Triển vọng Thị trường Graphite 2026: Tái cấu trúc Chuỗi cung ứng giữa Bão hòa nguồn cung và Bùng nổ lưu trữ

Tin tức về graphite hướng tới năm 2026 cho thấy một thị trường đang ở điểm ngoặt quan trọng. Trong suốt năm 2025, dư cung và căng thẳng thương mại địa chính trị đã tạo ra những trở ngại đẩy giá xuống mức thấp nhất nhiều năm, nhưng bên dưới áp lực này là câu chuyện về nhu cầu cấu trúc mà các nhà phân tích dự đoán sẽ định hình lại toàn bộ hệ sinh thái cung ứng. Khi các nền kinh tế phương Tây đối mặt với sự thống trị áp đảo của Trung Quốc trong lĩnh vực graphite cấp pin—chiếm khoảng 80 phần trăm công suất sản xuất toàn cầu đến năm 2035—ngành công nghiệp đang đối mặt với một cuộc kiểm điểm cấp bách: xây dựng các lựa chọn thay thế hoặc vẫn dễ bị tổn thương.

Nền tảng của cuộc khủng hoảng graphite ngày nay bắt nguồn từ sự mất cân bằng cung cầu cổ điển. Sản lượng graphite tự nhiên đã tăng từ 966.000 tấn trong năm 2020 lên 1,6 triệu tấn vào năm 2024, với Trung Quốc chiếm gần như toàn bộ tăng trưởng gần đây. Làn sóng sản xuất này va chạm với nhu cầu công nghiệp suy yếu vào năm 2025, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất thép ở châu Á và châu Âu. Trong khi đó, graphite tổng hợp đã giành được thị phần cạnh tranh không phải nhờ hiệu suất vượt trội mà nhờ giảm giá mạnh mẽ, khi các nhà sản xuất ngày càng chuyển sang nguyên liệu đầu vào chất lượng thấp hơn để giảm chi phí.

Mất cân bằng thị trường: Tại sao giá graphite đối mặt với áp lực giảm

Tại hội nghị Benchmark Week tháng 11 năm 2025, Adam Webb, trưởng bộ phận nguyên liệu năng lượng tại Benchmark Mineral Intelligence, đã diễn đạt nghịch lý cốt lõi đang kìm hãm thị trường graphite: dự báo nhu cầu dài hạn mạnh mẽ song giá cả trong ngắn hạn lại yếu đi. “Nhu cầu đã tăng rất mạnh, nhưng tăng trưởng cung lại vượt quá nhu cầu,” Webb giải thích. “Thị trường đang dư thừa, điều này gây áp lực giảm giá.”

Cuộc cạnh tranh giữa graphite tự nhiên và tổng hợp đã làm rõ hơn động thái này đáng kể. Graphite tổng hợp vẫn giữ thị phần lớn hơn trong ngắn hạn, được thúc đẩy bởi khả năng sạc nhanh vượt trội, độ bền và khả năng tương thích với dung dịch điện phân. Tuy nhiên, graphite tự nhiên mang lại lợi thế hấp dẫn: chi phí sản xuất thấp hơn, mật độ dung lượng cao hơn và tiêu thụ năng lượng ít hơn. Nhưng những lợi ích này không đủ để bù đắp cho bất lợi về giá khi nhu cầu công nghiệp suy yếu.

Riêng đối với graphite dạng vảy—phân khúc cao cấp thiết yếu cho ứng dụng pin—áp lực càng gia tăng trong suốt năm 2025. Công suất sản xuất của Trung Quốc đã ngừng hoạt động đúng thời điểm giá giảm mạnh, tạo thành vòng luẩn quẩn. Như Fastmarkets đã ghi nhận vào tháng 9, nhu cầu thép giảm tiếp tục gây ảnh hưởng đến phân khúc công nghiệp, trong khi kỳ vọng cho thấy sản lượng của Trung Quốc sẽ giảm thêm trong cuối năm. Phân khúc này đặc biệt dễ tổn thương trước các trở ngại chu kỳ bên ngoài ứng dụng pin.

