Vàng vs Bạch kim: Đầu tư kim loại quý nào mang lại lợi nhuận vượt trội?

Khi nói đến đầu tư vào kim loại quý, hai quỹ ETF nổi bật với hiệu suất 2025 ấn tượng là VanEck Gold Miners ETF (GDX) và abrdn Physical Platinum Shares ETF (PPLT). Cả hai đều mang lại lợi nhuận hàng trăm phần trăm, nhưng chúng đại diện cho các phương pháp tiếp cận khác nhau để tiếp cận kim loại quý. Hiểu rõ cấu trúc, chi phí và hồ sơ rủi ro riêng biệt của chúng là điều cần thiết cho các nhà đầu tư muốn đưa tiếp xúc với kim loại quý vào danh mục của mình.

So sánh hai ETF kim loại quý hàng đầu: GDX và PPLT

Nhìn qua, GDX và PPLT có vẻ như là các sản phẩm cạnh tranh trong lĩnh vực kim loại quý, nhưng thực tế chúng phục vụ các nhu cầu khác nhau của nhà đầu tư. GDX theo dõi một chỉ số các công ty khai thác vàng toàn cầu, cung cấp tiếp xúc gián tiếp với kim loại quý thông qua đầu tư cổ phiếu. Ngược lại, PPLT nắm giữ các thanh platinum vật lý, cung cấp tiếp xúc trực tiếp theo giá thị trường của kim loại này. Sự khác biệt căn bản này ảnh hưởng đến tất cả từ đặc điểm hiệu suất đến chính sách cổ tức của chúng.

Dữ liệu cho thấy một câu chuyện thú vị. Tính đến cuối tháng 1 năm 2026, PPLT vượt trội hơn GDX với lợi nhuận trong một năm là 190,64% so với 185,16% của GDX. Tuy nhiên, GDX quản lý lượng tài sản lớn hơn đáng kể, đạt 30,36 tỷ USD so với 3,52 tỷ USD của PPLT, phản ánh sức hút rộng hơn của GDX đối với các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân tìm kiếm đầu tư vào kim loại quý.

Các chỉ số hiệu suất: Quỹ kim loại quý này đã hoạt động như thế nào

Khi xem xét rủi ro giảm trong vòng năm năm, hai ETF kim loại quý này có sự khác biệt rõ rệt. GDX trải qua mức giảm tối đa là -46,52%, trong khi PPLT giảm xuống -35,73%—cho thấy kim loại quý vật lý mang lại lợi nhuận mượt mà hơn so với cổ phiếu khai thác. Tuy nhiên, khoản đầu tư 1.000 USD vào GDX sau năm năm đã tăng lên 2.587 USD, vượt xa mức tăng 2.133 USD của PPLT. Điều này phản ánh khả năng đòn bẩy của các công ty khai thác đối với biến động giá kim loại quý.

Độ biến động cũng khác biệt rõ rệt giữa hai phương tiện này. GDX có hệ số beta là 0,64 so với S&P 500, trong khi PPLT có beta là 0,34. Điều này có nghĩa là các khoản holdings kim loại quý của PPLT di chuyển độc lập hơn với các biến động của thị trường chung, có thể cung cấp sự đa dạng hóa tốt hơn cho danh mục đầu tư của nhà đầu tư tìm kiếm các tài sản không tương quan.

Hiểu rõ sự khác biệt về cấu trúc

Các khoản holdings hàng đầu của GDX gồm Agnico Eagle Mines Ltd., Newmont Corp., và Barrick Mining Corp., chiếm phần lớn tài sản của quỹ. Sự đa dạng hóa đã được tích hợp vào chiến lược, khi các vị trí ngoài ba khoản holdings hàng đầu mỗi khoản chiếm ít hơn 5% tổng tài sản của quỹ.

