Triển vọng tăng trưởng của Microsoft đối mặt với sự sụt giảm bất ngờ giữa những thách thức của điện toán đám mây

Khi Microsoft báo cáo kết quả quý tài chính thứ hai vào cuối tháng 1 năm 2026, thị trường đối mặt với một sự phân kỳ khó hiểu. Gã khổng lồ phần mềm đã công bố các số liệu ấn tượng về mặt tiêu đề: doanh thu quý đạt 81,3 tỷ USD (tăng 17% so với cùng kỳ năm trước), lợi nhuận ròng trên mỗi cổ phiếu pha loãng tăng 60% lên 5,16 USD. Lợi nhuận hoạt động tăng 21% lên 38,3 tỷ USD. Theo các tiêu chuẩn truyền thống, các con số này đã vượt xa kỳ vọng của các nhà phân tích. Tuy nhiên, cổ phiếu lại trải qua ngày tồi tệ nhất kể từ tháng 3 năm 2020, giảm mạnh khi các nhà đầu tư bỏ qua các tiêu đề đó.

Sự nghịch lý này phản ánh một sự thay đổi căn bản trong cách Wall Street đánh giá Microsoft và các đối thủ công nghệ của họ. Lợi nhuận thuần túy không còn đủ để thỏa mãn thị trường khi nói đến việc đánh giá các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Thay vào đó, các nhà đầu tư tập trung cao độ vào việc liệu đợt chi tiêu vốn khổng lồ của công ty có tạo ra lợi nhuận tỷ lệ tương xứng hay không.

Vấn đề cốt lõi: Chi tiêu đầu tư vượt quá tốc độ tăng trưởng doanh thu

Đây chính là điểm gây ra căng thẳng dẫn đến sự sụt giảm mạnh trong định giá của Microsoft. Chi tiêu vốn của công ty đã bùng nổ 66% so với cùng kỳ năm trước, đạt 37,5 tỷ USD—vượt xa dự báo của các nhà phân tích là 36,2 tỷ USD. Con số này phản ánh một cược lớn của công ty vào hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và các công trình công nghệ liên quan.

Tuy nhiên, khi nói đến việc kiếm tiền từ các khoản đầu tư này, kết quả lại gây thất vọng. Azure, đơn vị điện toán đám mây của Microsoft và là đối tượng chính hưởng lợi từ nhu cầu AI, chỉ tăng trưởng 38%. Trên bề mặt, tốc độ tăng trưởng này có vẻ khá mạnh mẽ. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ hơn, câu chuyện phức tạp hơn nhiều: tốc độ tăng trưởng so với quý trước đã chậm lại rõ rệt, và dự báo của các nhà phân tích còn kỳ vọng mức tăng trưởng mạnh hơn nữa. Hướng dẫn của ban lãnh đạo cho quý hiện tại—dự kiến tăng trưởng doanh thu đám mây từ 37% đến 38%—cũng cho thấy một xu hướng ổn định, khiến thị trường cảm thấy không ấn tượng.

Phương trình này gây lo lắng cho các nhà đầu tư: hàng tỷ USD chi tiêu vốn so với tốc độ tăng trưởng doanh thu đám mây chậm lại cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa chi tiêu và lợi nhuận thu về. Các nhà đầu tư mong đợi kết quả sẽ rõ ràng và nhanh chóng hơn.

Khi các ông lớn công nghệ đối mặt cùng áp lực

Tình cảnh của Microsoft phản ánh các động thái rộng lớn hơn trong nhóm “Bảy kỳ diệu” của các công ty công nghệ đã chi phối hiệu suất thị trường trong những năm gần đây. Cả bảy công ty đều đang cạnh tranh quyết liệt để xây dựng hạ tầng AI tiên tiến nhất, chạy đua để chiếm lĩnh vị thế trong một thị trường công nghệ có thể trở thành một trong những thị trường sinh lợi nhất.

Cuộc đua này đã tạo ra một động thái thị trường bất thường. Ngay ngày Microsoft công bố kết quả, Meta Platforms tăng hơn 10% sau khi nâng dự báo doanh thu lên 53,5-56,5 tỷ USD, vượt xa ước tính đồng thuận là 51,4 tỷ USD. Sự tương phản rõ rệt: Meta vượt kỳ vọng, trong khi Microsoft lại gây thất vọng. Trong bối cảnh thị trường hiện nay, bị chi phối bởi sự hưng phấn về AI, việc vượt kỳ vọng đã trở thành điều tối thiểu bắt buộc.