Chính sách thương mại đã làm tăng thêm áp lực này. Một cuộc điều tra của Mỹ về nhập khẩu anode của Trung Quốc, kết hợp với thuế quan và các biện pháp chống bán phá giá, ban đầu tạo ra sự không chắc chắn trong chuỗi cung ứng khiến các nhà sản xuất Bắc Mỹ lo lắng. Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung cuối năm 2025 đã phần nào giảm bớt căng thẳng bằng cách gỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dự kiến đối với graphite và các vật liệu liên quan, nhưng các nhà phân tích cảnh báo rằng các rào cản thương mại hiện tại vẫn còn nguyên. Như Andrew Saucer của Fastmarkets nhận xét, thỏa thuận “giữ nguyên nhiều rào cản thương mại hiện có, điều này sẽ củng cố các thay đổi trong cách Trung Quốc và Mỹ tìm kiếm các lựa chọn thay thế trong chuỗi cung ứng tự nhiên và tổng hợp của họ.”

Cách mạng lưu trữ năng lượng: Động lực mới cho nhu cầu graphite dài hạn

Phía dưới những ồn ào ngắn hạn là một động lực nhu cầu mạnh mẽ: hệ thống lưu trữ năng lượng pin (BESS). Thị trường BESS đã ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 44 phần trăm trong năm 2025—gần gấp đôi tốc độ mở rộng của tổng nhu cầu pin lithium-ion. Sự bùng nổ này đã nâng năng lượng lưu trữ lên khoảng một phần tư tổng nhu cầu pin trong năm 2025, định hình lại cơ cấu nhu cầu graphite một cách căn bản.

Các động thái khu vực nhấn mạnh sự thay đổi này. Châu Âu đã triển khai công suất lưu trữ năng lượng vượt quá 100 gigawatt vào tháng 11, với phần lớn các dự án mới là pin. Trung Quốc chứng kiến sự tăng đột biến đặc biệt sau các cải cách chính sách theo “Tài liệu số 136,” chuyển hướng năng lượng tái tạo theo giá thị trường và loại bỏ các yêu cầu bắt buộc về lưu trữ, cho phép các dự án pin cạnh tranh dựa trên tiêu chí thương mại. Bắc Mỹ chứng kiến đà phát triển không đều, với các dự án lưu trữ quy mô lớn vẫn hấp dẫn nhưng các nhà tích hợp BESS gặp áp lực do nguồn cung pin nội địa hạn chế và biên lợi nhuận thu hẹp.

Benchmark Mineral Intelligence dự báo nhu cầu graphite sẽ tăng trưởng khoảng 9 phần trăm mỗi năm từ 2025 đến 2035, với BESS và xe điện là các động lực chính thúc đẩy tăng trưởng. Triển vọng này trái ngược rõ rệt với sự yếu giá trong năm 2025, làm nổi bật nhận định chính của Webb: “Giá graphite dạng vảy sẽ tăng dù thị trường dư cung vì việc đáp ứng nhu cầu tăng cao đòi hỏi phải đưa nguồn cung có chi phí cao vào hoạt động. Cấu trúc chi phí này sẽ dần đẩy giá lên theo thời gian.”

Anode graphite vẫn là công nghệ chủ đạo cho pin lithium-ion, và sự đồng thuận trong ngành dự kiến vị trí này sẽ duy trì ít nhất đến năm 2035. Trong khi các lựa chọn thay thế mới nổi như anode silicon và vật liệu lithium kim loại thu hút sự chú ý, hiệu suất đã được chứng minh, xu hướng chi phí và khả năng mở rộng của graphite khiến nó trở thành yếu tố không thể thiếu cho sự mở rộng pin trong thập kỷ tới.

