#TheWorldEconomicForum

Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới lần thứ 56 (WEF 2026) Một Góc Nhìn Phân Tích và Xu Hướng Mới Nổi
Cuộc họp thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ, từ ngày 19 đến 23 tháng 1 năm 2026, một lần nữa quy tụ các nhà lãnh đạo toàn cầu từ chính trị, doanh nghiệp, xã hội dân sự và học thuật. Chủ đề chính thức, “Tinh Thần Đối Thoại,” phản ánh một thế giới đang đứng trước ngã rẽ, nơi các cuộc đột phá công nghệ, cạnh tranh kinh tế, thách thức khí hậu và căng thẳng địa chính trị giao thoa. Theo đánh giá của tôi, cuộc họp này đã thể hiện cả cơ hội lẫn hạn chế của hợp tác toàn cầu trong một thế giới ngày càng phân mảnh và phức tạp.

Bối cảnh Toàn Cầu và Căng Thẳng Địa Kinh Tế
Một trong những đặc điểm nổi bật của Davos 2026 là sự nổi bật của các căng thẳng địa kinh tế. Báo cáo Rủi ro Toàn Cầu của WEF nhấn mạnh các rào cản thương mại, lệnh trừng phạt và phân mảnh chuỗi cung ứng là những rủi ro toàn cầu cấp bách nhất trong ngắn hạn. Theo quan điểm của tôi, những xu hướng này đại diện cho một sự thay đổi căn bản trong trật tự toàn cầu: sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế, từng được xem là lực lượng ổn định, giờ đây đang bị sử dụng như vũ khí. Các quốc gia và tập đoàn đều đang xem xét lại chiến lược của mình, nhấn mạnh khả năng chống chịu và đa dạng hóa hơn là chỉ tối ưu hóa hiệu quả. Điều này cho thấy rằng các quốc gia và doanh nghiệp dự đoán được các gián đoạn, đầu tư vào khả năng sản xuất địa phương và duy trì các mối quan hệ linh hoạt sẽ có lợi thế lớn trong thập kỷ tới.

Trí Tuệ Nhân Tạo, Thị Trường Lao Động và Đột Phá Công Nghệ
Trí tuệ nhân tạo chi phối các cuộc thảo luận suốt cuộc họp. Các nhà lãnh đạo cảnh báo rằng AI có khả năng biến đổi các ngành công nghiệp với tốc độ vượt quá khung chính sách và khả năng thích ứng của lực lượng lao động. Trong phân tích của tôi, AI là một con dao hai lưỡi. Một mặt, nó có thể tăng năng suất đáng kể, thúc đẩy đổi mới và nâng cao quyết định. Mặt khác, nó đe dọa làm trầm trọng thêm bất bình đẳng, đặc biệt là trong giới trẻ và các nhóm lao động kỹ năng thấp.

Một xu hướng chính nổi lên từ các cuộc thảo luận này là các quốc gia và tổ chức tích hợp việc áp dụng AI cùng với **chương trình nâng cao kỹ năng lấy con người làm trung tâm** sẽ có lợi thế lâu dài. Ngược lại, các xã hội không chuẩn bị tốt cho các gián đoạn do AI gây ra có nguy cơ đối mặt với bất ổn xã hội, tăng trưởng thất nghiệp và mở rộng khoảng cách giàu nghèo. Điều quan trọng là, đây không chỉ là một thách thức công nghệ mà còn là một thách thức quản trị, đòi hỏi các chính sách chủ động, hợp tác liên ngành và đầu tư liên tục vào giáo dục và phát triển kỹ năng.

Con Người Là Trụ Cột Của Sự Ổn Định
Trong khi AI và đổi mới công nghệ chiếm tiêu đề, các cuộc thảo luận về vốn con người nhấn mạnh một điểm quan trọng: công nghệ đơn thuần không thể thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Quan điểm của tôi là vốn con người – kỹ năng, kiến thức và khả năng thích ứng của con người – sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của các quốc gia và doanh nghiệp trong thập kỷ tới. Đầu tư vào giáo dục, đào tạo nghề và học tập suốt đời không còn là lựa chọn nữa; nó là trung tâm của khả năng chống chịu kinh tế. Đặc biệt, các lĩnh vực như y tế, giáo dục, năng lượng xanh và dịch vụ số sẽ ngày càng cần những lao động có kỹ năng cao, có thể hoạt động cùng các máy móc thông minh. Xu hướng rõ ràng: các quốc gia và doanh nghiệp ưu tiên vốn con người sẽ có vị thế tốt hơn để vượt qua những bất ổn của nền kinh tế toàn cầu.

Khí Hậu, Bền Vững và Trách Nhiệm Môi Trường
Biến đổi khí hậu và bền vững môi trường là những chủ đề quan trọng tại WEF 2026, đặc biệt trong các phiên “Davos Xanh” tập trung vào an ninh nước và quản lý hệ sinh thái. Theo quan điểm của tôi, cấp bách của hành động khí hậu không thể bị xem nhẹ. Trong khi các rủi ro kinh tế và địa chính trị được ưu tiên thảo luận, các thách thức khí hậu vẫn là mối đe dọa tồn tại lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường, mô hình di cư và ổn định xã hội. Một xu hướng nổi bật từ Davos là sự liên kết giữa bền vững và lợi nhuận. Các công ty tích hợp các yếu tố môi trường vào chiến lược kinh doanh cốt lõi có khả năng vượt trội hơn các đối thủ trong dài hạn, trong khi những doanh nghiệp trì hoãn hoặc bỏ qua thích ứng khí hậu sẽ đối mặt với rủi ro pháp lý, tài chính và uy tín.

