Thị trường cà phê Robusta ICE đối mặt với hạn chế nguồn cung và biến động tồn kho

Hợp đồng tương lai cà phê Robusta tháng 7 trên ICE sáng nay tăng +26 điểm (+0,77%), trong khi hợp đồng arabica giảm -0,50 điểm (-0,25%). Sự phân kỳ này phản ánh các động thái thị trường cơ bản: lượng tồn kho arabica theo dõi trên ICE đã phục hồi trở lại mức đỉnh một năm là 701.423 bao vào thứ Ba, tạo áp lực nhẹ lên giá arabica, trong khi cà phê Robusta vẫn được hỗ trợ bởi những lo ngại về nguồn cung dai dẳng từ khu vực sản xuất chủ đạo của thế giới.

Khủng hoảng sản xuất tại Việt Nam thúc đẩy sự thắt chặt nguồn cung Robusta

Sức mạnh của thị trường Robusta bắt nguồn từ những hạn chế về nguồn cung mang tính cấu trúc tại Việt Nam, quốc gia sản xuất phần lớn hạt Robusta trên thế giới. Bộ Nông nghiệp Việt Nam dự báo vào cuối tháng Ba rằng sản lượng vụ mùa 2023/24 sẽ giảm 20% xuống còn 1,472 triệu tấn, mức thấp nhất trong bốn năm do điều kiện hạn hán nghiêm trọng. Sự giảm sản lượng này trực tiếp dẫn đến giảm xuất khẩu: Hiệp hội Cà phê Việt Nam dự báo xuất khẩu cà phê năm 2023/24 sẽ giảm 20% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 1,336 triệu tấn. Dữ liệu gần đây cho thấy xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong tháng Tư chỉ tăng 3,9% hàng năm lên 170.000 tấn, trong khi từ tháng Một đến tháng Tư, lượng xuất khẩu chỉ tăng 5,4% lên 756.000 tấn—cho thấy sự chậm lại trong xuất khẩu đã bắt đầu rõ ràng.

Dự báo mới nhất của Marex Group càng làm tăng thêm những lo ngại này, dự đoán thâm hụt cà phê Robusta toàn cầu trong năm 2024/25 sẽ lên tới 2,7 triệu bao do sản lượng tại Việt Nam giảm. Áp lực về nguồn cung này giải thích tại sao cà phê Robusta trên ICE vẫn tiếp tục có người mua dù biến động hàng ngày chỉ nhẹ.

Chu kỳ lưu trữ của ICE tiết lộ các điểm áp lực thị trường

Sự tương tác giữa mức tồn kho của ICE và diễn biến giá cho thấy cách mà kho chứa vật lý ảnh hưởng đến tâm lý thị trường. Tồn kho Robusta chạm mức thấp kỷ lục 1.958 lô vào ngày 21 tháng 2 trước khi phục hồi lên mức cao nhất trong năm tháng là 4.059 lô vào thứ Sáu tuần trước. Trong khi đó, kho chứa arabica có diễn biến đảo chiều rõ nét hơn: sau khi giảm xuống mức thấp nhất trong 24 năm là 224.066 bao vào ngày 30 tháng 11, tồn kho arabica trên ICE đã phục hồi lên 701.423 bao trong tuần này—mức cao nhất trong một năm, gây áp lực giảm giá hợp đồng tương lai arabica.

Biến động tồn kho này phản ánh các động thái rộng hơn: trong khi các cú sốc về nguồn cung khiến cà phê Robusta trên ICE vẫn trong tình trạng khan hiếm, thì arabica lại có điều kiện kho chứa linh hoạt hơn, ít nhất là theo tỷ lệ tương đối. Sự phục hồi tồn kho arabica trên ICE thể hiện cả việc nông dân bán ra nhiều hơn và nhu cầu nhập khẩu giảm, mang lại sự nhẹ nhõm cho thị trường đã từng đối mặt với tình trạng cực kỳ khan hiếm vài tháng trước.

Khô hạn tại Brazil đe dọa arabica, hỗ trợ ổn định giá

Thời tiết tại Brazil đóng vai trò cực kỳ quan trọng: quốc gia này sản xuất khoảng 30% arabica toàn cầu và sở hữu vụ mùa arabica lớn nhất thế giới. Trung tâm dự báo thời tiết Somar Meteorologia cho biết rằng Minas Gerais—khu vực trồng cà phê chính của Brazil—tuần trước không có lượng mưa nào, đánh dấu tuần thứ hai liên tiếp không có mưa. Điều kiện khô hạn tại vùng trồng cà phê chủ chốt của Brazil tạo ra một lực cản đối chiều với sự tăng tồn kho arabica trên ICE; tình trạng khô hạn có thể làm giảm năng suất, hỗ trợ giá dù kho chứa đang tích trữ.

