Làn sóng niêm yết tại Hong Kong năm 2026, sự lựa chọn thực sự của vốn đã vượt qua bài kiểm tra Turing

Đến cuối năm 2025 và đầu năm 2026, các doanh nghiệp bán dẫn và AI của Trung Quốc đang tập trung thúc đẩy niêm yết tại Hong Kong. Hiện tượng này không chỉ đơn thuần là một đợt bùng nổ thị trường. Ngược lại, đây còn là một bài kiểm tra Turing thể hiện chiến lược sinh tồn của từng doanh nghiệp qua cấu trúc vốn và danh sách nhà đầu tư của họ. Ai đã đầu tư, nguồn vốn nào đã chảy vào chính là bài kiểm tra xác định ý định thực sự và con đường tồn tại của các doanh nghiệp này.

Bài kiểm tra Turing loại bỏ Mỹ hóa: Tại sao Hong Kong trở thành lựa chọn duy nhất

Trong quá khứ, Hong Kong từng là cầu nối để vốn Trung Quốc ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, khi chiến tranh công nghệ Trung-Mỹ ngày càng căng thẳng, tình hình đã thay đổi nhanh chóng. Các hạn chế về công nghệ và chính sách trừng phạt của Mỹ đã khiến các công ty bán dẫn và AI của Trung Quốc bị cấm niêm yết tại Mỹ. Đồng thời, họ vẫn cần giá cả quốc tế và dòng vốn ngoại.

Trong tình thế tiến thoái lưỡng nan này, Hong Kong đã chuyển mình từ trung tâm tài chính đơn thuần thành một vùng đệm chiến lược. Thứ nhất, niêm yết trong hệ thống pháp luật Trung Quốc giúp giảm thiểu rủi ro về dữ liệu và quy định. Thứ hai, họ vẫn có thể tiếp cận nguồn vốn quốc tế, đặc biệt là các quỹ chủ quyền Trung Đông và vốn dài hạn Đông Nam Á. Thứ ba, nhờ cải cách hệ thống như Luật 18C của Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong, các doanh nghiệp chiến lược chưa có lợi nhuận vẫn có thể niêm yết.

Việc các doanh nghiệp công nghệ cứng của Trung Quốc đổ xô đến Hong Kong là cuộc đua để huy động vốn trước khi bị các biện pháp trừng phạt mạnh hơn. Đây không chỉ là cơ hội thị trường mà còn là sự tất yếu để tồn tại.

Tái cấu trúc danh sách nhà đầu tư: Chuyển đổi từ vốn đô-la sang quỹ Trung Đông

Điểm cốt lõi của làn sóng niêm yết tại Hong Kong lần này chính là sự thay đổi đột biến trong cấu trúc nhà đầu tư. Trước đây, các quỹ đô-la Mỹ là nguồn vốn chính của các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc. Nhưng khi căng thẳng địa chính trị gia tăng, mô hình này hoàn toàn đảo chiều.

Vốn dài hạn bằng đô-la đang rút lui có hệ thống. Thay vào đó, các quỹ chủ quyền Trung Đông như ADIA, các quỹ Đông Á như Eastspring, các quỹ tài sản lớn của khu vực này đã nổi lên như những nhà cung cấp thanh khoản chính. Họ đóng vai trò như các điểm neo trong định giá quốc tế và tạo ra các tiêu chuẩn mới về định giá.

Song song đó, ảnh hưởng của vốn nhân dân tệ (RMB) cũng tăng mạnh. Các doanh nghiệp lớn và các chính quyền địa phương đã trở thành nhà đầu tư chủ động, không chỉ vì lợi nhuận tài chính mà còn nhằm mục tiêu sở hữu năng lực tính toán, nhân tài và hệ sinh thái. Sự thay đổi trong danh sách nhà đầu tư này chính là bài kiểm tra Turing thể hiện mức độ cụ thể hóa chiến lược sinh tồn của các doanh nghiệp Trung Quốc.

Tái thiết cấu trúc vốn của bốn mô hình sinh tồn

Khi xem xét danh sách nhà đầu tư của bốn công ty dẫn đầu niêm yết tại Hong Kong năm 2026 — MiniMax, Zhi Biao, Bilan, Joye — rõ ràng chiến lược vốn của các doanh nghiệp công nghệ cứng Trung Quốc đã phát triển đa tầng như thế nào.

