Sai lầm 1 tỷ đô của Warren Buffett tại TSMC: Khi Nhà tiên tri tự phá vỡ quy tắc của chính mình

Trong nhiều thập kỷ, Warren Buffett đã xây dựng Berkshire Hathaway trở thành một cường quốc tài chính bằng cách tuân thủ một triết lý đầu tư nghiêm ngặt. Phương pháp kỷ luật của ông đã mang lại cho cổ đông hạng A lợi nhuận tích lũy đáng kinh ngạc là 6.100.000% trong hơn năm thập kỷ lãnh đạo. Tuy nhiên, một trong những trường hợp hiếm hoi Warren Buffett từ bỏ các nguyên tắc cốt lõi của mình cho thấy rằng ngay cả những huyền thoại cũng dễ mắc phải những quyết định sai lầm đắt giá. Một vị thế ngắn hạn chỉ 4,12 tỷ USD trong Công ty Chế tạo Chíp bán dẫn Đài Loan (TSMC) kéo dài chưa đến năm đến chín tháng đã biến thành một chi phí cơ hội khổng lồ lên tới 16 tỷ USD.

Tại sao TSMC trông giống như khoản đầu tư hoàn hảo

Khi nhóm đầu tư của Warren Buffett bắt đầu vị thế 4,12 tỷ USD trong TSMC vào quý III năm 2022, lý luận dường như hợp lý. Ngành bán dẫn đang trải qua giai đoạn suy thoái tồi tệ nhất trong nhiều năm, tạo ra sự lệch giá đúng kiểu mà Buffett thường bị thu hút bởi vốn đầu tư. Vị trí độc đáo của TSMC với vai trò là nhà đúc chip hàng đầu thế giới khiến nó trở thành mục tiêu hấp dẫn — công ty sản xuất các bộ xử lý tiên tiến cung cấp năng lượng cho Apple, Nvidia, Broadcom, Intel và Advanced Micro Devices.

Điều thực sự làm TSMC nổi bật là vai trò ngày càng nổi bật trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo. Công nghệ CoWoS (chip-on-wafer-on-substrate) độc quyền của công ty xếp chồng các đơn vị xử lý đồ họa (GPU) với bộ nhớ băng thông cao, tạo thành xương sống của các trung tâm dữ liệu tăng tốc AI. Khi nhu cầu GPU bắt đầu tăng vọt vào cuối năm 2022, TSMC đã tự định vị như một người gác cổng không thể thiếu đối với công nghệ chuyển đổi này.

Bằng cách mua 60.060.880 cổ phiếu trong quý III năm 2022, Warren Buffett dường như đang thực hiện một khoản đầu tư theo sách giáo khoa — mua một doanh nghiệp đẳng cấp thế giới với mức giá chiết khấu, nằm ở tuyến đầu của sự chuyển đổi công nghệ.

Nền tảng thành công của Berkshire: Nguyên tắc đầu tư của Buffett

Việc hiểu rõ khoản lỗ 16 tỷ USD cuối cùng này đòi hỏi phải xem xét triết lý đầu tư đã làm nên huyền thoại Warren Buffett. Triết lý của ông dựa trên một số nguyên tắc không thể thương lượng, đã hướng dẫn mọi quyết định trong hơn năm mươi năm.

Sở hữu dài hạn là nền tảng của phương pháp của ông. Thay vì theo đuổi các cơ hội giao dịch ngắn hạn, Warren Buffett mua cổ phần trong các doanh nghiệp với ý định giữ trong nhiều năm hoặc thập kỷ. Ông nhận thức rằng trong khi thị trường trải qua các chu kỳ suy thoái, các giai đoạn tăng trưởng vượt xa các giai đoạn co lại. Các doanh nghiệp chất lượng, khi có đủ thời gian phát triển, sẽ tích lũy của cải theo thời gian.

Lợi thế cạnh tranh và các hào bền vững là một tiêu chí quan trọng khác. Warren Buffett hướng tới các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường có vị trí thống trị khó bị sao chép hoặc phá vỡ. Đây không phải là những lựa chọn ngẫu nhiên — đó là các doanh nghiệp có lợi thế cấu trúc sẽ duy trì qua nhiều chu kỳ kinh tế.

Kỷ luật vốn và niềm tin cũng quan trọng không kém. Warren Buffett thích các công ty có đội ngũ quản lý giàu kinh nghiệm, các chương trình trả cổ tức và mua lại cổ phiếu mạnh mẽ, và lòng tin sâu sắc từ khách hàng. Những doanh nghiệp này tự nhiên khuyến khích sự phù hợp dài hạn của cổ đông thay vì đầu cơ ngắn hạn.

Chọn giá trị hoàn thiện khung khổ. Warren Buffett không bao giờ trả giá cao, bất kể câu chuyện có hấp dẫn đến đâu. Ông kiên nhẫn chờ đợi những lệch giá thực sự, khi giá tạm thời không phản ánh giá trị nội tại, rồi phân bổ vốn một cách quyết đoán.

Những nguyên tắc này, tổng thể, đã biến một khoản đầu tư 9.800 USD thành 21 tỷ USD vào thời điểm Warren Buffett từ chức CEO vào đầu năm 2026.

