Canada sẽ đối đầu với Tổng thống Trump: xung đột thương mại đang đến gần

Thị trường thương mại giữa Canada và Hoa Kỳ đang đạt đến điểm tới hạn. Tổng thống Donald Trump đe dọa áp dụng các mức thuế quan rộng lớn, trong khi chính phủ Canada tuyên bố sẵn sàng bảo vệ quyết liệt lợi ích của mình. Đây là một trong những cuộc xung đột thương mại nghiêm trọng nhất trong những năm gần đây, có khả năng ảnh hưởng đến hàng triệu người hai bên biên giới.

Canada, là đối tác thương mại lớn thứ ba của Hoa Kỳ, đã xuất khẩu hàng hóa trị giá hơn 320 tỷ đô la trong năm ngoái. Tuy nhiên, Hoa Kỳ ghi nhận thâm hụt thương mại lên tới 55 tỷ đô la với quốc gia này. Những con số này chứng tỏ mối liên hệ chặt chẽ giữa hai nền kinh tế và tính cấp thiết của việc tìm kiếm giải pháp mà không làm leo thang xung đột.

Chiến lược của Canada: Không hạn chế trong phản ứng

Chính phủ Canada đã quyết định phản ứng quyết đoán trước các đe dọa của Trump. Thủ tướng và đội ngũ của ông đã chuẩn bị kế hoạch các biện pháp trả đũa, nhằm vào gần như tất cả các loại sản phẩm của Mỹ nhập khẩu vào Canada. Từ thiết bị gia dụng, rượu bourbon đến tàu thuyền – không có gì là an toàn trước các mức thuế của Canada.

Các tiền lệ lịch sử cho thấy Canada không sẵn lòng nhượng bộ. Năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu của Trump, quốc gia này đã phản ứng nhanh chóng bằng các mức thuế trả đũa đối với thuế thép và nhôm của Mỹ. Lần này, Canada sẽ đối mặt với tổng thống với quyết tâm cao hơn và các kế hoạch chuẩn bị tốt hơn.

Bộ trưởng Ngoại giao nhấn mạnh rằng Canada, với vai trò là nhà xuất khẩu, phục vụ khoảng 35 bang của Mỹ. Mọi sự cản trở dòng chảy hàng hóa qua biên giới đều có thể dẫn đến mất việc làm và tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ. Cảnh báo này nhằm vào nhóm cử tri ủng hộ Trump – tầng lớp lao động, những người sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên bởi việc tăng giá và thất nghiệp.

Năng lượng: Chiến thuật quyết định của Canada

Khi nói đến ảnh hưởng thực sự, Canada sở hữu một vũ khí mạnh mẽ – nguồn năng lượng. Hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu của Mỹ đến từ Canada, chủ yếu từ tỉnh Alberta. Các nguồn điện từ các nhà máy điện của Canada cung cấp cho các bang Mỹ giáp biên giới, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn năng lượng này.

Bộ trưởng Ngoại giao gọi đây là một khả năng chiến lược: “Mọi thứ đều có thể, kể cả xuất khẩu năng lượng.” Thông điệp này cho thấy Canada có thể hạn chế nguồn cung năng lượng như một biện pháp cuối cùng trong trường hợp leo thang xung đột với Tổng thống Trump.

Thủ tướng Ontario gần đây đã đề xuất tạm ngừng xuất khẩu điện sang các bang Mỹ lân cận. Dù sau đó đã giảm bớt lập trường và đề xuất mở rộng năng lượng hạt nhân, rõ ràng năng lượng vẫn là một công cụ then chốt trong ngoại giao của Canada.

Bất ổn chính trị và chuẩn bị cho chiến tranh

Hệ thống chính trị Canada đang trải qua những biến động riêng. Việc thủ tướng lâu năm rời nhiệm sở vào tháng 3 mang lại sự bất ổn trong thời điểm cần đoàn kết nhất. Người kế nhiệm sẽ phải gánh trách nhiệm dẫn dắt đất nước qua thời kỳ căng thẳng thương mại với Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính đã từng cảnh báo về tầm quan trọng của việc chuẩn bị cho “xung đột thương mại” và nhấn mạnh rằng chính phủ cần có dự trữ tài chính sẵn sàng. Việc ông rời khỏi vị trí được nhiều nhà bình luận xem như một phản đối sự thiếu chuẩn bị. Những cảnh báo này góp phần tạo ra bầu không khí mà Canada đang chuẩn bị cho thử thách sắp tới.

Cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào tháng 10, nhưng nếu phe đối lập thành công trong việc thúc đẩy bỏ phiếu bất tín nhiệm, thời hạn có thể bị hoãn lại. Các chủ tịch các tỉnh của Canada dự kiến sẽ đến Washington vào tháng 2 để nhấn mạnh tác động kinh tế của các mức thuế đề xuất và vận động giảm thiểu chúng.

Triết lý kinh tế của Trump: Thuế quan như giải pháp

Tổng thống Trump và đội ngũ kinh tế của ông coi thuế quan cao là công cụ chính trong chính sách kinh tế. Các nhà kinh tế chủ chốt của chính quyền Trump đề xuất mức thuế lên tới 50% – gấp hơn hai mươi lần mức trung bình hiện tại. Ông có tham vọng tái cấu trúc toàn bộ hệ thống thương mại toàn cầu.

Chiến lược này dựa trên giả định rằng đồng đô la Mỹ quá cao và nền công nghiệp yếu ớt có thể được khắc phục bằng các mức thuế cao. Những người ủng hộ cho rằng thuế 20% có thể tối đa hóa lợi ích cho nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, chính các nhà kinh tế cũng thừa nhận rằng thành công của kịch bản này là “rất khó xảy ra và con đường thành công rất hẹp.”

Các nhà phê bình chiến lược này cảnh báo về các rủi ro: tăng giá cho người tiêu dùng, gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và khả năng đáp trả từ các đối tác thương mại. Đối với Canada và các quốc gia khác, lựa chọn sẽ rất rõ ràng – hoặc thích nghi hoặc chống trả.

Xung đột giữa Canada và Tổng thống Trump đang trở thành thử thách sức mạnh trong kỷ nguyên mới của các mối quan hệ thương mại toàn cầu. Kết quả sẽ không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế của hai nước mà còn tác động đến hàng triệu người lao động và người tiêu dùng ở cả hai phía biên giới.