Mỹ chính phủ đóng cửa và tiền điện tử: Các chủ đề tranh luận chính trị tạo ra tác động lan tỏa trên thị trường

Gần đây, các chủ đề tranh luận nóng bỏng nhất trong chính trị Mỹ đã trở thành điểm bế tắc trong đàm phán ngân sách chính phủ. Lý do đặc biệt mà các nhà đầu tư tiền mã hóa cần chú ý là, nguy cơ đóng cửa chính phủ lần này không chỉ đơn thuần liên quan đến ngân sách mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường và hướng đi của các quy định. Một loạt các sự kiện diễn ra trong vài tháng qua—vụ bê bối lừa đảo phúc lợi tại Minnesota, tranh cãi về tài trợ ICE, vấn đề trợ cấp y tế ACA—đều phản ánh các chủ đề tranh luận căn bản giữa hai đảng, dự kiến sẽ ngày càng gay gắt quanh thời điểm cuối tháng 2, khi hạn chót phê duyệt ngân sách chính phủ đến gần.

Vụ bê bối lừa đảo phúc lợi tại Minnesota: Chủ đề tranh luận nóng nhất trong năm bầu cử

Vào cuối năm ngoái, một video điều tra dài 42 phút do nhà sáng tạo nội dung tự do Nick Sherley đăng tải đã lan truyền mạnh mẽ trên mạng. Video này nhanh chóng trở thành viral, chỉ trong 24 giờ đầu đã đạt hàng chục triệu lượt xem, sau đó được chỉnh sửa thành các đoạn ngắn dạng short-form, tổng cộng lan tỏa hơn 1 tỷ lượt xem. Nội dung đơn giản nhưng mạnh mẽ: nhiều tổ chức phi lợi nhuận đăng ký dưới danh nghĩa cung cấp thực phẩm cho trẻ em nghèo đã không thực sự chuyển phần lớn số tiền họ yêu cầu từ chính phủ liên bang và bang đến tay các trẻ em đó.

Để hiểu rõ bối cảnh của vụ bê bối này, cần quay lại thời kỳ đại dịch. Chính sách hỗ trợ thực phẩm của Mỹ vốn rất chặt chẽ: chỉ cung cấp tại các trường học hoặc trung tâm cộng đồng chính thức, có xác nhận điền tên để tránh nhận thay. Nhưng khi đại dịch khiến các trường đóng cửa, Quốc hội đã nới lỏng quy định để cho phép đóng gói thực phẩm mang đi. Trong quá trình này, một lỗ hổng chết người xuất hiện: nếu tổ chức phi lợi nhuận đăng ký và báo cáo số lượng thực phẩm đã cung cấp, chính phủ sẽ cấp ngân sách miễn phí dựa trên số liệu đó.

Kết quả điều tra của DHS (Bộ An ninh Nội địa) và FBI thật sự gây sốc. Từ năm 2018 trở đi, tổng số các dự án liên bang tại Minnesota đã nhận hơn 180 tỷ USD, trong đó số tiền liên quan đến vụ lừa đảo này lên tới 90 tỷ USD. Đây là một trong những vụ lừa đảo phúc lợi lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Tuy nhiên, lý do khiến vụ bê bối này không chỉ dừng lại ở phạm vi tội phạm đơn thuần là yếu tố địa lý và chính trị. Minnesota là nơi có nền tảng đảng Dân chủ vững chắc, tập trung nhiều tổ chức phi lợi nhuận. Chính quyền bang đã duy trì mô hình “giao phó dịch vụ công cho các tổ chức phi lợi nhuận” từ lâu, thay vì cung cấp trực tiếp. Mặc dù về lý thuyết là hiệu quả, nhưng thực tế lại hình thành các khu vực xám với quy định lỏng lẻo và mối quan hệ chính trị phức tạp. Kết quả điều tra cho thấy, phần lớn số tiền rò rỉ từ các tổ chức lừa đảo đã chảy vào các chiến dịch tranh cử của các chính trị gia đảng Dân chủ.