Thị Trường Mới Nổi và Hợp Tác Khu Vực
Các nền kinh tế mới nổi, bao gồm Pakistan, Ấn Độ và một số quốc gia châu Phi, đã tận dụng Davos như một nền tảng để làm nổi bật các nỗ lực cải cách, thu hút đầu tư và xây dựng các mối quan hệ chiến lược. Trong phân tích của tôi, các quốc gia này không còn là những người tham gia thụ động trong các cuộc thảo luận kinh tế toàn cầu nữa. Thay vào đó, họ đang tích cực định hình chương trình nghị sự, đặc biệt thông qua hợp tác minilateral, tức là các liên minh nhỏ hơn của các quốc gia hoặc tập đoàn hợp tác về các vấn đề cụ thể. Xu hướng này phản ánh sự giảm hiệu quả của chủ nghĩa đa phương truyền thống trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu phức tạp. Các thị trường mới nổi tham gia chiến lược vào các liên minh như vậy có thể ảnh hưởng tiêu chuẩn toàn cầu, tiếp cận vốn và định vị mình như các trung tâm đổi mới.

Điểm Nóng Địa Chính Trị và Kinh Tế Toàn Cầu Hai Đường
Davos 2026 cũng nhấn mạnh sự căng thẳng giữa chủ nghĩa dân tộc và toàn cầu hóa. Sự có mặt của các nhà lãnh đạo thúc đẩy các chính sách bảo hộ kinh tế đã làm rõ thực tế rằng hợp tác toàn cầu ngày càng mang tính điều kiện. Theo đánh giá của tôi, chúng ta đang bước vào một hệ thống toàn cầu “hai tốc độ,” trong đó các thị trường vẫn liên kết chặt chẽ, nhưng các liên minh chính trị và kinh tế ngày càng mang tính khu vực và chọn lọc. Tính hai mặt này mang lại cả rủi ro lẫn cơ hội: các doanh nghiệp và quốc gia có thể điều hướng cả hai mặt sẽ có lợi thế chiến lược, trong khi những người chỉ theo mô hình toàn cầu truyền thống có thể dễ bị gián đoạn.

Phê Bình và Nhu Cầu Hành Động Cụ Thể
Dù có tầm ảnh hưởng lớn, WEF vẫn gặp phải những chỉ trích mang tính cấu trúc. Các cuộc họp của nó thường bị xem là elitist, với sự tham gia hạn chế của các quốc gia nhỏ hơn, xã hội dân sự và các tổ chức cơ sở. Nhiều cam kết vẫn mang tính khát vọng hơn là khả thi, và ảnh hưởng của doanh nghiệp đôi khi có thể làm lu mờ các kết quả công bằng. Theo tôi, sự tồn tại lâu dài của Diễn đàn sẽ phụ thuộc vào khả năng vượt ra ngoài đối thoại, biến ý tưởng thành các chính sách và chương trình hành động có thể đo lường được. Điều này bao gồm mở rộng sự tham gia, tăng cường trách nhiệm giải trình và đảm bảo các sáng kiến toàn cầu có tác động địa phương.

Xu Hướng và Những Điểm Chính
Từ góc nhìn của tôi, một số xu hướng và điểm rút ra chính từ Davos 2026 là:
1. Khả Năng Chống Chịu Kinh Tế Qua Đa Dạng Hóa: Các quốc gia và doanh nghiệp cần dự đoán các cú sốc chuỗi cung ứng và gián đoạn công nghệ bằng cách đa dạng hóa nguồn lực, thị trường và mối quan hệ hợp tác.
2. AI Như Một Lực Lượng Chuyển Đổi: Việc áp dụng AI, kết hợp với nâng cao kỹ năng lực lượng lao động, sẽ quyết định lợi thế cạnh tranh và ổn định xã hội.
3. Vốn Con Người Là Trung Tâm: Đầu tư vào kỹ năng, giáo dục và học tập suốt đời ngày càng trở nên quan trọng đối với khả năng cạnh tranh kinh tế.
4. Bền Vững Thúc Đẩy Lợi Nhuận Dài Hạn: Các chiến lược phù hợp khí hậu không còn chỉ là các nghĩa vụ đạo đức mà còn là các yêu cầu cốt lõi của kinh doanh.
5. Thị Trường Mới Nổi Là Các Nhân Tố Chìa Khóa: Hợp tác minilateral đang định hình tương lai ảnh hưởng toàn cầu, với các nền kinh tế mới nổi ngày càng đóng vai trò chiến lược.
6. Hệ Thống Toàn Cầu Đa Tốc Độ và Đa Tầng: Sự phân mảnh chính trị và các liên minh chọn lọc đòi hỏi sự linh hoạt và dự báo chiến lược.
7. Đối Thoại Phải Biến Thành Hành Động: Trách nhiệm giải trình và kết quả đo lường được sẽ xác định uy tín của các diễn đàn toàn cầu trong thập kỷ tới.

Kết Luận
Davos 2026 làm nổi bật sự giao thoa giữa công nghệ, địa chính trị, bền vững và phát triển con người. Diễn đàn khẳng định rằng, trong khi đối thoại là cần thiết, thì chưa đủ. Thập kỷ tới sẽ thuộc về những người hành động quyết đoán, toàn diện và chiến lược trước sự phức tạp và bất định.