Các công ty này đều thể hiện bốn xu hướng chính. Thứ nhất, nguồn vốn từ chủ yếu là đô-la đã chuyển sang đa dạng hóa. Thứ hai, nhà cung cấp dòng tiền bên ngoài đã chuyển từ các quỹ Mỹ sang các quỹ Trung Đông và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Thứ ba, chuỗi cung ứng nội bộ hóa theo cấu trúc cổ phiếu. Thứ tư, vốn nhà nước không còn đơn thuần là nhà đầu tư mà được định nghĩa lại như các đối tác chiến lược.

MiniMax: Từ niềm tin vào đô-la đến liên minh chuỗi cung ứng

Quá trình phát triển vốn của MiniMax trải qua ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu, các quỹ đô-la như GaoLing Capital, IDG, Sequoia China, Gojin Capital đóng vai trò trung tâm. Họ đóng vai trò như những người đặt cược công nghệ, biến các dự án tiềm năng thành câu chuyện kỳ vọng tương lai. Chức năng của họ không phải là lợi nhuận ngắn hạn mà là mở rộng niềm tin.

Giai đoạn tiếp theo, các tập đoàn lớn như Alibaba, Tencent, Mihayou, Xiaohongshu tham gia. Đây không chỉ là đầu tư đơn thuần mà còn là hợp nhất chuỗi cung ứng. Các tập đoàn cung cấp cảnh quan, dòng tiền, năng lực tính toán, trong khi MiniMax cung cấp quyền truy cập cổ phiếu và hệ sinh thái. Khách hàng và kênh phân phối của các doanh nghiệp này đều được ghi nhận trong cấu trúc cổ phiếu.

Giai đoạn cuối, các quỹ như ADIA, Mirae Asset, Hanwha Investment, Gojin Capital tham gia. Họ đảm nhận vai trò thay thế dòng tiền đô-la quốc tế. Quỹ chủ quyền Trung Đông đảm bảo dòng vốn ngoại nhập, quỹ hedge khu vực châu Á - Thái Bình Dương thiết lập tiêu chuẩn định giá, vốn nhân dân tệ đảm bảo sự ổn định cấu trúc. Đây là tín hiệu xây dựng hệ thống định giá mới, vượt ra ngoài IPO truyền thống.

AI Zhi Biao: Từ tín dụng học thuật đến tài sản quốc gia

Lịch sử vốn của Zhi Biao khác biệt so với các startup thông thường. Nó gần như là con đường của một quốc gia.

Trước tiên là tín dụng học thuật. Từ phòng thí nghiệm Kỹ thuật trí tuệ nhân tạo của Đại học Tsinghua, nơi tích lũy công nghệ ban đầu, đã thu hút vốn ban đầu. Các nhà đầu tư như Mingjing Venture, Junlian Capital, Zhongguo Chuangsheng đã đặt cược không phải vì lợi nhuận ngắn hạn mà vì chiến lược dài hạn: “Trung Quốc cần dựa vào các mô hình ngôn ngữ lớn nội địa.”

Tiếp đó, các doanh nghiệp lớn cạnh tranh cùng nhau gia nhập danh sách cổ đông. Alibaba, Tencent, Meituan, Xiaomi đều góp mặt. Điều này có vẻ mâu thuẫn, nhưng thực chất là biểu hiện của sự lo lắng tập thể. Không cần độc quyền, nhưng không để đối phương độc quyền là tâm lý chung. Chính ‘trung lập’ của Zhi Biao trở thành tài sản hiếm có.

Sự tham gia của vốn chính quyền địa phương là bước ngoặt. Các quỹ đầu tư trí tuệ nhân tạo của Bắc Kinh, quỹ đầu tư Phố Đông, nhóm đầu tư thất nghiệp của Hàng Châu đã tham gia. Họ nắm quyền kiểm soát sau khi dòng vốn đô-la giảm mạnh, nhằm thúc đẩy mở rộng trung tâm tính toán, nhân tài và hệ sinh thái phía trên và phía dưới.

Việc niêm yết tại Hong Kong hoàn tất quá trình này. Các quỹ toàn cầu như Gojin Capital, Zhongjin, Taikang Life, Prosperity7 Ventures đã tham gia. Điều này có nghĩa là Zhi Biao đã hoàn thiện từ “tín dụng học thuật” thành “tài sản chiến lược quốc gia”. Toàn bộ quá trình này chính là bài kiểm tra Turing. Ai đã đầu tư, ở giai đoạn nào, thể hiện rõ vị thế và vai trò thực sự của doanh nghiệp.

Công nghệ Bilan: Sau danh sách trừng phạt, dòng vốn nội địa tràn vào

Cấu trúc vốn của Bilan như một cuốn sách giáo khoa về huy động vốn trong thời chiến.

