Giá trị ròng của Sam Altman: Từ các khoản đầu tư chiến lược đến vị thế tỷ đô la

Sam Altman, CEO của OpenAI (người sáng tạo ra chatbot AI generative viral ChatGPT), chính thức gia nhập danh sách tỷ phú danh giá của Forbes, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của anh với vai trò cả một doanh nhân lẫn nhà đầu tư. Điều đặc biệt đáng chú ý là khối tài sản của Altman—ước tính khoảng 1 tỷ USD—hầu như được xây dựng hoàn toàn ngoài OpenAI, startup trí tuệ nhân tạo trị giá hơn 80 tỷ USD mà anh cùng Elon Musk và những người khác thành lập từ năm 2015. Việc lần đầu tiên có mặt trong danh sách những người giàu nhất thế giới của Forbes này nhấn mạnh vị thế độc đáo của Altman như một người tạo ra của cải thông qua các khoản đầu tư mạo hiểm chiến lược thay vì sở hữu cổ phần trực tiếp trong các công ty.

Các cược chiến lược trong danh mục các công ty của Y Combinator

Theo cuộc điều tra toàn diện của Forbes, bao gồm việc xem xét hơn một chục hồ sơ pháp lý và tham khảo ý kiến của nhiều người thân cận với các hoạt động tài chính của Altman, phần lớn giá trị ròng của ông đến từ danh mục đầu tư liên kết với các công ty được hỗ trợ bởi Y Combinator Management, LLC—công ty tăng tốc khởi nghiệp nơi Altman đã có ảnh hưởng lớn trong hơn một thập kỷ.

Các khoản đầu tư của Altman thể hiện một hình ảnh về việc chấp nhận rủi ro có tính toán trong các startup tác động cao. Danh mục của ông gồm các thành công lớn như Reddit (mạng xã hội), Stripe (công ty fintech kỳ lân đã cách mạng hóa thanh toán), Helion (startup năng lượng hạt nhân theo đuổi công nghệ phát điện tiên tiến), và Retro Biosciences (công ty tập trung vào kéo dài tuổi thọ), cùng nhiều công ty khác. Những khoản đầu tư đa dạng này trong các lĩnh vực từ mạng xã hội, năng lượng sạch đến công nghệ sinh học cho thấy một chiến lược đa dạng hóa danh mục có chủ đích, mang lại lợi nhuận đáng kể theo thời gian. Forbes cũng thừa nhận có giới hạn trong việc định lượng tổng tài sản của Altman, lưu ý rằng họ không thể đánh giá bộ sưu tập cá nhân các hiện vật công nghệ của ông, bao gồm động cơ phản lực cổ điển và kiếm thời kỳ đồ đồng.

Những cược lớn: Tại sao Sam Altman khác biệt so với các nhà đầu tư điển hình

Điều làm nên sự khác biệt trong cách đầu tư của Altman chính là sự sẵn sàng chấp nhận thất bại và ủng hộ các ý tưởng đột phá—một phẩm chất hiếm thấy trong giới đầu tư mạo hiểm. Reid Hoffman, đồng sáng lập LinkedIn và thành viên lâu năm trong hội đồng quản trị của OpenAI, đã chia sẻ về triết lý đầu tư của Altman: “Sam hiếm có ở chỗ anh ấy là một nhà đầu tư có khả năng, nhưng cũng dám đặt cược lớn. Nhiều nhà đầu tư sợ thất bại. Họ đầu tư vào những thứ sẽ kiếm tiền, nhưng không phải những thứ có thể trở thành thất bại lớn trên thị trường công khai. Sam rất thoải mái với việc đặt cược lớn.”

Triết lý này bắt nguồn từ những ngày đầu của Altman trong lĩnh vực công nghệ. Khi mới 8 tuổi, anh đã lập trình và tháo rời các máy tính Macintosh—những dấu hiệu sớm cho thấy tư duy am hiểu công nghệ mà sau này sẽ định hình sự nghiệp của anh. Sự tò mò tự nhiên về công nghệ và khởi nghiệp đã đặt nền móng cho thành công sau này của anh trong việc nhận diện các cơ hội đột phá mà người khác cho là quá rủi ro.

Từ người sáng lập Loopt đến tiên phong của Y Combinator: Xây dựng luận điểm đầu tư

Con đường đến tỷ phú của Altman thể hiện một hành trình doanh nhân và nhà đầu tư được xây dựng cẩn thận. Năm 2003, anh nhập học tại Đại học Stanford để học khoa học máy tính nhưng chỉ hai năm sau đã rời đi để thành lập Loopt, một ứng dụng chia sẻ vị trí qua điện thoại di động, trở thành dự án lớn đầu tiên của anh. Đáng chú ý, Altman tham gia vào đợt tuyển sinh đầu tiên của Y Combinator tại Cambridge, Massachusetts—một cược sớm đã chứng tỏ có ảnh hưởng lớn đến vai trò tương lai của anh trong tổ chức này.