Thêm vào đó, tỷ lệ nhập cư cao tại Minnesota cũng làm cho chủ đề tranh luận này thêm phần gay gắt. Trong 92 người bị truy tố, có tới 82 người là người Somalia. Điều này khiến ba chủ đề chính về chính sách nhập cư, phân phối phúc lợi và an ninh công cộng trở nên liên quan chặt chẽ, trở thành các điểm mấu chốt mà Trump và đảng Cộng hòa luôn nhấn mạnh trong các cuộc bầu cử.

Tranh luận gay gắt về tài trợ ICE: Phân tích các chủ đề tranh luận của hai đảng

Sau vụ bê bối Minnesota, chính quyền Trump đã tăng cường mạnh mẽ hoạt động kiểm soát nhập cư tại bang này. Cục Quản lý Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) thuộc Bộ An ninh Nội địa đã tiến hành các chiến dịch truy quét quy mô lớn. Tuy nhiên, trong quá trình này đã xảy ra các sự cố bi thảm.

Đầu tháng 1, một nữ nhân viên ICE 37 tuổi bị bắn chết trong lúc thực thi nhiệm vụ. Chỉ sau 17 ngày, một công dân Mỹ khác cũng thiệt mạng trong một cuộc truy quét di trú liên bang. Hai vụ việc liên tiếp này gây rối loạn tại địa phương, dẫn đến các cuộc biểu tình lớn và bạo loạn.

Chuyện này ngay lập tức trở thành chủ đề tranh luận chính trong đàm phán ngân sách. Đảng Dân chủ cho rằng cách thức thực thi của ICE có vấn đề căn bản, yêu cầu cắt giảm quy mô hoặc siết chặt hạn chế hoạt động của cơ quan này. Trong khi đó, đảng Cộng hòa lại cho rằng vụ bê bối lừa đảo phúc lợi tại Minnesota chính là minh chứng cho sự cần thiết của việc tăng cường kiểm soát nhập cư. Vấn đề 90 tỷ USD lừa đảo và nhập cư bất hợp pháp đã trở thành lý do để đảng Cộng hòa thúc đẩy cấp thêm ngân sách cho ICE.

Kết quả là, việc cấp ngân sách cho ICE hiện là điểm bế tắc lớn nhất trong đàm phán ngân sách chính phủ. Đây không chỉ là vấn đề về con số ngân sách, mà còn liên quan đến chính sách nhập cư, an ninh công cộng và cả động lực chính trị trong chiến dịch tranh cử.

Vấn đề trợ cấp y tế: Chủ đề tranh luận mang tính cấu trúc và bối cảnh xã hội

Cũng phức tạp không kém là vấn đề trợ cấp y tế của ACA (Chính sách Y tế của Obama). Đây là chủ đề tranh luận có nguồn gốc lâu dài và sâu sắc hơn.

Trong đại dịch, các khoản trợ cấp tạm thời do ACA ban hành đã giúp hàng triệu người Mỹ có thể giảm đáng kể phí bảo hiểm y tế. Dù chỉ là biện pháp tạm thời, nhưng cuối năm ngoái, các khoản trợ cấp này đã chính thức hết hạn. Đảng Dân chủ cảnh báo nếu không gia hạn, hàng triệu người sẽ phải trả phí cao hơn hoặc thậm chí bị loại khỏi hệ thống bảo hiểm.

Phản đối của đảng Cộng hòa lại mang một chiều hướng thú vị. Họ cho rằng, không chỉ là gánh nặng tài chính, mà hệ thống trợ cấp này đã trở thành “dòng tiền mờ ám”. Các tổ chức phi lợi nhuận, các công ty bảo hiểm, thậm chí các mạng lưới chính trị đã lợi dụng hệ thống này để trục lợi. Tương tự vụ lừa đảo phúc lợi Minnesota, đây là ví dụ về chính sách thiện chí bị lợi dụng qua các lỗ hổng của thể chế.

