ngừa khi arbitrage

Dù chiến lược này được xem là ít rủi ro, nhưng không đảm bảo lợi nhuận tuyệt đối và vẫn có thể gặp phải các rủi ro sau:

Rủi ro không thực hiện đầy đủ. Nếu một lệnh ở một hướng thực hiện một phần hoặc toàn bộ, còn lệnh ở hướng kia không thực hiện, vị thế sẽ còn mở trên thị trường, gây rủi ro về giá. Chính vì vậy, chức năng tự động cân bằng lại giúp giảm thiểu rủi ro này.

Rủi ro trượt giá khi cân bằng lại. Khi hệ thống đặt lệnh thị trường để cân bằng, giá có thể di chuyển khỏi mức ban đầu, làm giảm lợi nhuận dự kiến.

Rủi ro thanh lý. Trong trường hợp giá tài sản biến động mạnh và tài sản đảm bảo không đủ, nhà giao dịch có thể bị tự động đóng vị thế.

Hạn chế về thanh khoản. Trên một số thị trường, thiếu thanh khoản có thể gây chậm trễ hoặc phát sinh chi phí bổ sung khi thực hiện các lệnh lớn.

Các câu hỏi thực tế về arbitrage

Khi nào nên áp dụng arbitrage? Chiến lược này đặc biệt phù hợp khi có sự chênh lệch rõ ràng giữa các cặp giao dịch, khi làm việc với khối lượng lớn, hoặc khi việc thực hiện bình thường gây trượt giá đáng kể, hoặc khi cần mở và đóng nhiều vị thế cùng lúc để đồng bộ.

Làm thế nào tính lợi nhuận tiềm năng? Công thức tính chênh lệch giá: Chênh lệch = giá bán – giá mua. Để ước tính lợi nhuận hàng năm: APR = (phí tài trợ trung bình trong kỳ / số ngày) × 365. Các phép tính này giúp xác định có nên mở vị thế hay không.

Arbitrage có thể dùng để đóng vị thế không? Có, chiến lược này có thể dùng để mở mới hoặc quản lý, đóng các vị thế hiện có.

Điều gì xảy ra khi tắt chức năng tự động cân bằng lại? Hệ thống sẽ không còn theo dõi cân bằng lệnh nữa. Các lệnh sẽ hoạt động độc lập, tăng nguy cơ một bên còn mở vị thế nếu bên kia không thực hiện hoặc thực hiện một phần.

Thời gian cân bằng lại là bao lâu? Hệ thống kiểm tra cân bằng trong vòng 24 giờ kể từ khi bật. Nếu trong thời gian này các lệnh chưa thực hiện đầy đủ, hệ thống sẽ dừng hoạt động và hủy các lệnh còn lại.

Nếu hủy một trong các lệnh thủ công thì sao? Nếu chức năng tự động cân bằng lại đã bật, việc hủy lệnh ở một hướng sẽ tự động hủy lệnh ở hướng đối lập và kết thúc chiến lược. Khi tắt chức năng này, các lệnh hoạt động độc lập, không liên quan đến nhau.

Arbitrage là công cụ đáng tin cậy dành cho các nhà giao dịch muốn khai thác lợi nhuận từ sự không hiệu quả của thị trường, đồng thời giảm thiểu rủi ro về giá. Áp dụng thành công đòi hỏi hiểu rõ cơ chế chiến lược, theo dõi sát sao các vị thế và tuân thủ các quy tắc quản lý rủi ro.