PPLT theo hướng khác bằng cách nắm giữ trực tiếp kim loại quý vật lý. Quỹ có lịch sử hoạt động 16 năm, là một trong những lựa chọn lâu đời nhất để tiếp xúc trực tiếp với platinum. Trong năm qua, giá platinum—và do đó giá trị của PPLT—đã dao động từ 82,79 USD đến 225,71 USD, phản ánh tính biến động vốn có của kim loại quý.

Một điểm khác biệt đáng chú ý là khả năng tạo thu nhập. GDX cung cấp lợi suất cổ tức hàng năm là 0,59%, phản ánh dòng tiền từ hoạt động khai thác. PPLT không trả cổ tức, vì kim loại quý vật lý không tạo ra dòng tiền—nhà đầu tư chỉ hưởng lợi từ sự tăng giá.

Tại sao kim loại quý lại quan trọng như một tài sản trong danh mục đầu tư

Hiệu suất mạnh mẽ của cả hai phương tiện này trong năm 2025 nhấn mạnh lý do tại sao kim loại quý đã thu hút sự quan tâm trở lại của nhà đầu tư. Truyền thống, các khoản đầu tư vào kim loại quý thường được xem như các biện pháp phòng ngừa chống lại mất giá tiền tệ và bất ổn kinh tế. Khi đồng USD yếu đi hoặc căng thẳng địa chính trị gia tăng, kim loại quý thường tăng giá khi nhà đầu tư tìm kiếm các tài sản an toàn.

Lập luận về sự khan hiếm còn bổ sung một chiều hướng khác cho việc đầu tư vào kim loại quý. Platinum ước tính ít nhất gấp 10 lần vàng về độ hiếm, nhưng vẫn ít phổ biến hơn trong cộng đồng nhà đầu tư bán lẻ. Khi các nguồn tài nguyên này ngày càng khó khai thác và nguồn cung hạn chế, khả năng tăng giá dài hạn của các khoản holdings kim loại quý trở nên khả thi.

Chi phí cũng cần được xem xét. Tỷ lệ chi phí của GDX là 0,51% vượt trội hơn PPLT với 0,60%, mặc dù sự chênh lệch nhỏ này có thể được bù đắp bởi lợi nhuận gần đây cao hơn của PPLT và việc tiếp xúc trực tiếp với kim loại quý mà không qua trung gian.

Lựa chọn của bạn: Quỹ ETF kim loại quý nào phù hợp với chiến lược của bạn?

Đối với các nhà đầu tư tập trung vào thu nhập muốn tiếp xúc với kim loại quý, lợi suất cổ tức của GDX cung cấp dòng tiền ổn định cùng với sự tăng giá. Quy mô lớn của quỹ đảm bảo tính thanh khoản vượt trội cho những ai giao dịch các vị trí lớn. Trong khi đó, PPLT phù hợp với nhà đầu tư ưu tiên sở hữu trực tiếp kim loại quý và giảm thiểu độ biến động, chấp nhận không có cổ tức.

Không quỹ nào nên xem như nguồn lợi nhuận tăng trưởng theo cấp số nhân hàng năm. Hiệu suất xuất sắc của kim loại quý trong năm 2025 là một trong những năm tốt nhất từ trước đến nay. Trừ khi bất ổn địa chính trị kéo dài hoặc điều kiện tài chính toàn cầu xấu đi, các nhà đầu tư nên điều chỉnh kỳ vọng cho năm 2026 và các năm tiếp theo.

Lựa chọn giữa các khoản đầu tư kim loại quý này cuối cùng phụ thuộc vào triết lý đầu tư của bạn. Dù bạn thích đòn bẩy hoạt động của các công ty khai thác hay tính thực tế trực tiếp của kim loại quý vật lý, cả hai đều cung cấp các con đường hợp pháp để tiếp cận loại tài sản thiết yếu này. Điều quan trọng là đảm bảo lựa chọn của bạn phù hợp với mức độ chấp nhận rủi ro, khung thời gian và mục tiêu danh mục của bạn.