Thực tế rộng lớn hơn là tất cả các cổ phiếu liên quan đến AI giờ đây đều phải đối mặt với một tiêu chuẩn hiệu suất không ngừng nâng cao. Việc không đạt kỳ vọng—dù kết quả tuyệt đối vẫn mạnh—cũng có thể gây ra phản ứng tiêu cực từ cổ đông. Điều này tạo áp lực lên tất cả các công ty công nghệ lớn phải liên tục vượt qua dự báo của Wall Street, một thách thức không nhỏ khi tăng trưởng ngày càng khó duy trì ở tốc độ tăng nhanh.

Thách thức cấu trúc của tăng trưởng bền vững

Sự giảm giá cổ phiếu của Microsoft phản ánh một nhận thức quan trọng về đầu tư công nghệ hiện đại. Khi các công ty bỏ ra hàng chục tỷ USD vào các công nghệ mới nổi như hạ tầng AI, thị trường yêu cầu thấy rõ lợi ích về doanh thu và lợi nhuận xuất hiện nhanh chóng. Sự kiên nhẫn vốn là đặc trưng của các chu kỳ chấp nhận công nghệ trước đây đã biến mất.

Đối với Microsoft đặc biệt, thách thức này càng rõ rệt hơn. Công ty đã cam kết nguồn lực khổng lồ để mở rộng Azure, đặt cược rằng nhu cầu AI sẽ thúc đẩy tăng trưởng liên tục ở mức hai chữ số. Tuy nhiên, ngay cả mức tăng trưởng 38%—một thành tựu đáng kể theo tiêu chuẩn lịch sử—cũng bây giờ đã không đủ để thỏa mãn kỳ vọng của thị trường. Khoảng cách giữa mức đầu tư và lợi nhuận doanh thu ngay lập tức đã trở thành trung tâm của mối quan tâm của các nhà đầu tư.

Thêm vào đó, cạnh tranh có nghĩa là không công ty nào có thể dừng hoặc giảm chi tiêu vốn mà không phải đối mặt với nguy cơ tụt lại phía sau các đối thủ. Microsoft phải tiếp tục duy trì chính sách đầu tư quyết liệt, nhưng thị trường hiện nay đặt câu hỏi liệu quỹ đạo chi tiêu hiện tại có thể mang lại lợi nhuận tương ứng hay không.

Điều này có ý nghĩa gì trong tương lai

Sự sụt giảm của Microsoft là một bài học cảnh báo về những kỳ vọng không phù hợp trong cơn sốt AI. Công ty đã thực hiện tốt các hoạt động vận hành—doanh thu tăng trưởng mạnh, lợi nhuận mở rộng, hạ tầng đám mây tiến bộ—nhưng thành công vận hành này vẫn chưa đủ khi câu chuyện về các khoản đầu tư AI đã thoát khỏi các tiêu chuẩn định giá truyền thống.

Đối với các nhà đầu tư cân nhắc cổ phiếu Microsoft, sự biến động gần đây nhấn mạnh một nguyên tắc quan trọng: trong thị trường công nghệ ngày nay, vượt các mốc chuẩn lịch sử không còn đủ nữa. Các công ty phải vượt xa các kỳ vọng phía trước ngày càng khắt khe. Kinh nghiệm của Microsoft cho thấy ngay cả các nhà lãnh đạo công nghệ có lợi nhuận, chiếm ưu thế cũng sẽ chịu áp lực định giá khi tốc độ tăng trưởng chậm lại rõ ràng, bất kể lợi nhuận tuyệt đối ra sao.

Câu hỏi mà các nhà đầu tư cần suy nghĩ bây giờ là liệu đà tăng trưởng doanh thu đám mây của Azure có thể tái tăng tốc, để xứng đáng với mức chi tiêu vốn hiện tại, hay liệu sự giảm giá do thị trường định giá lại phản ánh một sự điều chỉnh bền vững hơn về tiềm năng tăng trưởng của Microsoft.