Ở một cấp độ sâu hơn, vấn đề này còn phản ánh sự dễ tổn thương của tầng lớp trung lưu Mỹ. Nhiều gia đình Mỹ dù có việc làm và thu nhập ổn định, nhưng chỉ cần mất việc, mắc bệnh nặng hoặc tăng phí bảo hiểm, họ có thể rơi vào khủng hoảng tài chính. Trợ cấp ACA chính là lớp đệm giúp duy trì “ngưỡng an toàn” này. Đó là lý do tại sao đảng Dân chủ gọi đó là “nguy cơ gánh nặng tài chính”, và vụ bắn chết các CEO bảo hiểm đã tạo ra phản ứng xã hội mạnh mẽ.

Nguy cơ đóng cửa chính phủ ảnh hưởng ngắn hạn và trung hạn đến thị trường tiền mã hóa

Quay trở lại câu hỏi then chốt: Liệu cuộc bế tắc ngân sách này có gây tổn hại cho thị trường tiền mã hóa không?

Có tín hiệu tích cực. Vì Quốc hội đã thông qua 6 trong tổng số 12 dự luật hỗ trợ hàng năm, nên ngay cả khi đàm phán thất bại, khả năng xảy ra “đóng cửa một phần” là cao. Khác với đợt đóng cửa toàn diện kéo dài 43 ngày hồi tháng 10, lần này chủ yếu ảnh hưởng đến Bộ An ninh Nội địa và một số bộ phận nhỏ chưa được phê duyệt, quy mô thanh khoản tài chính sẽ hạn chế hơn nhiều.

Tuy nhiên, tác động về mặt thể chế vẫn có thể kéo dài. Nếu bế tắc ngân sách kéo dài, năng lượng chính trị của Quốc hội sẽ tập trung vào việc “ngăn chặn tình huống tồi tệ nhất”. Các dự luật yêu cầu hợp tác liên đảng và phức tạp kỹ thuật—đặc biệt là dự luật “Luật rõ ràng về thị trường tài sản kỹ thuật số (Clarity Act)” mà ngành tiền mã hóa kỳ vọng—sẽ bị trì hoãn tự nhiên.

Dự luật này không phải là một kích thích về mặt công nghệ, mà là một tài sản cấu trúc về quy định rõ ràng: xác định xem tài sản kỹ thuật số có phải là chứng khoán hay hàng hóa, phân định rõ ranh giới giữa SEC và CFTC, đưa ra các tiêu chuẩn tuân thủ cho sàn giao dịch và các dự án DeFi. Nếu dự luật này bị trì hoãn, dòng vốn tổ chức sẽ chậm lại, sự chắc chắn về đầu tư trung và dài hạn sẽ giảm sút.

Ảnh hưởng rộng lớn của các chủ đề tranh luận chính trị

Tổng thể, các chủ đề tranh luận về lừa đảo phúc lợi Minnesota, tài trợ ICE, trợ cấp y tế ACA đều liên quan trực tiếp đến cuộc khủng hoảng ngân sách hiện tại. Chúng không chỉ là các khoản ngân sách đơn thuần, mà đã trở thành chiến trường chính trị trong năm bầu cử.

Nguy cơ đóng cửa chính phủ đã được dự báo rõ ràng, quy mô cũng hạn chế hơn lần trước. Do đó, tác động trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa có thể sẽ không tái diễn quy mô như trước đây. Tuy nhiên, các hạn chế trung hạn về trì hoãn quy định, chậm dòng vốn tổ chức, và sự không rõ ràng về chính sách vẫn còn tồn tại.

Quan trọng nhất, cần nhận thức rằng, đây không chỉ là thất bại ngân sách đơn thuần. Các chủ đề tranh luận về ICE, phúc lợi, bảo hiểm y tế, kiểm soát nhập cư đều liên quan trực tiếp đến đời sống hàng ngày của người dân, dễ dàng biến thành các câu chuyện chính trị rõ ràng, đối lập và dễ lan truyền. Đàm phán ngân sách chính phủ giờ đây đã trở thành chiến trường chính trị thực sự, dự đoán sẽ định hình các hướng đi chính sách trong những tháng tới.