Sự thống trị ngày càng giảm của Tesla: Làm thế nào BYD đã định hình lại chiến trường xe điện vào năm 2025

Câu chuyện về Tesla và Elon Musk đã thay đổi một cách đáng kể. Những gì từng là ngai vàng không thể tranh cãi trong doanh số bán xe điện giờ đây đã trở thành chiến trường tranh chấp. Các số liệu kể câu chuyện: BYD đã vận chuyển hơn 2,2 triệu xe điện hoàn toàn trong năm 2025, tăng trưởng mạnh 28% so với cùng kỳ năm trước, trong khi Tesla giao 1,6 triệu xe—đánh dấu năm thứ hai liên tiếp giảm doanh số toàn cầu và giảm 9% so với 2024.

Các con số đằng sau sự chuyển đổi quyền lực

Khi tính cả xe hybrid cắm sạc, khoảng cách càng trở nên rõ ràng hơn. Tổng sản lượng của BYD trong năm 2025 đạt 4,5 triệu xe, gần như chia đều giữa các mẫu xe chạy pin thuần túy và hybrid. Trong khi đó, Tesla vẫn trung thành với phân khúc xe điện hoàn toàn. Bối cảnh quan trọng: việc mở rộng quốc tế của BYD đã tăng tốc rõ rệt, với các lô hàng quốc tế vượt quá 1 triệu chiếc lần đầu tiên—mức tăng 150% so với cùng kỳ năm trước. Cột mốc này cho thấy các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang vượt qua các rào cản thuế quan và đạt được sự thâm nhập thực sự vào các thị trường ngoài Trung Quốc.

Định giá của Tesla: Dựa trên những lời hứa của ngày mai

Điều thú vị bắt đầu từ đây. Mặc dù gặp phải những khó khăn này, Tesla vẫn có giá trị thị trường khoảng 1,5 nghìn tỷ đô la với tỷ lệ P/E là 314—một mức nhân mà hầu hết các nhà sản xuất ô tô truyền thống sẽ đỏ mặt. Để hình dung rõ hơn: Tesla được định giá khoảng 11 lần tổng vốn hóa thị trường của Ford Motor Company ($53 tỷ đô) và General Motors ($80 tỷ đô).

Mức giá cao này không phản ánh hiệu suất hiện tại của Tesla trong ngành ô tô. Nó phản ánh sự thèm muốn của nhà đầu tư đối với một câu chuyện khác: trí tuệ nhân tạo, robot, xe tự hành, và hệ sinh thái năng lượng rộng lớn mà Elon Musk đã thúc đẩy. Sự khéo léo này hoạt động vì câu chuyện tiềm năng thực sự hấp dẫn—và những thách thức của Tesla trong lĩnh vực xe điện cốt lõi đã bị che mờ một cách khéo léo bởi các tham vọng công nghệ này.

Câu hỏi cốt lõi về kinh doanh

Tuy nhiên, bên dưới sự lạc quan về công nghệ là một sự thật không thoải mái. Công nghệ FSD (Full-Self Driving) của Tesla đang đối mặt với nhiều thách thức pháp lý ngày càng gia tăng. Dòng xe của họ đang già đi, lợi nhuận và đà bán hàng chậm lại. Chính Musk cũng đã báo trước về các quý khó khăn hơn đến giữa năm 2026. Các thuế quan và căng thẳng địa chính trị còn tạo thêm một lớp bất ổn cho cả Tesla và các đối thủ cạnh tranh của họ.

2026 sẽ là năm quyết định. Elon Musk và ban lãnh đạo Tesla đã đề ra các kế hoạch tham vọng: đẩy nhanh việc triển khai Robotaxi trên toàn nước Mỹ, bắt đầu sản xuất hàng loạt Cybercabs vào tháng 4/5, và mở rộng trọng tâm vào hệ thống tự hành và robot như là nền tảng cho tương lai của công ty. Các nhà phân tích như Dan Ives của Wedbush xem đây là một “thay đổi cuộc chơi” tiềm năng—nhưng tiềm năng chính là từ khóa chính xác.

Những gì nhà đầu tư thực sự cần xem xét

Câu hỏi cơ bản dành cho cổ đông Tesla không phải về tiềm năng của xe tự hành hay các thiết bị tiết kiệm năng lượng và các đổi mới AI mà Musk đang ủng hộ. Đó là về khả năng thực thi. Liệu Tesla có thể thành công trong việc chuyển đổi từ một nhà sản xuất ô tô thành một công ty robot và hệ thống tự hành trong khi vẫn duy trì doanh thu ô tô của mình không? Giá trị cao của công ty dựa trên giả định rằng câu trả lời là hoàn toàn có thể.

Đối với các nhà đầu tư, điều đó đòi hỏi sự tin tưởng thực sự. Sự phấn khích về AI và robot là có thật, nhưng cũng có thực trạng chậm lại của hoạt động kinh doanh cốt lõi của Tesla. Đừng để bị phân tâm bởi những lời hứa của ngày mai mà bỏ qua các yếu tố cơ bản đang yếu đi của ngày hôm nay. Năm 2026 sẽ tiết lộ liệu luận điểm về sự chuyển đổi của Tesla có đúng hay không—hoặc liệu các nhà đầu tư đã trả một mức giá cao cho một câu chuyện không bao giờ thành hiện thực.