Tại Y Combinator, Paul Graham, đồng sáng lập và chủ tịch, đã công nhận khả năng sáng lập startup của Altman vào năm 2009, xếp anh vào danh sách năm nhà sáng lập startup thú vị nhất trong ba thập kỷ qua, cùng với Steve Jobs của Apple và Larry Page, Sergey Brin của Google—một sự công nhận xác nhận năng lực doanh nhân của anh từ rất sớm.

Sự nghiệp đầu tư của Altman tăng tốc nhanh chóng. Bắt đầu từ năm 2010, anh đã đầu tư vào bốn công ty, thể hiện cam kết sớm trong việc phân bổ vốn. Đến năm 2011, anh trở thành đối tác tại Y Combinator. Một bước ngoặt quan trọng xảy ra năm 2012 khi Altman thành công thoái vốn khỏi Loopt với khoản tiền 43 triệu USD, mang lại cho anh vốn lớn và kinh nghiệm thoái vốn đáng kể. Cùng năm đó, anh thành lập Hydrazine Capital, một quỹ đầu tư mạo hiểm 20 triệu USD hoạt động dưới sự hướng dẫn của tỷ phú, đồng sáng lập PayPal, Peter Thiel. Quỹ này được cho là đã phân bổ 75% vốn của mình vào các công ty do Y Combinator hỗ trợ, tạo ra một luận điểm đầu tư tập trung.

Ảnh hưởng của Altman trong Y Combinator đạt đỉnh vào năm 2014 khi anh thay thế Paul Graham làm chủ tịch, một nhiệm kỳ kéo dài năm năm, trong đó anh tiếp tục gia tăng lợi nhuận thông qua các sáng kiến chiến lược. Anh thành lập quỹ Continuity để duy trì đà đầu tư vào các công ty trong mạng lưới Y Combinator trong giai đoạn tăng trưởng và ra mắt các khóa học trực tuyến dành cho các nhà sáng lập và nhà đầu tư tiềm năng.

Lãnh đạo OpenAI và các diễn biến tổ chức gần đây

Trong khi Altman vẫn giữ chức CEO của OpenAI, mối quan hệ của ông với cấu trúc lãnh đạo của công ty đã trải qua những biến động gần đây. Cuối năm 2024, ông bị tạm thời cách chức khỏi vị trí CEO bởi Hội đồng Quản trị của OpenAI, với lý do tổ chức cho rằng có sự không nhất quán trong giao tiếp của ông. Việc này đã gây ra biến động lớn trong tổ chức: Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Greg Brockman từ chức phản đối, và phần lớn nhân viên của OpenAI đe dọa bỏ việc hàng loạt nếu Altman không được khôi phục. Satya Nadella, CEO của Microsoft (nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI), cho biết ông chưa nhận được lời giải thích nào về quyết định này.

Chỉ trong vài ngày sau, Altman đã được khôi phục lại vị trí CEO bởi Hội đồng Quản trị. Sau đó, đầu năm 2025, sau một cuộc điều tra độc lập về các lý do dẫn đến việc ông bị cách chức, Altman đã trở lại Hội đồng Quản trị của OpenAI sau khi Ủy ban đặc biệt xác định hành vi của ông không đáng bị sa thải. Những diễn biến này nhấn mạnh tầm quan trọng của Altman đối với hoạt động của OpenAI và sự phụ thuộc của tổ chức vào sự lãnh đạo liên tục của ông.

Khối tài sản ròng hàng tỷ USD của Sam Altman cuối cùng là một bài học về chiến lược đầu tư mạo hiểm—được xây dựng không dựa trên các chiến thắng đơn lẻ của doanh nghiệp, mà trên một danh mục đa dạng các cược được chọn lọc kỹ lưỡng, tích lũy từ hai thập kỷ trong hệ sinh thái khởi nghiệp, và một cam kết không lay chuyển trong việc ủng hộ các ý tưởng đột phá. Việc ông xuất hiện trong danh sách tỷ phú của Forbes là sự xác nhận rằng thành công bền vững trong đầu tư mạo hiểm đòi hỏi khả năng nhận diện mẫu hình, niềm tin vào các ý tưởng không phổ biến, và sự kiên nhẫn chiến lược để lợi nhuận tích lũy theo thời gian, thậm chí hàng thập kỷ.