Các mô hình thời tiết El Nino đã làm gia tăng các động thái này. Hiện tượng này thường mang mưa lớn đến Brazil trong khi gây hạn hán ở các vùng trồng cà phê tại Ấn Độ và Đông Nam Á—bao gồm cả các vùng trọng điểm của Robusta tại Việt Nam. Theo Viện Khí tượng, Thủy văn và Biến đổi Khí hậu Việt Nam, điều kiện El Nino đã gây căng thẳng hạn hán tại các vùng cà phê Việt Nam, làm tăng thêm các khó khăn về sản xuất cho các nhà trồng Robusta.

Dự báo sản lượng cho thấy bức tranh trung hạn phức tạp

Sản lượng cà phê toàn cầu vẫn là chủ đề của các dự báo cạnh tranh. Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) dự báo vào thứ Sáu tuần trước rằng sản lượng toàn cầu năm 2023/24 sẽ tăng 5,8% so với cùng kỳ lên 178 triệu bao, nhờ chu kỳ vụ mùa đặc biệt ngoài chu kỳ hai năm. ICO cũng dự kiến tiêu thụ sẽ tăng 2,2% lên 177 triệu bao, tạo ra dư thừa khoảng 1 triệu bao. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đưa ra dự báo thận trọng hơn: sản lượng toàn cầu sẽ tăng 4,2% lên 171,4 triệu bao, trong đó sản lượng arabica tăng 10,7% lên 97,3 triệu bao, còn sản lượng Robusta giảm 3,3% xuống còn 74,1 triệu bao.

Brazil dự kiến sẽ dẫn đầu sự mở rộng này: USDA dự báo sản lượng arabica năm 2023/24 sẽ tăng 12,8% lên 44,9 triệu bao nhờ năng suất cao hơn và mở rộng diện tích trồng. Colombia, quốc gia sản xuất arabica lớn thứ hai thế giới, dự kiến sẽ tăng 7,5% lên 11,5 triệu bao. Các dự báo tăng trưởng này giải thích sự phục hồi gần đây của tồn kho arabica trên ICE, khi nông dân tăng cung ứng để đáp ứng dự báo phục hồi sản xuất.

Hoạt động xuất khẩu tạo ra các tín hiệu hỗn hợp cho thị trường

Các báo cáo xuất khẩu gần đây đã tạo ra các động thái trái chiều. Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) cho biết xuất khẩu cà phê tháng Ba tăng 8,1% so với cùng kỳ lên 12,99 triệu bao, với tổng xuất khẩu từ tháng Mười đến tháng Ba tăng 10,4% lên 69,16 triệu bao. Cecafe của Brazil báo cáo xuất khẩu cà phê xanh tháng Ba tăng 41% hàng năm lên 3,9 triệu bao, cho thấy nhu cầu của các nhà xuất khẩu vẫn mạnh mẽ. Nhóm xuất khẩu của Brazil, Comexim, đã nâng dự báo xuất khẩu năm 2023/24 lên 44,9 triệu bao từ mức dự kiến ban đầu là 41,5 triệu bao.

Các số liệu xuất khẩu tích cực này tạo ra một lực cản mang tính cấu trúc đối với giá arabica mặc dù tồn kho được cải thiện, giải thích tại sao thị trường vẫn mang tính phức tạp. Ngược lại, Robusta đối mặt với các cửa xuất khẩu hẹp hơn do những khó khăn về sản lượng tại Việt Nam, hỗ trợ cho sự vượt trội của cà phê Robusta trên ICE ngay cả khi arabica đang cân nhắc giữa sự giảm bớt kho chứa và sức mạnh xuất khẩu.

Triển vọng thị trường: Sự phân kỳ giữa sự thắt chặt của Robusta và sự phục hồi của Arabica

Diễn biến hợp đồng tương lai cà phê hiện tại phản ánh một sự chia rẽ cơ bản: cà phê Robusta trên ICE vẫn gắn chặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung tại Việt Nam và cân đối toàn cầu khan hiếm, trong khi arabica hưởng lợi từ sự phục hồi sản xuất và quá trình điều chỉnh tồn kho. Sự phục hồi tồn kho trên ICE và dòng chảy xuất khẩu mạnh mẽ mang lại cho arabica khả năng tăng giá trong ngắn hạn, nhưng tình trạng khô hạn kéo dài tại Brazil có thể đảo ngược các mức tăng này nếu hạn hán trở nên trầm trọng hơn.

Đối với cà phê Robusta trên ICE, tính toán về nguồn cung vẫn còn thắt chặt. Cho đến khi vụ mùa 2024/25 của Việt Nam thể hiện sự phục hồi sản xuất hoặc các nguồn Robusta thay thế (như Indonesia) mở rộng đáng kể, thâm hụt nguồn cung mang tính cấu trúc này dự kiến sẽ tiếp tục duy trì đà tăng giá. Sự phân kỳ giữa hai loại cà phê này sẽ còn kéo dài miễn là nguồn cung Robusta còn hạn chế và nguồn cung Arabica vẫn đang trong quá trình điều chỉnh.