Tài chính truyền thống bắt đầu học cách “không ngủ”

Giới thiệu

Gần đây, Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) thuộc tập đoàn Intercontinental Exchange (ICE) đã tiết lộ rằng họ đang thúc đẩy một nền tảng chứng khoán token hóa hỗ trợ giao dịch 7×24 giờ. Trên bề mặt, đây chỉ là việc mở rộng thời gian giao dịch; nhưng ở cấp độ sâu hơn, nó đánh dấu lần đầu tiên trong hệ thống tài chính truyền thống có sự cạnh tranh trực diện với “ưu thế thể chế cốt lõi” của thị trường tiền mã hóa — giao dịch liên tục 24/7 và thanh toán tức thì.

Trong hơn mười năm qua, giao dịch không ngừng 24 giờ gần như là đặc điểm riêng của thị trường tiền mã hóa. Và giờ đây, NYSE chọn cách chủ động tiếp thu và cải tiến thể chế này, điều đó có nghĩa là tài chính truyền thống không còn hài lòng với “giao dịch ban ngày, quan sát ban đêm”, mà còn muốn đối đầu trực diện với thị trường mã hóa về mặt thời gian.

Sự thay đổi này có thể còn gần hơn với một cú sốc cấu trúc hơn bất kỳ ETF nào đã được phê duyệt.

Hình 1: Sở Giao dịch Chứng khoán New York

1. Giao dịch 24 giờ, không chỉ là “gia hạn giờ làm việc”

Trong bối cảnh thị trường truyền thống, thời gian giao dịch chưa bao giờ là một vấn đề trung tính.

Thời gian giao dịch cố định đồng nghĩa với việc tập trung thanh khoản, định giá thống nhất và quản lý rủi ro có kiểm soát; còn giao dịch 7×24 giờ đồng nghĩa với phân tán thanh khoản, định giá liên tục và yêu cầu quản lý rủi ro với tần suất cao hơn. Chính vì vậy, lâu nay, thị trường Mỹ luôn duy trì cấu trúc “thời gian hạn chế + mở rộng phiên giao dịch”.

Và ICE lần này không đơn thuần mở rộng thời gian trước giờ mở cửa hoặc sau giờ đóng cửa, mà còn cố gắng xây dựng một hệ thống giao dịch nguyên bản hỗ trợ hoạt động liên tục 24/7 thông qua chứng khoán token hóa và kiến trúc thanh toán trên chuỗi.

Điều này có nghĩa là, cổ phiếu và ETF sẽ lần đầu tiên trong hệ thống, có khả năng giao dịch theo nhịp độ tương tự như tài sản mã hóa.

Nói cách khác, NYSE không phải đang “làm thêm giờ”, mà đang viết lại quy tắc thời gian của thị trường.

Hình 2: Cấu trúc thời gian giao dịch của thị trường Mỹ truyền thống

2. Đối thủ thực sự không phải là các sàn giao dịch khác

Từ góc độ cạnh tranh, đối thủ trực tiếp của sự thay đổi này không phải là Nasdaq hay các sàn giao dịch truyền thống khác.

Thật ra, thách thức lớn nhất chính là “ưu thế về thời gian” lâu nay của thị trường mã hóa.

Trong quá khứ, khi thị trường Mỹ đóng cửa, dòng vốn toàn cầu thường tự nhiên chảy vào thị trường mã hóa:

Nhu cầu giao dịch trong khung giờ châu Á, châu Âu

Nhu cầu đầu cơ và phòng hộ vào cuối tuần

Nhu cầu định giá tức thì sau các sự kiện vĩ mô

Những nhu cầu này cùng nhau tạo thành nền tảng thanh khoản liên tục tồn tại trong thị trường tiền mã hóa.

Và khi các tài sản cốt lõi của thị trường Mỹ bắt đầu có khả năng giao dịch 24/7, một phần dòng vốn sẽ không còn bị “bắt buộc” phải vào thị trường mã hóa để thể hiện rủi ro nữa. Đặc biệt đối với các tổ chức, việc giao dịch các cổ phiếu hoặc ETF quen thuộc trong môi trường tuân thủ đã có sẵn sức hút tự nhiên.

Từ góc độ này, giao dịch 24/7 của NYSE không phải là “học hỏi từ mã hóa”, mà là trực tiếp cạnh tranh với thị trường tiền mã hóa trong việc giành quyền định giá thanh khoản toàn cầu.

