Nvidia chiếm lĩnh 85% thị phần, nhưng liệu có thể giữ vững ngai vàng về chip AI của mình?

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo đã trở thành một trong những câu chuyện kinh doanh quan trọng nhất trong những năm gần đây, và trung tâm của sự biến đổi này là Nvidia với vị thế thống trị thị trường. Với hơn 85% thị phần trong tay, công ty đã đạt được điều mà ít tập đoàn công nghệ nào làm được: quyền lực gần như tuyệt đối trong một phân khúc quan trọng. Các đơn vị xử lý đồ họa (GPU) cung cấp năng lượng cho các hệ thống AI tiên tiến đã trở thành không thể tách rời khỏi thương hiệu Nvidia. Tuy nhiên, vị thế thống trị này, dù đáng gờm, tất yếu thu hút các đối thủ tìm cách chiếm lấy một phần của thị trường phần cứng AI sinh lợi này.

Thách thức bắt đầu xuất hiện: Ai đang đe dọa vị trí dẫn đầu 85% thị trường?

Trong khi quyền kiểm soát thị trường của Nvidia dường như không thể xâm phạm, hai đối thủ đã bắt đầu có những bước đi nhằm phá vỡ hiện trạng. Advanced Micro Devices (AMD) hiện nắm giữ 7% thị phần và đang dần mở rộng, dù tốc độ tăng trưởng vẫn còn chậm rãi. Riêng trong quý 3 năm 2025, AMD chỉ mở rộng thị phần thêm 0,8%, cho thấy việc lật đổ vị trí thống lĩnh sẽ đòi hỏi nhiều năm nỗ lực bền bỉ và đột phá công nghệ.

Qualcomm lại là một đối thủ hoàn toàn khác. Thay vì trực tiếp cạnh tranh với Nvidia trong lĩnh vực AI cao cấp, Qualcomm đang phát triển các chip dành cho nhóm khách hàng khác: những người cần ít công suất xử lý hơn cho các ứng dụng AI của họ. Công ty đã giới thiệu phần cứng dành cho người dùng cấp thấp và dự kiến sẽ ra mắt thêm các sản phẩm trong năm 2026 và 2027. Chiến lược phân khúc này có thể định hình lại bức tranh thị trường, nhưng tác động thực sự sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa.

Thực tế là, bất chấp những nỗ lực cạnh tranh này, Nvidia vẫn là lựa chọn mặc định của các đối tác và nhà phát triển phần mềm hàng đầu trong ngành. OpenAI, một lực lượng chủ đạo trong cơn sốt AI, phụ thuộc lớn vào hạ tầng của Nvidia và gần đây đã cam kết triển khai thêm 10 gigawatt chip Nvidia. Microsoft, một ông lớn công nghệ khác, cũng nằm trong số các khách hàng lớn nhất của Nvidia. Sự gắn bó này với các nhà phát triển phần mềm hàng đầu tạo ra một hàng rào cạnh tranh mà các đối thủ khó có thể xâm phạm.

Vị thế tài chính: Những con số đằng sau vị trí dẫn đầu thị trường

Điều thực sự phân biệt vị thế cạnh tranh của Nvidia vượt xa thị phần 85% của công ty—cấu trúc tài chính của họ gần như không thể xâm phạm. Kết quả quý gần nhất, từ quý 3 năm 2025, cho thấy một hình ảnh của một công ty tăng trưởng mạnh mẽ: doanh thu đạt 57 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước. Sự mở rộng này còn thể hiện rõ qua lợi nhuận ròng tăng 65% hàng năm và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu pha loãng tăng 67%.

Bảng cân đối kế toán của công ty cũng kể một câu chuyện hấp dẫn không kém. Từ ngày 26 tháng 1 đến ngày 26 tháng 10 năm 2025, dự trữ tiền mặt của Nvidia đã tăng từ 43,2 tỷ USD lên 60,6 tỷ USD—một mức tăng đủ để công ty có thể trả hết khoản nợ 10,82 tỷ USD của mình gần sáu lần. Đây không phải là các chỉ số tài chính của một công ty đang bị tấn công; chúng thể hiện một doanh nghiệp hoạt động ở mức tối ưu nhất.

