Nhiều lực lượng đẩy giá cacao tăng mạnh khi nguồn cung tăng và nhu cầu giảm sút

Những tuần gần đây, thị trường ca cao đối mặt với áp lực giảm giá mạnh do sự hội tụ của nhiều yếu tố tiêu cực đẩy giá xuống. Các hợp đồng tháng Ba trên các sàn giao dịch lớn đều giảm mạnh, với giá ca cao ICE New York giảm 6,38% và ICE London giảm 6,72%, đưa giá xuống mức thấp nhất nhiều năm. Các yếu tố cơ bản đằng sau sự suy giảm này cho thấy thị trường đang bị mắc kẹt giữa tồn kho dồi dào và nhu cầu yếu đi — một sự kết hợp độc hại tiếp tục gây áp lực lên định giá ca cao.

Suy giảm nhu cầu báo hiệu thị trường gặp khó khăn

Phía tiêu thụ của thị trường cho thấy bức tranh đáng lo ngại cho các nhà sản xuất ca cao. Các nhà sản xuất sô cô la lớn đã bắt đầu báo cáo giảm đơn hàng đáng kể, cho thấy người tiêu dùng vẫn còn do dự trong việc mua hàng ở mức giá hiện tại mặc dù thị trường đang giảm. Barry Callebaut AG, nhà sản xuất sô cô la lớn nhất thế giới, đã tiết lộ mức giảm 22% trong khối lượng bán hàng của bộ phận ca cao trong quý kết thúc ngày 30 tháng 11. Công ty cho biết sự giảm này xuất phát từ “nhu cầu thị trường tiêu cực và việc ưu tiên tăng khối lượng trong các phân khúc có lợi nhuận cao hơn trong ca cao,” nhấn mạnh cách mức giá cao đã thay đổi căn bản hành vi mua hàng trong toàn ngành.

Dữ liệu hoạt động nghiền ca cao cũng củng cố câu chuyện về sự yếu kém của nhu cầu này. Các nhà chế biến ca cao châu Âu báo cáo giảm 8,3% so với cùng kỳ năm trước trong quý 4, xuống còn 304.470 tấn, mức thấp nhất trong 12 năm và vượt xa dự báo của các nhà phân tích chỉ giảm 2,9%. Hoạt động nghiền ca cao châu Á cũng cho thấy sự yếu đi tương tự với mức giảm 4,8% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 197.022 tấn, trong khi hoạt động nghiền ca cao Bắc Mỹ chỉ tăng nhẹ 0,3%, lên 103.117 tấn. Các số liệu này cho thấy nhu cầu yếu ớt đang lan rộng trên tất cả các khu vực tiêu thụ chính toàn cầu.

Áp lực dư cung vẫn duy trì trong bối cảnh sản lượng kỷ lục

Phía cung, tình hình cũng phản ánh sự yếu kém của nhu cầu, tạo thành một cơn bão hoàn hảo gây áp lực lên giá cả. Tổ chức Ca cao Quốc tế (ICCO) báo cáo rằng tồn kho ca cao toàn cầu đã tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1,1 triệu tấn trong năm 2024/25, phản ánh mức sản xuất vẫn vượt quá tiêu thụ. Dữ liệu sản xuất nhấn mạnh xu hướng dư thừa này: sản lượng ca cao toàn cầu đã tăng lên 4,69 triệu tấn trong năm 2024/25, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước và là lần đầu tiên sau bốn năm thâm hụt liên tiếp, thị trường trở lại trạng thái thặng dư.

Sự mở rộng sản lượng này trái ngược rõ rệt với thị trường trước đó bị hạn chế nghiêm trọng. ICCO ước tính rằng năm 2023/24 đã tạo ra mức thâm hụt kỷ lục -494.000 tấn, lớn nhất trong hơn 60 năm, do sản lượng giảm 12,9% xuống còn 4,368 triệu tấn. Sự phục hồi của năm 2024/25 lên trạng thái thặng dư, dù ban đầu chỉ khoảng 49.000 tấn, đã thay đổi căn bản tâm lý thị trường một cách rõ rệt.

