Có phải Sự sụp đổ của thị trường chứng khoán đang đến vào năm 2026? Những cảnh báo về định giá quan trọng chỉ ra rủi ro

S&P 500 đã mang lại lợi nhuận ấn tượng trong ba năm qua, với mức tăng hai chữ số ghi nhận trong mỗi kỳ năm. Đến năm 2026, chỉ số chuẩn đã tăng 1,4%, và nhiều chiến lược gia Phố Wall dự đoán một năm nữa thị trường chứng khoán sẽ duy trì đà tăng mạnh mẽ. Tuy nhiên, bên dưới những dự báo lạc quan này là một dòng chảy đáng lo ngại: nhiều chỉ số định giá đang phát ra tín hiệu cảnh báo cần được các nhà đầu tư chú ý nghiêm túc.

Các Chỉ Số Định Giá Báo Hiệu Nguy Cơ Sắp Đến

Khi so sánh với tiêu chuẩn lịch sử, định giá cổ phiếu ngày nay có vẻ đã bị kéo quá xa. Tỷ lệ giá trên lợi nhuận dự phóng (P/E) của S&P 500 hiện quanh mức 22, phản ánh mức cao đáng kể so với trung bình 30 năm khoảng 17, theo dữ liệu nghiên cứu của J.P. Morgan.

Mức định giá cao này chắc chắn không còn xa lạ với các nhà đầu tư kỳ cựu. Lần cuối cùng tỷ lệ P/E dự phóng đạt mức này là vào năm 2021, ngay trước khi xảy ra một đợt điều chỉnh lớn trong lĩnh vực công nghệ. Xa hơn nữa, các mức định giá tương tự từng xuất hiện vào cuối những năm 1990 khi cơn sốt dot-com đạt đỉnh—ngay trước khi bong bóng đó vỡ vụn một cách ngoạn mục. Sự nhất quán của các mức định giá trước khủng hoảng này cho thấy khi giá cổ phiếu tăng cao hơn nhiều so với chuẩn mực lịch sử, các rối loạn thị trường thường sẽ xảy ra.

Tỷ lệ CAPE Gây Báo Động Lịch Sử

Có lẽ còn đáng lo ngại hơn là những gì tỷ lệ CAPE—chỉ số đánh giá định giá dài hạn dựa trên lợi nhuận đã điều chỉnh lạm phát của một thập kỷ—đang tiết lộ về thị trường chứng khoán ngày nay. Chỉ số này trung bình khoảng 28,5 trong ba thập kỷ qua. Hiện tại, con số này gần 40 (khoảng 39,85), đưa thị trường vào mức chỉ thứ hai trong 153 năm dữ liệu ghi nhận.

Lần trước tỷ lệ CAPE vượt quá 40 là ngay trước cuộc sụp đổ thị trường tàn khốc năm 2000. Sự so sánh lịch sử này đủ để khiến các nhà đầu tư cân nhắc kỹ lưỡng các vị thế cổ phiếu của họ vào năm 2026.

Hiểu Rõ Cảnh Báo Mà Không Hoảng Loạn

Liệu những tín hiệu định giá này có đảm bảo rằng thị trường chứng khoán sẽ sụp đổ vào năm 2026 không? Câu trả lời trung thực là không. Thị trường đã nhiều lần làm thất vọng các dự đoán, và S&P 500 đã thể hiện khả năng phục hồi đáng kể trong suốt lịch sử của mình.

Tuy nhiên, những chỉ số này rõ ràng cho thấy rằng định giá cổ phiếu hiện tại đã tăng lên đáng kể so với các yếu tố cơ bản truyền thống thường hỗ trợ. Nói cách khác: mặc dù không phải lúc nào cũng xảy ra, nhưng một đợt điều chỉnh lớn của thị trường sẽ không gây sốc hay là điều chưa từng có trong lịch sử. Kết quả này chỉ đơn giản phù hợp với các mô hình lịch sử.

Hành Động Thận Trọng Cho Các Nhà Đầu Tư Lo Ngại

Tình hình này không nhất thiết phải dẫn đến bán tháo hoảng loạn hoặc từ bỏ hoàn toàn thị trường chứng khoán. Đà tăng dài hạn của cổ phiếu vẫn còn nguyên vẹn, và sức mạnh của thị trường đã từng thưởng cho các nhà đầu tư kiên nhẫn.

Thay vào đó, thời điểm này đòi hỏi xây dựng danh mục đầu tư một cách cẩn trọng. Việc tích lũy các cổ phiếu và khoản đầu tư có khả năng chống chịu với biến động thị trường tiềm năng là cách tiếp cận hợp lý hơn so với việc tích trữ quá mức hoặc bán tháo vội vàng. Lựa chọn cổ phiếu cẩn thận, đa dạng hóa danh mục và chú ý đến các yếu tố cơ bản của công ty trở nên đặc biệt quan trọng khi các chỉ số định giá đạt mức cực đoan.

Sự kết hợp giữa tỷ lệ P/E dự phóng cao và mức CAPE lịch sử ở mức cao không cung cấp dự đoán chính xác cho năm 2026, nhưng nó cung cấp cho các nhà đầu tư bối cảnh quý giá. Những người hiểu rõ các cảnh báo này và điều chỉnh vị thế cổ phiếu phù hợp có thể sẽ được bảo vệ tốt hơn nếu thị trường hiện tại điều chỉnh theo các mức cực đoan này trong tương lai.