Chiến lược đầu tư Bạch kim: Từ quỹ ETF đến cổ phiếu khai thác mỏ năm 2026

Palladium vẫn là một kim loại quý ít được đánh giá cao đối với nhiều nhà đầu tư quen thuộc với suy nghĩ chủ yếu về vàng và bạc. Tuy nhiên, khi nguồn cung hạn chế chặt chẽ hơn và nhu cầu công nghiệp tiếp tục định hình lại thị trường, các quỹ ETF và các phương tiện đầu tư khác dựa trên palladium ngày càng trở nên hấp dẫn hơn cho việc đa dạng hóa danh mục đầu tư. Dù bạn đang tìm kiếm tiếp xúc thông qua quỹ ETF, vị thế cổ phiếu trực tiếp hay sở hữu vật chất, có nhiều cách để tham gia vào động thái thị trường của palladium.

Tại sao Palladium xứng đáng có chỗ trong danh mục đầu tư của bạn

Palladium là một kim loại quý màu bạc trắng thuộc nhóm kim loại bạch kim (PGMs), đặc trưng bởi tính dẻo, độ bền cao và khả năng chống ăn mòn xuất sắc. Ký hiệu hóa học của nó là Pd. Ứng dụng công nghiệp quan trọng nhất của kim loại này là trong các bộ chuyển đổi xúc tác cho xe chạy xăng, nơi nó chuyển đổi các chất ô nhiễm độc hại như hydrocarbon và carbon monoxide thành các hợp chất ít độc hại hơn như nước và khí carbon dioxide.

Lập luận đầu tư cho palladium đã trở nên mạnh mẽ hơn nhiều. Theo Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới (WPIC), nhu cầu năm 2025 đạt khoảng 9,63 triệu ounce, trong đó ngành ô tô chiếm 80,7 phần trăm tổng cầu. Các ứng dụng công nghiệp tiêu thụ 14,1 phần trăm, trong khi các lĩnh vực đầu tư và trang sức lần lượt chiếm 2,9 phần trăm và 2,3 phần trăm. Sự tập trung này trong các ứng dụng ô tô tạo ra cả cơ hội lẫn rủi ro, đặc biệt khi ngành này đang trải qua những chuyển đổi mang tính cách mạng.

Hiểu rõ về cung cầu của palladium

Áp lực về cầu đã tạo ra một sự mất cân đối thị trường hấp dẫn. Ngành ô tô, tiêu thụ phần lớn palladium, đang đối mặt với nhiều thách thức từ các hướng khác nhau. Giá palladium cao vào đầu những năm 2020 đã thúc đẩy các nhà sản xuất thay thế platinum trong các bộ chuyển đổi xúc tác ngày càng nhiều. Quan trọng hơn, sự chuyển đổi toàn cầu sang xe điện (EV) loại bỏ mục đích sử dụng chính của các bộ chuyển đổi xúc tác, tạo áp lực giảm cầu mang tính cấu trúc. Các chính sách mới gần đây—bao gồm việc chấm dứt các khoản tín dụng thuế cho xe điện ở một số thị trường—đã phần nào bù đắp tác động của chuyển đổi này bằng cách kéo dài vòng đời của các xe chạy động cơ đốt trong.

Về phía cung, bức tranh cũng có vẻ bị hạn chế tương tự. Nam Phi và Nga chi phối sản xuất palladium, trong đó Nga chiếm khoảng 39 phần trăm nguồn cung khai thác toàn cầu. Tuy nhiên, các rối loạn địa chính trị đã làm phức tạp tính toán này. Từ năm 2022, các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào các nhà tinh luyện của Nga đã làm giảm đáng kể dòng chảy palladium của Nga vào thị trường toàn cầu. Trong khi đó, sản lượng của Nam Phi gặp khó khăn do các cuộc đình công, hạn chế về hạ tầng và thiếu đầu tư vào các cơ sở sản xuất.

Triển vọng của WPIC phản ánh sự căng thẳng này giữa cung và cầu. Trong năm 2025, đã ghi nhận thiếu hụt cung 260.000 ounce—giảm so với thiếu hụt 689.000 ounce của năm trước—nhưng tổ chức dự báo vẫn còn thiếu hụt kéo dài đến năm 2026. Sản lượng mỏ dự kiến sẽ giảm với tốc độ tăng trưởng hàng năm hợp lệ là 1,1 phần trăm đến năm 2029. Một biến số then chốt quyết định palladium có còn trong trạng thái thiếu hụt hay chuyển sang dư thừa là việc mở rộng nguồn cung từ tái chế, điều mà WPIC cho biết là “hoàn toàn phụ thuộc” vào các dự báo cân bằng.