Ban đầu, các quỹ Mingjing Venture, IDG, GaoLing Capital đóng vai trò thúc đẩy tốc độ. Họ biến các cược công nghệ thành câu chuyện kỳ lân được thị trường công nhận.

Tuy nhiên, khi Bilan bị đưa vào danh sách đen thương mại của Mỹ (danh sách thực thể), đã có sự chuyển đổi. Ranh giới vốn đô-la bị thu hẹp, rủi ro chuỗi cung ứng tăng cao. Lúc này, các doanh nghiệp trong nước như Shanghai Guosheng, Guangzhou Industrial Investment, Gri Gold Investment, Hengqin Gold Investment cùng các quỹ chính phủ đã tham gia. Họ mang theo chính sách hỗ trợ và vốn kiên nhẫn, tiếp tục đầu tư lớn vào phân khúc phân phối và R&D.

Việc các nhà đầu tư chính trong danh sách IPO như các tập đoàn kênh (Shenzhen New Digital, Zhengda Group) xuất hiện mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là tín hiệu rõ ràng: yêu cầu ghi nhận khách hàng vào cấu trúc vốn. Cổ phiếu biến thành hợp đồng phòng thủ, thị trường hạ nguồn bị khóa trong cấu trúc vốn. Đường phân phối GPU nội địa chuyển đổi thành quyền sở hữu cổ phiếu.

Joye: Từ toàn cầu hóa đến chuyển đổi thành tài sản quốc gia

Trong bốn công ty, Joye có lịch sử gần như là bản tóm tắt 20 năm của các quỹ đầu tư.

2005-2012 là thời kỳ hoàng kim của toàn cầu hóa. Bắt đầu từ mạng lưới cựu sinh viên của Đại học Tsinghua, dòng vốn thiên thần, rồi chảy vào các quỹ VC Silicon Valley như Walden International, IPV Capital. Quỹ đô-la cung cấp vận hành, nhịp độ tăng trưởng, niềm tin vào chuỗi cung ứng quốc tế. Đây là mô hình phát triển tiêu chuẩn của thời kỳ Trung-Mỹ không đối đầu.

Từ 2016 trở đi, Joye bắt đầu trở về nội địa. Trước IPO, họ đã thu hút mạnh mẽ vốn nhân dân tệ và vốn công nghiệp. Các quỹ như Wuweifeng, Zhongxin Jiyuan, cùng các quỹ chính phủ và vốn công nghiệp đã dẫn dắt niêm yết tại A-share.

Năm 2026, cấu trúc niêm yết kép tại A và H (Hong Kong) hoàn thiện. Các công ty bảo hiểm nội địa như Huasha, China Life, Ping An Pension cùng các quỹ chủ quyền toàn cầu như GIC của Singapore cùng tham gia. Điều này thể hiện Joye đã hoàn toàn chuyển đổi từ “sản phẩm của thời kỳ toàn cầu hóa” sang “tài sản chiến lược quốc gia”.

IPO Hong Kong không chỉ là thị trường mà còn là bài kiểm tra Turing của định hình địa chính trị

Thông điệp rõ ràng. Chiến tranh công nghệ Trung-Mỹ sẽ không dịu đi mà còn trở thành hệ thống. Các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc không còn kỳ vọng vào các thỏa thuận toàn cầu nữa.

Thay vào đó, họ đang theo đuổi chiến lược mới: huy động vốn để xây dựng lại hệ thống định giá. Vốn đô-la rút lui, thay vào đó là các quỹ chủ quyền Trung Đông và quỹ hedge khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chuỗi cung ứng nội bộ hóa theo cấu trúc cổ phiếu, các tập đoàn lớn và vốn nhà nước kiểm soát chuỗi hạ nguồn và trên nguồn. Vốn nhà nước không còn đơn thuần là nhà đầu tư mà trở thành hình thức huy động vốn, trao đổi các nguồn lực như trụ sở chính, năng lực tính toán, nhân tài và hệ sinh thái.

Danh sách nhà đầu tư không chỉ là danh sách tên gọi. Đó là giá trị thời gian thực của rủi ro địa chính trị, là bài kiểm tra Turing xác định doanh nghiệp thuộc về phe vốn nào, ai sẽ giữ vững vị thế của họ.

Vượt qua bài kiểm tra Turing này chính là ý nghĩa thực sự của niêm yết tại Hong Kong năm 2026. Không phải vì thị trường tốt, mà là cuộc chiến sinh tồn để tìm ra nguồn vốn giữ vững chính mình trước khi gió thổi mạnh hơn. Không còn nơi để lùi bước.