Hiểu về sự sụp đổ của tiền điện tử: Giảm 40% mới nhất của Bitcoin và ý nghĩa của nó

Thị trường tiền điện tử đã bước vào một giai đoạn biến động khác khi Bitcoin trải qua một đợt điều chỉnh đáng kể, giảm khoảng 40% so với đỉnh gần đây. Sự sụp đổ mới nhất này phản ánh tính dễ tổn thương liên tục của ngành trước các áp lực bên ngoài, bao gồm bất ổn kinh tế và sự thay đổi tâm lý nhà đầu tư. Với giá Bitcoin vào khoảng 69.23 nghìn USD tính đến giữa tháng 2 năm 2026 và vốn hóa thị trường đạt 1.38 nghìn tỷ USD, không thể tránh khỏi những câu hỏi về việc đây có phải là cơ hội mua vào hay là một cảnh báo cho các nhà đầu tư nhạy cảm với rủi ro.

Suy thoái hiện tại của thị trường: Tại sao Bitcoin lại sụp đổ?

Bitcoin đã đạt đỉnh gần đây trên 126 nghìn USD vào cuối năm 2025, chiếm hơn một nửa tổng giá trị của thị trường crypto là 2.7 nghìn tỷ USD vào thời điểm đó. Đợt sụp đổ sau đó xuất phát từ nhiều yếu tố: nhà đầu tư chốt lời sau những khoản lợi nhuận lớn, xu hướng chung chuyển sang trạng thái ít rủi ro hơn trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, và sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các loại tiền điện tử thay thế. Thời điểm điều chỉnh này trùng với các giai đoạn bất ổn kinh tế, khi các tài sản “rủi ro” thường chịu áp lực bán ra.

Điểm đặc biệt của tình hình hiện tại là cách mà đợt sụp đổ của crypto diễn ra cùng với sự thay đổi trong sự tham gia của thị trường. Sự phổ biến của các ETF Bitcoin đã thu hút các nhà đầu tư tổ chức xem crypto như một loại tài sản thay thế, nhưng chính các tổ chức này cũng có thể trở thành người bán khi điều kiện thị trường thay đổi. Thêm vào đó, câu chuyện về khả năng sử dụng của Bitcoin đã trở nên yếu đi—một số nhà đầu tư ban đầu xem nó như một hàng rào chống lại lạm phát tương tự vàng, nhưng rồi chứng kiến vàng mang lại lợi nhuận 64% trong năm 2025 trong khi Bitcoin giảm 5%. Khoảng cách hiệu suất này đã làm nổi bật một điểm yếu cơ bản trong luận điểm so sánh với vàng.

Sức bền của Bitcoin: Lịch sử các đợt sụp đổ và phục hồi

Hiện tượng sụp đổ của crypto không phải là điều mới trong câu chuyện của Bitcoin. Trong thập kỷ qua, Bitcoin đã trải qua hai đợt giảm từ đỉnh xuống đáy vượt quá 70%, nhưng cả hai lần đều phục hồi để thiết lập các mức cao kỷ lục mới. Từ góc độ lịch sử, những nhà đầu tư mua Bitcoin trong bất kỳ đợt giảm mạnh nào kể từ năm 2009 đều cuối cùng có lãi, miễn là họ giữ vững vị thế qua chu kỳ phục hồi.

Mô hình phục hồi này mang lại một số sự an ủi cho các nhà đầu tư dài hạn. Khác với đợt điều chỉnh 40% hiện tại, các đợt sụp đổ trước đó có quy mô 70-80% mất nhiều năm để phục hồi, nhưng quá trình phục hồi lại rất đáng kể và bền vững. Từ khi Bitcoin ra đời năm 2009 đến năm 2026, tài sản này đã mang lại tổng lợi nhuận khoảng 20.810%—một con số vượt xa lợi nhuận từ các tài sản truyền thống như bất động sản, cổ phiếu và vàng vật chất cộng lại.

Lập luận tích cực: Tại sao các nhà yêu thích Bitcoin vẫn giữ vững niềm tin

Cấu trúc nền tảng của Bitcoin vẫn tiếp tục thu hút các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân. Là một tài sản hoàn toàn phi tập trung với nguồn cung giới hạn 21 triệu đồng coin, Bitcoin mang đến câu chuyện về sự khan hiếm và tự do khỏi sự kiểm soát tập trung. Không có chính phủ, công ty hay cá nhân nào có thể thao túng nguồn cung hoặc quy tắc giao dịch của Bitcoin mà không có sự đồng thuận của mạng lưới—một đặc tính độc đáo trong các tài sản tài chính lớn.