Lựa chọn phương tiện đầu tư palladium của bạn: Cổ phiếu, ETF và hơn thế nữa

Đối với nhà đầu tư muốn tiếp xúc với palladium, có nhiều cơ chế đầu tư khác nhau, mỗi loại mang lại các hồ sơ rủi ro-lợi nhuận và các yếu tố vận hành riêng biệt. Lựa chọn của bạn phụ thuộc vào mức độ chịu đựng rủi ro, khả năng vốn, khung thời gian đầu tư và sở thích về tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp.

ETF palladium: Con đường đơn giản để tiếp xúc với kim loại

Đối với nhiều nhà đầu tư, quỹ ETF cung cấp con đường dễ tiếp cận nhất để tham gia thị trường palladium. Các quỹ này hoạt động tương tự như quỹ chỉ số, nhưng giao dịch trên các sàn như cổ phiếu riêng lẻ, mang lại tính thanh khoản và minh bạch.

Sprott Physical Platinum and Palladium Trust (ARCA: SPPP; TSX: SPPP) được thiết kế đặc biệt để đầu tư phần lớn tài sản vào vàng và palladium vật chất. Quỹ hiện đang nắm giữ hơn 155.000 ounce palladium và hơn 235.000 ounce platinum thông qua một tổ chức thuộc chính phủ Canada, cung cấp lưu trữ an toàn và các khoản nắm giữ minh bạch.

Aberdeen Standard Physical Palladium Shares (ARCA: PALL) theo dõi giá palladium sau khi trừ các chi phí và nắm giữ khoảng 500.000 ounce palladium được lưu trữ trong các két an toàn của JPMorgan Chase tại London. Khoảng nắm giữ lớn này mang lại cho nhà đầu tư sự hỗ trợ bằng kim loại vật chất thực sự cho mỗi cổ phần.

Global X Physical Palladium Structured (ASX: ETPMPD) phục vụ nhà đầu tư Úc qua một cấu trúc niêm yết trên ASX, cung cấp tiếp xúc trực tiếp với palladium lưu trữ tại các cơ sở của JPMorgan, giúp đa dạng hóa địa lý trong danh mục.

Các ETF palladium này loại bỏ các rắc rối của sở hữu vật chất—bao gồm lưu trữ, bảo hiểm và xác thực—trong khi vẫn đảm bảo có sự hỗ trợ của kim loại quý thực sự. Đối với nhà đầu tư ưu tiên sự đơn giản và yêu cầu vốn thấp hơn, ETF là một lựa chọn hấp dẫn.

Tiếp xúc trực tiếp qua cổ phiếu khai thác palladium

Nhà đầu tư thoải mái với rủi ro cao hơn và vị thế sâu hơn trong danh mục có thể theo đuổi cổ phần trong các công ty khai thác palladium. Phương pháp này cung cấp khả năng tăng lợi nhuận đòn bẩy nhưng đòi hỏi lựa chọn cẩn thận, vì phần lớn các công ty khai thác palladium là sản phẩm phụ của khai thác platinum hoặc nickel chứ không phải là sản phẩm chính.

Các nhà sản xuất lớn bao gồm Impala Platinum (OTCQX: IMPUF; JSE: IMP), một trong những doanh nghiệp khai thác platinum và palladium lâu đời nhất thế giới, hoạt động tại các khu vực như Bushveld của Nam Phi, Zimbabwe và mỏ Lac des Iles của Canada. Sibanye Stillwater (NYSE: SBSW; JSE: SSW) nằm trong số các nhà sản xuất platinum và palladium chính toàn cầu, với mô hình kinh tế vòng tròn đặc trưng kết hợp hoạt động tái chế palladium. Eastern Platinum (TSX: ELR; OTC Pink: ELRFF) đang tăng sản lượng các kim loại quý nhóm PGM, bao gồm palladium, tại mỏ Zandfontein ở Nam Phi. Valterra Platinum (LSE: VALT; JSE: VAL; OTC Pink: ANGPY), mới tách ra từ Anglo American năm 2025, vận hành các mỏ lớn như Mogalakwena và Amandelbult trong khu vực Bushveld.

