Hiểu về các vụ phá sản ngân hàng: Tại sao hai vụ sụp đổ gần đây lại gây sốc cho Mỹ

Hệ thống ngân hàng Mỹ đã trải qua 565 vụ phá sản ngân hàng kể từ năm 2000, tuy nhiên, việc đóng cửa liên tiếp của Silicon Valley Bank (SVB) và Signature Bank vào tháng 3 năm 2023 đã gây chấn động toàn cầu tài chính. Để hiểu tại sao những vụ sụp đổ này lại chưa từng có tiền lệ, chúng ta cần xem xét dữ liệu và các mô hình lịch sử đằng sau các vụ phá sản ngân hàng ở Mỹ.

Các điểm nóng khu vực: Nơi tập trung các vụ phá sản ngân hàng

Vị trí địa lý đóng vai trò bất ngờ trong việc xác định rủi ro phá sản ngân hàng. Kể từ đầu thiên niên kỷ mới, bốn bang chiếm ưu thế trong thống kê: California (42 vụ phá sản), Georgia, Florida và Illinois. Đáng chú ý, New York — mặc dù là trung tâm ngân hàng của quốc gia — chỉ trải qua 6 vụ phá sản ngân hàng trong cùng kỳ.

Georgia và Florida cùng nhau chiếm 30% tổng số vụ phá sản ngân hàng tại Mỹ kể từ năm 2000, chủ yếu do tác động tàn khốc của khủng hoảng tài chính 2008-2012 đối với lĩnh vực nhà ở và cho vay của họ.

Dòng thời gian: Khi nào các vụ phá sản ngân hàng xảy ra

Các vụ phá sản ngân hàng không xảy ra một cách ngẫu nhiên. Chúng tập trung quanh các giai đoạn nhất định, với 82% trong tổng số 565 vụ xảy ra từ năm 2008 đến 2012 — hậu quả của cuộc Đại suy thoái. Khoảng thời gian năm năm tàn khốc đó trung bình có 93 vụ phá sản ngân hàng mỗi năm, cao điểm với 157 vụ vào năm 2010.

Sự khác biệt rõ rệt so với các giai đoạn khác. Từ năm 2001 đến 2007, Mỹ trung bình chỉ có 3,57 vụ phá sản ngân hàng mỗi năm. Sau năm 2015, tỷ lệ này giảm mạnh hơn nữa, xuống dưới năm vụ mỗi năm cho đến năm 2020. Thật khó tin, không có ngân hàng nào phá sản trong cả năm 2021 và 2022.

Vụ phá sản của Silicon Valley Bank ngày 10 tháng 3 năm 2023 kết thúc chuỗi 867 ngày liên tiếp không có vụ sụp đổ ngân hàng nào — dài thứ hai kể từ năm 1933. Thời kỳ khô hạn này khiến các vụ phá sản gần đây trở nên kịch tính hơn.

Quy mô quan trọng: Tại sao SVB và Signature Bank lại khác biệt

Cái sốc thực sự không phải là các vụ phá sản ngân hàng xảy ra — mà là chúng lớn đến mức nào. SVB nắm giữ $209 tỷ đô la trong tài sản vào cuối năm 2022, trở thành vụ phá sản ngân hàng lớn thứ hai trong lịch sử Mỹ. Chỉ hai ngày sau, Signature Bank có $110 tỷ đô la trong tài sản đã trở thành vụ phá sản lớn thứ ba mọi thời đại.

Để có cái nhìn rõ hơn, ngân hàng cuối cùng phá sản trước SVB là Almena State Bank vào năm 2020, chỉ nắm giữ $69 triệu đô la trong tài sản. SVB lớn gấp khoảng 2.000 lần. Ngay cả trong năm thảm họa 2010 với 157 vụ phá sản ngân hàng, tổng tài sản của chúng còn chưa bằng một nửa số tài sản của SVB.

Vụ sụp đổ duy nhất có thể so sánh là Washington Mutual vào năm 2008, nắm giữ $307 tỷ đô la trong tài sản. Cho đến khi SVB phá sản, Mỹ chưa từng thấy ngân hàng nào có hơn $7 tỷ đô la trong tài sản phá sản trong hơn một thập kỷ.

Thời điểm và chiến lược: Tại sao các vụ phá sản vào thứ Sáu lại phổ biến

Một chi tiết ít người để ý: 95% các vụ phá sản ngân hàng xảy ra vào thứ Sáu. FDIC cố ý chọn thời điểm tiếp quản vào thứ Sáu vì các ngân hàng đóng cửa vào cuối tuần, giúp các cơ quan quản lý có thời gian giải quyết tài khoản, thanh lý tài sản và chuyển giao quản lý trước khi các chủ tài khoản yêu cầu rút tiền.

Vụ phá sản của Signature Bank vào Chủ nhật, ngày 13 tháng 3 năm 2023, đã phá vỡ mô hình này — là vụ phá sản duy nhất vào Chủ nhật trong tổng số 565 vụ sụp đổ kể từ năm 2000. Thời điểm bất thường này phản ánh sự cấp bách của các cơ quan quản lý trong việc ngăn chặn hiệu ứng domino lan rộng trong ngành ngân hàng. Bằng cách hành động nhanh chóng, họ nhằm trấn an các chủ tài khoản rằng tiền của họ an toàn trước khi hoảng loạn lan rộng.

Các mô hình theo quý cũng xuất hiện trong dữ liệu. Tháng 1, tháng 4, tháng 7 và tháng 10 luôn chứng kiến số lượng phá sản ngân hàng cao nhất.

Bức tranh lớn hơn

Trong khi các vụ phá sản ngân hàng thu hút tiêu đề trong các cuộc khủng hoảng, chúng thực ra là một đặc điểm lặp lại của ngành ngân hàng Mỹ. Điều làm cho các vụ sụp đổ năm 2023 trở nên đặc biệt không phải là tần suất của chúng — mà là quy mô của chúng. Hai tổ chức khổng lồ sụp đổ trong vòng 48 giờ, cộng với thời kỳ khô hạn 867 ngày trước đó, đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nhận thức vượt ra ngoài chuẩn mực thống kê.