Masayoshi Son đặt cược vào tương lai của trí tuệ nhân tạo để định hình lại SoftBank trong những thập kỷ tới

Masayoshi Son, người sáng lập SoftBank, đã xây dựng danh tiếng của mình dựa trên những quyết định dũng cảm. Ngày nay, toàn bộ nỗ lực của ông hướng về một mục tiêu duy nhất: trí tuệ nhân tạo siêu thông minh, theo tầm nhìn của ông, sẽ định hình lại không chỉ SoftBank mà còn toàn cảnh công nghệ thế giới trong mười năm tới.

Hành trình của Masayoshi Son: từ một startup Trung Quốc không tên tuổi đến biên giới của AI

Năm 2000, Masayoshi Son đã đưa ra một quyết định mà nhiều người cho là liều lĩnh: đầu tư 20 triệu đô la vào Alibaba, lúc đó là một startup nhỏ của Trung Quốc ít người biết đến. Giao dịch đó đã trở thành một trong những thương vụ sinh lợi nhất trong lịch sử công nghệ, tạo ra hàng tỷ đô la cho SoftBank. Ngày nay, Son muốn lặp lại chiến lược đó, chỉ khác là sân khấu là trí tuệ nhân tạo.

Sự quan tâm của Masayoshi Son đối với chủ đề siêu trí tuệ – thời điểm máy móc vượt trội hơn trí óc con người – không phải là một xu hướng nhất thời. Alok Sama, người từng giữ vị trí trưởng phòng tài chính của SoftBank, nhớ lại những cuộc trò chuyện trong những năm Son bàn về chủ đề này với sự nghiêm túc và cường độ, trước khi nó trở thành một chủ đề phổ biến. “Ông ấy đã suy nghĩ về điều này trong khi ít người khác trong ngành quan tâm,” Sama kể lại.

Kiến trúc chiến lược: từ chip đến đám mây rồi đến robot

Chiến lược của SoftBank dưới sự chỉ đạo của Masayoshi Son bao phủ toàn bộ hệ sinh thái công nghệ của trí tuệ nhân tạo. Năm 2016, tập đoàn Nhật Bản đã mua lại Arm, nhà thiết kế chip của Anh, với giá 32 tỷ đô la – một bước đi mà thời điểm đó trông có vẻ liều lĩnh. Ngày nay, thương vụ đó được định giá gấp hơn bốn lần giá trị ban đầu, và công nghệ của Arm không chỉ cung cấp cho các điện thoại thông minh toàn cầu mà còn thúc đẩy các trung tâm dữ liệu AI do các ông lớn như Nvidia xây dựng.

Cổ phiếu của SoftBank đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Năm 2026, công ty xác nhận kế hoạch đầu tư tới 32,7 tỷ đô la vào OpenAI, nhà sáng tạo ChatGPT, và đã đồng ý mua lại Ampere Computing, nhà sản xuất chip của Mỹ, với giá 6,5 tỷ đô la. Song song đó, họ đã mua một nhà máy của Foxconn tại Ohio với giá 375 triệu đô la, một bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy trung tâm dữ liệu Stargate AI.

Giấc mơ về “máy tính não bộ” và robot Pepper

Tầm nhìn dài hạn của Masayoshi Son bắt nguồn từ hơn một thập kỷ trước. Năm 2010, ông công bố “Tầm nhìn cho 30 năm tới” của SoftBank, trong đó có những khái niệm tiên phong như “máy tính não bộ” – hệ thống có khả năng học hỏi và thích nghi mà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người. Một vài năm sau, vào năm 2014, robot humanoid Pepper là một nỗ lực cụ thể để hiện thực hóa tầm nhìn này, mặc dù dự án chưa đạt được thành công thương mại như mong đợi.

Đối với Masayoshi Son, thất bại của Pepper không có nghĩa là từ bỏ ý tưởng, mà là hướng tới một con đường khác, nhận ra rằng trí tuệ nhân tạo và robot học cần thời gian để trưởng thành hơn về công nghệ.

Bài học từ thất bại của Vision Fund: trường hợp xe tự lái

Khoảng tám năm trước, Masayoshi Son thành lập Vision Fund với số vốn huy động 100 tỷ đô la để tài trợ cho các khoản đầu tư công nghệ đầy tham vọng. Những thương vụ đầu tiên gồm Uber, Didi và WeWork – các công ty hứa hẹn tăng trưởng nhanh nhưng gặp khó khăn trong việc đạt lợi nhuận. Phân tích sau đó cho thấy một số quyết định này dựa trên niềm tin của Son rằng xe tự lái sẽ dẫn đầu làn sóng cách mạng AI đầu tiên. Tuy nhiên, công nghệ này phát triển chậm hơn dự kiến, và Uber đã bán bộ phận xe tự lái để tập trung vào các lĩnh vực khác.

Đến năm 2022, sau nhiều khoản lỗ lớn, SoftBank đã chuyển sang thái độ thận trọng hơn, rút lui khỏi một số dự án lớn. Thái độ này khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội sớm từ các công ty mới nổi trong lĩnh vực AI. Tuy nhiên, hiện tại, Vision Fund vẫn sở hữu một danh mục đáng kể các công ty dựa trên trí tuệ nhân tạo.

Thị trường AI: cuộc đua toàn cầu với những thử thách mới

Sự thúc đẩy hướng tới trí tuệ nhân tạo ngày càng tinh vi diễn ra mạnh mẽ, với các công ty Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh quyết liệt để giành ưu thế. Tuy nhiên, các động thái thị trường vẫn khó dự đoán. Năm 2025, công ty Trung Quốc DeepSeek đã gây bất ngờ khi phát triển một mô hình suy luận với chi phí thấp hơn so với các đối thủ Mỹ, thách thức giả định về vị trí dẫn đầu công nghệ.

Theo Dan Baker của Morningstar, các nhà phân tích cảnh báo rằng mức độ chưa trưởng thành của ngành này có thể khiến các nhà lãnh đạo hiện tại không duy trì được vị trí trong những thập kỷ tới. “Những đối thủ bất ngờ có thể xuất hiện từ hư không,” Baker nhận xét. Tuy nhiên, SoftBank vẫn tin rằng chiến lược dài hạn của mình và niềm tin của Masayoshi Son vào AI như một chu kỳ kéo dài hàng thập kỷ sẽ giúp họ duy trì vị trí trung tâm trong cuộc cách mạng toàn cầu này.