Các biên lợi nhuận cũng nhấn mạnh thêm vị thế kiên cố của Nvidia. Với biên lợi nhuận gộp 70% và biên lợi nhuận ròng 53%, công ty có khả năng tài chính linh hoạt để đầu tư vào R&D, chống chịu các biến động thị trường hoặc mua lại các tài sản chiến lược. Ít đối thủ nào có thể sánh được với hiệu quả vận hành như vậy. Thêm vào đó, Nvidia đã thể hiện một mô hình liên tục vượt dự báo của Wall Street—đánh bại các dự báo lợi nhuận trong năm quý liên tiếp, tạo niềm tin vững chắc cho nhà đầu tư và duy trì đà hỗ trợ mạnh mẽ cho cổ phiếu.

Triển vọng thực tế về vị trí dẫn đầu thị trường

Liệu Nvidia có thể cuối cùng nhường vị trí thống lĩnh của mình? Trong khi dự đoán tương lai của thị trường công nghệ luôn chứa đựng nhiều yếu tố không chắc chắn, khả năng này có vẻ rất thấp trong tầm nhìn gần. Sự kết hợp giữa thị phần 85%, mối quan hệ sâu rộng với các nhà lãnh đạo ngành, hiệu quả tài chính ngày càng tăng và khả năng thực thi đã được chứng minh tạo ra một thử thách đáng gờm cho các đối thủ. Những bước tiến nhỏ của AMD mỗi quý và quỹ thời gian nhiều năm của Qualcomm để chuẩn bị ra thị trường cho thấy việc mất thị phần đáng kể còn xa vời—nếu điều đó có xảy ra.

Các rào cản đối với các đối thủ tiềm năng gây rối loạn là rất lớn. Họ không chỉ cần phát triển các sản phẩm vượt trội về kỹ thuật, mà còn phải thuyết phục các công ty phần mềm lớn tái cấu trúc hệ thống của họ và chuyển đổi các khối lượng công việc từ hạ tầng của Nvidia đã được thiết lập. Chi phí chuyển đổi này, cả về mặt kỹ thuật lẫn tổ chức, tạo thành một rào cản đáng kể, giúp bảo vệ vị trí của các nhà giữ thị trường hiện tại.

Các cân nhắc đầu tư năm 2026

Các nhà đầu tư đánh giá Nvidia nên cân nhắc rằng, bất chấp thành tích ấn tượng—cổ phiếu đã mang lại lợi nhuận 1.252% trong năm năm qua với vốn hóa thị trường vượt quá 4,45 nghìn tỷ USD—công ty vẫn đang mở rộng nhanh chóng. Sự kết hợp giữa tăng trưởng bền vững và vị thế thống lĩnh thị trường tạo ra một hồ sơ hấp dẫn cho nhiều danh mục đầu tư. Tuy nhiên, việc định giá cổ phiếu cao sau đà tăng mạnh đòi hỏi nhà đầu tư phải xem xét kỹ lưỡng liệu mức giá hiện tại có phản ánh đúng kỳ vọng tăng trưởng thực tế hay không.

Sức mạnh bền vững của thị phần 85%, cùng với tình hình tài chính vững chắc và mối quan hệ khách hàng chiếm ưu thế, cho thấy khả năng duy trì vị trí dẫn đầu của ngành sẽ còn lâu dài. Tuy nhiên, quy mô lớn và mức tăng giá cổ phiếu đã đáng kể của công ty cũng đồng nghĩa với việc đánh giá các rủi ro và lợi nhuận riêng lẻ là điều cần thiết trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Câu hỏi không phải là Nvidia có còn giữ được vị trí quan trọng hay không—mọi bằng chứng đều chỉ ra rằng công ty sẽ tiếp tục giữ vững vị thế—mà là liệu tiềm năng tăng trưởng thêm có còn hấp dẫn so với mức định giá hiện tại hay không.