Đợt tăng giá dài hạn của Platinum: Tại sao năm 2026 có thể là năm Vàng cuối cùng có đối thủ cạnh tranh

Thị trường kim loại quý đang gặp vấn đề về hiệu quả. Trong khi vàng chiếm lĩnh các tiêu đề với mức giá danh nghĩa kỷ lục do lo ngại địa chính trị và tích trữ của ngân hàng trung ương, bạch kim — xương sống công nghiệp của các công nghệ xanh mới nổi — đang giao dịch ở mức chiết khấu lịch sử so với độ hiếm và hồ sơ nhu cầu cơ bản của nó. Khi chúng ta tiến gần đến năm 2026, dữ liệu vẽ nên một bức tranh thuyết phục: sự định giá thấp này có thể không tồn tại qua năm.

Hiện tượng nghịch lý định giá: Tại sao so sánh giữa Bạch kim và Vàng lại quan trọng hơn bao giờ hết

Trong nhiều thập kỷ, bạch kim luôn có giá cao hơn vàng. Điều này hợp lý về mặt địa chất — bạch kim hiếm hơn khoảng 30 lần trong vỏ trái đất. Tuy nhiên, đến tháng 12 năm 2025, mối quan hệ này đã hoàn toàn đảo ngược. Vàng hiện giao dịch với giá khoảng 1.4 lần giá bạch kim trên mỗi ounce, một sự lệch khỏi chuẩn mực lịch sử gần như ngang bằng.

Sự phân kỳ này không chỉ là một sự tò mò học thuật. Quỹ đạo trở về trung bình là một lực lượng thị trường mạnh mẽ. Nếu tỷ lệ này trở về mức 1:1 mà không làm giảm giá vàng, thì giá bạch kim sẽ cần phải tăng đáng kể. Ngay cả một sự điều chỉnh một phần về mức trung bình lịch sử cũng có thể mang lại lợi nhuận đáng kể cho những người đi đầu. Các mức cao kỷ lục gần đây của vàng đã loại bỏ biên độ an toàn mà các nhà đầu tư giá trị thường yêu cầu. Bạch kim mang đến một điều gì đó khác biệt: bảo vệ giảm thiểu rủi ro trong khi tiềm năng tăng giá bùng nổ.

Thực tế vật lý: Một cuộc khủng hoảng cung cấp cấu trúc mà các nhà khai thác mỏ không dễ dàng giải quyết

Định giá không phải là yếu tố duy nhất thúc đẩy thị trường — sự khan hiếm mới là điều quyết định. Thị trường bạch kim đang đối mặt với một thâm hụt cấu trúc thực sự. Theo Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới, năm 2025 đánh dấu năm thứ ba liên tiếp nhu cầu vượt quá cung, với thiếu hụt đạt từ 850.000 đến 966.000 ounce. Đây không phải là yếu tố yếu kém theo chu kỳ; nó phản ánh một mức sàn cung bị hạn chế bởi địa lý và kinh tế.

Nam Phi chiếm khoảng 70% sản lượng bạch kim toàn cầu, nhưng khu vực này đang đối mặt với nhiều khó khăn:

• Khủng hoảng Hạ tầng Năng lượng: Mạng lưới của Eskom không ổn định buộc các mỏ khai thác sâu phải cắt giảm hoạt động. Khai thác bạch kim không thể hoạt động nếu không có nguồn điện ổn định.
• Kinh tế Sản phẩm Phối hợp: Bạch kim xuất hiện từ đất cùng với palladium và rhodium. Khi các kim loại đi kèm này yếu đi, các nhà khai thác không thể hợp lý về mặt kinh tế để tăng sản lượng, bất kể sức mạnh của bạch kim.

Việc tái chế, vốn là nguồn cung phụ, cũng gây thất vọng. Lãi suất tăng và bất ổn kinh tế khiến người tiêu dùng giữ xe lâu hơn, trì hoãn việc đưa phế liệu bộ chuyển đổi xúc tác trở lại thị trường.

Cơn sóng nhu cầu: Từ lý thuyết đến thực tế thương mại vào năm 2026

Trong khi các hạn chế về cung ngày càng chặt chẽ, nhu cầu đang tăng tốc theo hai hướng rõ rệt. Thứ nhất là chuyển đổi sang nền kinh tế hydro, sẽ chuyển từ lý thuyết sang hoạt động vào năm 2026. Bạch kim đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng trong:

• Điện phân PEM: Chuyển đổi điện và nước thành hydro xanh quy mô lớn
• Hệ thống Pin nhiên liệu: Cung cấp năng lượng cho vận tải nặng và tạo ra điện cho trung tâm dữ liệu và hạ tầng lưới điện

Các dự án triển khai quy mô lớn ở châu Âu và Trung Đông sẽ chuyển từ giai đoạn lập kế hoạch sang vận hành thương mại trong năm 2026 — biến các dự báo thành các đơn đặt hàng thực tế.

Ngoài nhu cầu công nghiệp, dòng vốn đầu tư cũng kể một câu chuyện ấn tượng không kém. Sự quan tâm của nhà đầu tư Trung Quốc vào bạch kim đã tăng gần 47% trong năm 2025, báo hiệu một nhận thức rằng việc bạch kim hay vàng đắt hơn đang trở thành một câu hỏi đầu tư tích cực. Bạch kim đang chuyển từ một tài sản công nghiệp thuần túy sang một nơi lưu trữ giá trị và phòng ngừa tiền tệ được công nhận cùng với các kim loại quý truyền thống.

Nắm bắt cơ hội: Cơ chế tiếp xúc với Bạch kim

Đối với hầu hết các nhà đầu tư, vàng vật chất gặp phải các thách thức về logistics — phí hoa hồng của đại lý, phí vận chuyển và chi phí an ninh làm giảm lợi nhuận. Quỹ ETF Cổ phiếu Bạch kim Vật chất abrdn (NYSEARCA: PPLT) giải quyết trực tiếp các rào cản này. Được cấu trúc như một Quỹ Ủy thác, PPLT nắm giữ các thanh bạch kim vật chất đã được phân bổ tại các kho vault ở London và Zurich, được kiểm tra hai lần mỗi năm để đảm bảo tính xác thực. Quỹ theo dõi giá bạch kim giao ngay trừ đi phí quản lý hàng năm 0.60%.

Xem xét về Thuế: IRS phân loại PPLT là một bộ sưu tập, không phải cổ phiếu. Các khoản nắm giữ dài hạn đối mặt với mức thuế tối đa 28% thay vì mức 15-20% thuế lợi nhuận vốn tiêu chuẩn, một điểm khác biệt ảnh hưởng đến lợi nhuận sau thuế.

Phân tích Rủi ro - Lợi ích cho năm 2026

Bạch kim bước vào năm 2026 với một sự kết hợp hiếm có của các đặc điểm: định giá lịch sử thấp so với các yếu tố cơ bản, thâm hụt cung mà các nhà khai thác khó có thể bù đắp, và các yếu tố thúc đẩy nhu cầu mới nổi từ ý tưởng đến sản xuất. Rủi ro giảm giá tồn tại — một suy thoái toàn cầu có thể làm giảm nhu cầu công nghiệp — nhưng sự bất đối xứng nghiêng về phía tăng giá rõ ràng.

Đối với các nhà đầu tư cảm thấy họ đã đến muộn trong chu kỳ tăng giá của vàng, bạch kim mang đến cơ hội thứ hai trong thị trường tăng giá kim loại quý, được hỗ trợ bởi sự khan hiếm, tính cần thiết trong công nghiệp và giai đoạn bắt đầu của việc nhận thức về nhu cầu đầu tư.