Hình 3: Minh họa dòng chảy vốn toàn cầu qua các thị trường

3. Không xây dựng trên ETH, đã là một tín hiệu

Khi thông tin ban đầu xuất hiện, thị trường từng đoán:

Nền tảng này có thể sẽ xây dựng trên mạng chính Ethereum, hoặc ít nhất là trên một Layer 2 của ETH?

Nhưng các thông tin hiện tại cho thấy, kỳ vọng này chưa thành hiện thực.

ICE có khả năng sẽ chọn phương án:

Xây dựng blockchain riêng có phép

Được duy trì bởi các sàn giao dịch, tổ chức thanh toán và các nút tuân thủ

Không kế thừa cơ chế đồng thuận và an toàn của Ethereum Không sử dụng ETH làm phí Gas hoặc tài sản thanh toán

Điều này có nghĩa là, tài chính truyền thống đã chọn “mượn công nghệ blockchain, chứ không kết nối vào hệ sinh thái chuỗi công cộng”.

Lựa chọn này không gây bất ngờ. Đối với các tài sản cấp chứng khoán, tuân thủ, kiểm soát được và có thể hoàn tác luôn ưu tiên hơn so với phi tập trung và mở.

Nhưng nó cũng rõ ràng cho thấy: đây không phải là câu chuyện dẫn dắt dòng chảy về công chuỗi, mà là sự hấp thụ có định hướng các ưu thế thể chế của thị trường mã hóa.

Hình 4: So sánh cấu trúc chuỗi công cộng và blockchain có phép

4. Có thể bị suy yếu, chính là “hàng rào bảo vệ vô hình” của thị trường tiền mã hóa

Năng lực cạnh tranh của thị trường mã hóa lâu nay không hoàn toàn đến từ công nghệ, cũng không hoàn toàn đến từ độ biến động của tài sản, mà đến từ một hệ thống vận hành toàn diện:

Giao dịch liên tục 24/7

Thanh toán T+0 hoặc thậm chí ở cấp độ nguyên tử

Định giá liên tục toàn cầu

Khi các đặc điểm này bắt đầu được hệ thống tài chính truyền thống sao chép có hệ thống, tính khan hiếm của chúng sẽ giảm đi.

Nếu trong tương lai, nhà đầu tư có thể giao dịch các tài sản cốt lõi của thị trường Mỹ bất cứ lúc nào, bằng tài khoản tuân thủ, và hoàn tất thanh toán gần như tức thì, thì logic “vì thị trường Mỹ không mở cửa, nên chuyển sang thị trường mã hóa” sẽ bị suy yếu.

Điều này không có nghĩa là thị trường mã hóa sẽ biến mất, mà là “lợi thế về thanh khoản thụ động” của nó đang bị xói mòn.

Hình 5: Nhà giao dịch NYSE

5. Điều thực sự đáng chú ý là sự lan tỏa thể chế trong tương lai

NYSE không phải là mẫu duy nhất để quan sát. Một khi giao dịch 24/7 trên cấp độ chứng khoán token hóa được chứng minh khả thi, khả năng tiếp theo có thể xuất hiện là:

Nhiều cổ phiếu và ETF sẽ được đưa lên chuỗi

Hệ thống tạo lập thị trường xuyên vùng giờ rộng hơn

Và sự liên kết sâu sắc với stablecoin, hệ thống thanh toán trên chuỗi

Lúc đó, ranh giới giữa tài chính truyền thống và tài chính mã hóa sẽ không còn dựa vào “có hay không có blockchain”, mà là ai kiểm soát các cổng thanh khoản, ai định nghĩa quy tắc giao dịch.

Kết luận: Một cuộc cạnh tranh tích cực không khẩu hiệu

Kế hoạch giao dịch 24/7 của NYSE không phải là một tuyên bố về ý thức hệ đối với thế giới mã hóa, mà là một cuộc cạnh tranh thể chế bình tĩnh, thực dụng, không mang tính kể chuyện.

Nó không cần tuyên bố ủng hộ phi tập trung, cũng không cần đứng về phía một chuỗi công khai nào. Nó chỉ làm một việc: Đưa cơ chế vận hành hiệu quả nhất của thị trường mã hóa vào hệ thống kiểm soát của chính mình.

Đối với thị trường tiền mã hóa, đây có thể không phải là tin xấu trong ngắn hạn, nhưng là một lời nhắc rõ ràng — Khi tài chính truyền thống bắt đầu không còn “nghỉ làm”, thì thị trường mã hóa cũng phải suy nghĩ lại: Giá trị thực sự không thể thay thế của chính mình còn lại những gì.