Hạ tầng blockchain hỗ trợ Bitcoin cung cấp tính minh bạch và an toàn, phù hợp với các nhà đầu tư tìm kiếm một phương án thay thế hệ thống tài chính truyền thống. Thêm vào đó, việc phổ biến các ETF Bitcoin đã giúp mở rộng khả năng tiếp cận, cho phép dòng vốn tổ chức chảy vào crypto một cách dễ dàng hơn. Nhiều tổ chức đã chờ đợi các đợt điều chỉnh như hiện tại để phân bổ vốn ở mức giá hợp lý hơn, cho thấy hoạt động mua vào trong đợt giảm này có thể hỗ trợ thị trường trong thời gian tới.

Quan điểm hoài nghi: Thách thức đối với câu chuyện của Bitcoin

Dù có những điểm mạnh, Bitcoin vẫn đối mặt với các rào cản đáng kể thách thức luận điểm dài hạn của nó. Câu chuyện về Bitcoin như một đồng tiền toàn cầu thiếu bằng chứng rõ ràng: chưa đến 7.000 doanh nghiệp trên toàn thế giới chấp nhận Bitcoin làm phương thức thanh toán, so với hàng trăm triệu nhà bán lẻ sử dụng hệ thống tài chính truyền thống. Việc chấp nhận vẫn còn rất hạn chế sau 17 năm hoạt động.

So sánh với vàng kỹ thuật số cũng đã bị chia rẽ. Trong giai đoạn bất ổn kinh tế và chính trị năm 2025—đúng lúc vàng cần cạnh tranh như một nơi trú ẩn an toàn—hiệu suất của Bitcoin lại lệch khỏi vàng vật chất một cách rõ rệt. Các nhà đầu tư tìm kiếm bảo hiểm danh mục đã chuyển sang vàng, chứ không phải tiền điện tử. Ngay cả nhà lạc quan nổi bật về Bitcoin là Cathie Wood cũng thừa nhận điểm yếu này khi giảm mục tiêu giá Bitcoin năm 2030 từ 1,5 triệu USD xuống còn 1,2 triệu USD mỗi coin, lý do là sự gia tăng nhanh chóng của stablecoin như một phương tiện thanh toán quốc tế phù hợp hơn do gần như không biến động.

Đối mặt với biến động: Chiến lược đầu tư trong thời kỳ sụp đổ

Đối với các nhà đầu tư đang cân nhắc hành động trong đợt sụp đổ crypto này, có một số yếu tố cần xem xét. Lịch sử cho thấy việc xây dựng vị thế dần dần trong các đợt điều chỉnh đã mang lại lợi ích cho những người kiên nhẫn giữ vững, nhưng chỉ khi thời gian giữ vị thế kéo dài vài năm. Các nhà đầu tư cần đánh giá mức độ chấp nhận rủi ro của mình một cách thực tế: nếu đợt sụp đổ này diễn ra tương tự như các đợt giảm 2017-2018 hoặc 2021-2022, Bitcoin có thể giảm xuống mức khoảng 25.000 USD mỗi coin—tương đương giảm 70-80% so với đỉnh.

Phương án thận trọng nhất là giới hạn quy mô vị thế để duy trì biên độ an toàn, đồng thời vẫn có khả năng tham gia vào các đợt tăng giá tiềm năng. Thay vì cố gắng bắt đáy chính xác, các nhà đầu tư có thể xem xét phương pháp trung bình giá theo dollar-cost averaging qua thời gian. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu rủi ro khi phân bổ vốn ngay trước các đợt suy giảm tiếp theo, đồng thời vẫn cho phép tham gia vào quá trình phục hồi khi lịch sử lặp lại.

Kết luận

Đợt sụp đổ crypto hiện tại đặt ra một câu hỏi cổ điển: khả năng phục hồi của Bitcoin trong quá khứ cho thấy các đợt giảm là tạm thời, nhưng các luận điểm về khả năng sử dụng và lưu trữ giá trị của nó đang yếu đi rõ rệt. Thực tế có thể nằm ở giữa hai thái cực—Bitcoin vẫn là một tài sản đầu cơ phù hợp chỉ dành cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn và khả năng chấp nhận rủi ro cao. Những ai đang xem xét tham gia thị trường nên áp dụng cách tiếp cận thận trọng, có tính toán hơn thay vì đổ vốn lớn hy vọng bắt đáy chính xác. Đợt sụp đổ crypto, dù đau đớn cho các nhà nắm giữ hiện tại, lại mang đến cơ hội cho các nhà đầu tư kỷ luật xem xét tích lũy có phương pháp với mức định giá thấp hơn.