Quản lý tồn kho và điều kiện trồng trọt thuận lợi tạo áp lực giảm giá

Điều kiện trồng trọt ở Tây Phi gần đây đã chuyển sang trạng thái thuận lợi, tạo thêm áp lực cung cấp. Tập đoàn Đầu tư Tổng hợp Nhiệt đới (Tropical General Investments Group) cho biết thời tiết lý tưởng ở Tây Phi dự kiến sẽ hỗ trợ mùa thu hoạch mạnh mẽ trong giai đoạn tháng 2-3 tại các vùng sản xuất chính. Mondelez báo cáo rằng số lượng trái ca cao trong vụ mới nhất ở Tây Phi cao hơn trung bình 7% so với trung bình 5 năm và cao hơn đáng kể so với vụ mùa năm trước, cho thấy nguồn cung sẽ tiếp tục tăng trong mùa hiện tại.

Tuy nhiên, tồn kho ca cao lại cho thấy bức tranh phức tạp. Sau khi giảm xuống mức thấp nhất trong 10,5 tháng là 1.626.105 bao vào ngày 26 tháng 12, tồn kho ca cao tại các cảng của Mỹ — theo dõi bởi ICE — đã phục hồi lên 1.773.618 bao, mức cao nhất trong 2,5 tháng. Sự phục hồi này, thường được xem là tín hiệu giảm giá, phản ánh sự mất cân đối cung cầu đang hình thành rõ ràng trong cấu trúc thị trường.

Ở một khía cạnh hỗ trợ hơn, nông dân Bờ Biển Ngà — nhà sản xuất ca cao lớn nhất thế giới — đã áp dụng chiến lược giữ hàng để đối phó với giá thấp. Dữ liệu xuất khẩu tích lũy đến đầu năm 2026 cho thấy nông dân đã vận chuyển 1,20 triệu tấn đến các cảng, giảm 3,2% so với 1,24 triệu tấn cùng kỳ năm trước. Việc giảm này phản ánh hành vi hợp lý của nhà sản xuất khi giá thấp đã khuyến khích tích trữ thay vì bán ngay lập tức. Ngược lại, Nigeria, nhà sản xuất ca cao thứ năm thế giới, đang đối mặt với tình trạng thắt chặt cấu trúc. Xuất khẩu ca cao tháng 11 của Nigeria giảm 7% so với cùng kỳ năm trước, còn 35.203 tấn, trong khi Hiệp hội Ca cao Nigeria dự báo sản lượng năm 2025/26 sẽ giảm 11% so với năm trước, còn 305.000 tấn so với dự kiến 344.000 tấn của mùa trước.

Triển vọng cung ứng thay đổi hạn chế hỗ trợ

Triển vọng cung ứng trung hạn vẫn mang lại một số hỗ trợ giá, mặc dù mức tăng còn hạn chế. ICCO đã giảm mạnh dự báo thặng dư ca cao toàn cầu năm 2024/25 xuống còn 49.000 tấn (từ 142.000 tấn) và đồng thời giảm dự báo sản lượng xuống còn 4,69 triệu tấn từ 4,84 triệu tấn. Rabobank cũng điều chỉnh giảm dự báo thặng dư năm 2025/26 xuống còn 250.000 tấn từ dự báo tháng 11 là 328.000 tấn, phản ánh nhận thức rằng sự tiêu hủy nhu cầu và phản ứng cung sẽ dần cân bằng lại thị trường.

Những điều chỉnh này cho thấy rằng hỗ trợ cấu trúc có thể sẽ xuất hiện khi các nhà sản xuất phản ứng với nền kinh tế suy thoái bằng cách giảm trồng trọt và cắt giảm đầu tư vào bảo trì. Tuy nhiên, với nguồn cung hiện vẫn còn dồi dào so với nhu cầu yếu, áp lực giảm giá ca cao trong ngắn hạn có khả năng sẽ còn tiếp diễn cho đến khi nhu cầu tiêu thụ phục hồi hoặc tốc độ tăng trưởng cung giảm bớt.