Giao dịch năm tháng trái ngược nguyên tắc cốt lõi của ông

Rồi đến sự ra đi. Trong suốt năm 2022, nhóm của Buffett đã xây dựng một vị thế đáng kể trong TSMC dựa trên cơ hội định giá và vị trí ngành. Tuy nhiên, đến quý IV năm 2022, toàn bộ lý do đó đã thay đổi. Berkshire Hathaway đã thoái 86% vị thế của mình (51.768.156 cổ phiếu) trong quý tiếp theo và hoàn toàn rút lui vào quý I năm 2023.

Thời gian — khoảng năm đến chín tháng — đã phản ánh hoàn toàn sự trái ngược với phương pháp lịch sử của Warren Buffett. Khi được các nhà phân tích hỏi vào tháng 5 năm 2023, ông đã đưa ra lời giải thích tiết lộ: “Tôi không thích vị trí của nó, và tôi đã đánh giá lại điều đó.”

Mối quan tâm của ông tập trung vào rủi ro địa chính trị. Chính quyền Biden đã ban hành Đạo luật CHIP và Khoa học vào năm 2022, nhằm thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn trong nước và hạn chế xuất khẩu chip cao cấp sang Trung Quốc. Warren Buffett rõ ràng đã kết luận rằng sự dễ bị tổn thương chính trị của Đài Loan, kết hợp với các hạn chế xuất khẩu ngày càng tăng của Mỹ, tạo ra sự không chắc chắn không thể chấp nhận được cho việc giữ vị thế dài hạn.

Đó là một mối quan tâm hợp lý về mặt địa chính trị. Tuy nhiên, thời điểm đó lại quá sớm một cách thảm họa.

Khi cơn sốt AI định nghĩa lại mọi thứ

Những tháng sau khi Berkshire rút lui chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có trong nhu cầu GPU. Các chip của Nvidia trải qua tình trạng khan hiếm cực độ đến mức khách hàng phải chờ đợi lâu dài. TSMC, với vai trò là nhà sản xuất chính các linh kiện này, đã phản ứng bằng cách mở rộng mạnh mẽ công suất wafer CoWoS của mình. Tốc độ tăng trưởng của công ty đã tăng vọt — và giá cổ phiếu cũng vậy.

Vào tháng 7 năm 2025, TSMC gia nhập câu lạc bộ vốn hóa thị trường nghìn tỷ đô la. Nếu công ty của Warren Buffett duy trì vị thế hơn 60 triệu cổ phiếu ban đầu mà không bán ra cổ phiếu nào, vị thế đó đã tăng giá lên khoảng 20 tỷ USD vào cuối tháng 1 năm 2026. Thay vào đó, quyết định thoái lui trong thời điểm tạm thời đã khiến Berkshire Hathaway mất đi khoảng 16 tỷ USD lợi nhuận tiềm năng.

Điều này không chỉ là bỏ lỡ cơ hội, mà còn là vi phạm trực tiếp khung nguyên tắc kỷ luật đã điều hành thành công trong năm thập kỷ.

Bài học rộng hơn: Tại sao các mối quan tâm địa chính trị dẫn đến thời điểm sai lầm

Tập episode về TSMC tiết lộ một điểm yếu tinh tế nhưng cực kỳ quan trọng ngay cả trong những nhà đầu tư kỷ luật nhất: sự nhầm lẫn giữa rủi ro ngắn hạn và tính không phù hợp dài hạn. Warren Buffett đã xác định đúng một thách thức địa chính trị thực sự. Mối quan hệ của Đài Loan với Trung Quốc và môi trường kiểm soát xuất khẩu của Mỹ là những mối quan tâm chính đáng.

Tuy nhiên, những thách thức cấu trúc này không làm mất đi vị trí cốt lõi của TSMC như một nhà cung cấp thiết yếu trong kỷ nguyên AI với lợi thế cạnh tranh bền vững. Bằng cách coi những bất ổn chính trị trung hạn là lý do để từ bỏ hoàn toàn vị thế, Warren Buffett vô tình đã trở lại với logic giao dịch ngắn hạn — chính là cách tiếp cận mà ông đã dành hàng thập kỷ để bác bỏ.

Điều này có ý nghĩa gì cho hướng đi tương lai của Berkshire

Việc bổ nhiệm Greg Abel làm CEO cho thấy sự tiếp nối với phương pháp đầu tư cốt lõi của Warren Buffett. Abel đã nhấn mạnh rằng việc duy trì hướng dài hạn — nguyên tắc nền tảng giúp Berkshire vượt trội trong sáu thập kỷ — vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Trường hợp TSMC là một ví dụ phản biện mang tính giáo dục trong hồ sơ thành tích xuất sắc của Warren Buffett. Ngay cả những huyền thoại đầu tư cũng đôi khi vi phạm khung nguyên tắc của chính mình, thường đi kèm hậu quả tài chính lớn. Nhận thức được mô hình này có thể là bài học quý giá nhất mà trường hợp TSMC mang lại cho các nhà đầu tư mới nổi: nguyên tắc tồn tại chính xác vì việc lệch khỏi chúng thường sẽ tốn kém.

Chi phí 16 tỷ USD này vừa là một tượng đài, vừa là một lời cảnh báo — một minh chứng cho lý do tại sao các quy tắc của Warren Buffett ra đời ngay từ ban đầu.