Các công ty thăm dò nhỏ (junior exploration) mang rủi ro cao hơn nhưng tiềm năng lợi nhuận lớn hơn. Bravo Mining (TSXV: BRVO; OTCQX: BRVMF) sở hữu dự án PGM-gold-nickel Luanga tại Brazil, có trữ lượng ước tính 10,4 triệu ounce palladium quy đổi. Ivanhoe Mines (TSX: IVN; OTCQX: IVPAF), do Robert Friedland dẫn dắt, đang phát triển dự án Platreef ở Nam Phi, hướng tới trở thành một trong những nhà sản xuất palladium-platinum-rhodium lớn nhất và có chi phí thấp nhất thế giới. Canada Nickel Company (TSXV: CNC; OTCQX: CNIKF) đang phát triển dự án Crawford ở Ontario, chứa khoáng sản đáng kể về palladium và platinum cùng với nguồn nickel-cobalt. Chalice Mining (ASX: CHN) sở hữu dự án Gonneville ở Tây Australia, được chính quyền bang xem là dự án chiến lược, với các nghiên cứu khả thi sơ bộ dự kiến hoàn thành vào tháng 11 năm 2025. Stillwater Critical Minerals (TSXV: PGE; OTCQB: PGEZF) đang phát triển dự án lớn Stillwater West tại Montana, tập trung vào platinum, palladium và các kim loại quan trọng khác.

Đầu tư vào cổ phiếu khai thác đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ về khả năng khả thi của dự án, rủi ro pháp lý, năng lực tài chính và khả năng quản lý. Tuy nhiên, các dự án khai thác thành công có thể mang lại lợi nhuận gấp nhiều lần cho cổ đông khi các dự án tiến triển qua các giai đoạn phát triển.

Sở hữu vật chất và hợp đồng tương lai: Các con đường thay thế

Vật chất thực vẫn là lựa chọn cho nhà đầu tư thích sở hữu kim loại vật lý. Các loại thỏi và tiền xu palladium có thể mua qua các nhà môi giới như Kitco hoặc BullionVault, với các tùy chọn từ số lượng nhỏ phù hợp cho nhà đầu tư cá nhân đến các khoản lớn dành cho tổ chức. Kitco cung cấp dịch vụ giao hàng tận nhà, trong khi BullionVault duy trì kho lưu trữ trong các két an toàn, loại bỏ nhu cầu tự quản lý. Phương pháp này phù hợp với nhà đầu tư coi trọng an toàn vật chất và sở hữu trực tiếp, mặc dù cần xem xét các yếu tố lưu trữ, bảo hiểm và xác thực mà ETF không gặp phải.

Hợp đồng tương lai palladium là một công cụ phái sinh phức tạp hơn, có thể giao dịch trên Sàn Giao dịch Hàng hóa New York (NYMEX), thuộc CME Group. Hợp đồng tương lai cho phép nhà đầu tư đặt cược vào hướng đi của giá palladium trong tương lai mà không cần sở hữu kim loại vật lý. Người mua hợp đồng tương lai palladium đặt cược vào sự tăng giá và có thể đóng vị thế có lãi nếu dự đoán đúng. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai yêu cầu kiến thức thị trường cao, kỷ luật quản lý rủi ro và khả năng vốn lớn. Không phù hợp cho nhà đầu tư mới bắt đầu và cần nghiên cứu kỹ trước khi tham gia.

Định hướng cho năm 2026 và xa hơn

Thị trường palladium đang đứng trước một điểm biến đổi. Các rào cản mang tính cấu trúc từ việc điện khí hóa phương tiện tạo ra thách thức dài hạn đối với cầu, nhưng các hạn chế địa chính trị về nguồn cung từ Nga và các gián đoạn cung ứng tại Nam Phi vẫn duy trì trạng thái thiếu hụt trong đến năm 2026. Giải pháp cuối cùng phụ thuộc nhiều vào việc mở rộng tái chế—một biến số hiện chưa đủ để cân bằng các dự báo.

Đối với nhà đầu tư xem xét tham gia thị trường palladium, hành trình từ tiếp xúc đơn giản qua ETF đến vị thế khai thác cổ phiếu hoặc giao dịch phái sinh mang lại sự linh hoạt trong phân bổ vốn. ETF cung cấp điểm vào dễ nhất cho phần lớn nhà đầu tư, trong khi cổ phiếu khai thác mang lại lợi nhuận đòn bẩy và tham gia trực tiếp vào giá trị dự án. Sở hữu vật chất phù hợp với những ai ưu tiên an toàn vật lý, còn hợp đồng tương lai dành cho các nhà giao dịch có kinh nghiệm và khả năng chịu rủi ro cao.

Dù phương pháp nào bạn chọn, việc nghiên cứu kỹ lưỡng phù hợp với mục tiêu tài chính của bạn vẫn là điều cần thiết trước khi bỏ vốn vào thị trường kim loại quý.