Xây dựng các lựa chọn thay thế phương Tây: Thách thức chuỗi cung ứng

Thách thức lớn nhất đối với ngành graphite mang tính cấu trúc: hơn 90 phần trăm vật liệu anode cấp pin xuất phát từ Trung Quốc, một tỷ lệ mà các nhà sản xuất ô tô và nhà sản xuất pin phương Tây không thể chấp nhận được nữa. An ninh cung ứng đã chuyển từ mục tiêu chiến lược dài hạn thành nhu cầu vận hành cấp bách.

Tuy nhiên, thay thế nguồn cung của Trung Quốc gặp nhiều trở ngại đáng kể. Việc đủ điều kiện cho anode đòi hỏi nhiều năm hợp tác phát triển và kiểm tra nghiêm ngặt để đảm bảo hiệu suất ổn định trong toàn bộ vòng đời của pin. Michael O’Kronley, CEO của Novonix, nhấn mạnh thực tế này tại Benchmark Week: “Vật liệu pin không thể được cấp phép qua đêm. Cần nhiều năm hợp tác phát triển và vốn kiên nhẫn.”

Chi phí là trở ngại lớn nhất. Xây dựng một nhà máy sản xuất anode tại Bắc Mỹ tốn kém gấp ba đến mười lần so với công suất tương đương của Trung Quốc. Khách hàng vẫn còn do dự trong việc chấp nhận giá cao, tạo ra một vòng luẩn quẩn về tài chính. Như O’Kronley cảnh báo, “Một chuỗi cung ứng mới phải được trả tiền ở đâu đó,” nhấn mạnh vai trò thiết yếu của sự hỗ trợ từ chính phủ trong việc thúc đẩy đa dạng hóa quy mô lớn.

Các nhà sản xuất graphite tự nhiên cũng đối mặt với các trở ngại tương tự. Vốn đã cạn kiệt do giá thấp mặc dù kỳ vọng dài hạn về nhu cầu mạnh mẽ. Patrice Boulanger của Nouveau Monde Graphite, tập trung tại Québec, đã đề cập đến một giải pháp mới nổi: các thỏa thuận mua hàng của chính phủ ngày càng trở thành các yếu tố thúc đẩy quan trọng để giải phóng vốn tư nhân. Các thỏa thuận này về cơ bản chuyển rủi ro nhu cầu dài hạn từ doanh nghiệp tư nhân sang ngân sách công, giúp các nhà sản xuất có thể huy động vốn dự án mà nếu không sẽ không thể thực hiện được.

Madagascar và Mozambique là các thị trường tiềm năng để đa dạng hóa nguồn cung, nhưng năng lực tinh chế graphite vẫn tập trung về mặt địa lý chủ yếu ở Trung Quốc—để lại thị trường dễ bị tổn thương trước các gián đoạn cung ứng. Rào cản này minh chứng cho lý do tại sao tái cấu trúc chuỗi cung ứng còn xa mới chỉ dừng lại ở khai thác mỏ; hạ tầng tinh chế cần mở rộng tương ứng để tạo ra các lựa chọn thay thế thực sự.

Viren Hira của Syrah Resources phát biểu rõ ràng: “Graphite rõ ràng sẽ còn tồn tại,” với cả vật liệu tự nhiên và tổng hợp đều hỗ trợ sự tăng trưởng của pin ít nhất trong thập kỷ tới. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn này cần vượt qua các rào cản về vốn, chứng nhận và chính sách đáng kể. Khi các nền kinh tế phương Tây chạy đua giảm phụ thuộc vào sự thống trị của graphite Trung Quốc, sự giao thoa giữa động thái cung ứng graphite, công nghệ pin và triển khai lưu trữ năng lượng sẽ định hình bối cảnh cạnh tranh hướng tới năm 2026 và xa hơn.

Thông điệp dành cho các nhà đầu tư thị trường graphite: chuẩn bị cho sự chuyển đổi cấu trúc, các chu kỳ vốn kiên nhẫn và sự tham gia của chính phủ sẽ định hình chương tiếp theo của chuỗi cung ứng pin.