Hiểu Về Tính Cách Tiền Bạn: Phạm Vi Người Chi Tiêu vs Người Tiết Kiệm

Cách tiếp cận tiền bạc của bạn thường tiết lộ những mô hình đã được hình thành bởi trải nghiệm cuộc sống, nền tảng gia đình và giá trị cá nhân. Dù bạn thiên về chi tiêu hay tiết kiệm, điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến sự ổn định tài chính của bạn. Nhưng làm thế nào để biết loại nào mô tả chính xác về bạn? Và quan trọng hơn, liệu một trong hai có tốt hơn không?

Hồ sơ Chi Tiêu: Nhận diện Dấu Hiệu

Tích trữ Đồ vật Không Có Mục Đích

Một chỉ số chính của hành vi hướng về chi tiêu là xu hướng mua sắm những thứ cuối cùng không được sử dụng. Theo Michael Liersch, trưởng bộ phận tư vấn và lập kế hoạch của Wells Fargo Wealth & Investment Management, đây là đặc điểm dễ nhận biết. Một cách để đánh giá là loại bỏ từ 10% đến 30% đồ đạc trong nhà của bạn. Nếu hành động này mang lại cảm giác nhẹ nhõm thay vì hối tiếc, có khả năng những món đồ đó không phù hợp với nhu cầu thực sự của bạn.

Phản Ứng Với Kế Hoạch Tài Chính

Từ “ngân sách” thường gây cảm giác không thoải mái cho những người có xu hướng chi tiêu. Sara Gardner, CFP và cố vấn tài chính tại văn phòng EP Wealth Advisors ở Denver, lưu ý rằng những người chi tiêu thường có cảm nhận chung về mô hình chi tiêu của mình nhưng thường ngạc nhiên với các con số thực tế. Khi đối mặt với các khoản chi tiêu tùy ý như nâng cấp xe hoặc sửa chữa nhà, họ sẽ tiếp tục chi tiêu nếu điều đó không làm gián đoạn tình hình tài chính tổng thể của họ.

Thực Tế Về Tài Khoản Tiết Kiệm

Những người chi tiêu hiếm khi duy trì khoản tiết kiệm đáng kể. Nhiều người sống trong chu kỳ thu nhập gần như chỉ đủ chi tiêu, ít còn dư dả. Sự tồn tại từ paycheck này đến paycheck này đặc trưng cho nhiều người có xu hướng chi tiêu như vậy.

Hồ sơ Tiết Kiệm: Những Đặc Điểm Chính

Mối Quan Hệ Khác Với Chi Tiêu

Người tiết kiệm trải nghiệm việc chi tiêu khác biệt so với những người khác. Thay vì tìm kiếm sự hài lòng từ các khoản mua sắm, họ cảm thấy thỏa mãn khi thấy tài sản của mình tăng lên. Việc tiết kiệm trở thành phần thưởng tự thân.

Ưu Tiên An Toàn Tài Chính Trước Tiên

Những người có tính cách tiết kiệm thường phân bổ quỹ một cách chiến lược—dù là dự phòng khẩn cấp, quỹ hưu trí, mục tiêu du lịch hay các dự án sắp tới. Phương pháp “trả yourself trước” này đảm bảo nguồn lực được chuyển hướng đến sự an toàn trong tương lai trước khi chi tiêu tùy ý.

Chấp Nhận Lập Kế Hoạch và Kỷ Luật

Người tiết kiệm thường cảm thấy thoải mái với ngân sách và kế hoạch chi tiêu. Gardner nhấn mạnh rằng những người này tự hào về lộ trình tài chính của mình, dù đang kiếm tiền hay đã nghỉ hưu. Họ duy trì rõ ràng về dòng chảy tiền và các mục tiêu sắp tới sẽ đòi hỏi gì.

Không Loại Nào Thực Sự Vượt Trội Hơn

Điều quan trọng cần nhận thức: không có “tính cách tài chính” đúng hay sai. Gardner giải thích rằng hầu hết các mô hình chi tiêu và tiết kiệm bắt nguồn từ các yếu tố sâu xa hơn—bài học tiền bạc thời thơ ấu, khủng hoảng tài chính trong quá khứ, hoàn cảnh nghề nghiệp hoặc trách nhiệm gia đình. Mục tiêu không phải là biến đổi thành loại kia mà là đạt được sự cân bằng.

Xem Xét Tư Duy Về Tiền Bạc Của Bạn

Liersch đề xuất tự phản chiếu qua một lăng kính cụ thể: “Thông điệp về tiền của tôi là gì?” Nói cách khác, bạn mang theo những câu chuyện nào về chi tiêu và tiết kiệm? Hãy tự hỏi liệu những niềm tin này còn đúng và phù hợp với tình hình cuộc sống hiện tại của bạn không.

Ví dụ, nếu bạn tin rằng “tất cả chi tiêu đều xấu,” hãy cân nhắc chuyển đổi thành “Tôi có thể chi tiêu cho những thứ tôi có thể chi trả” hoặc “Tôi ưu tiên chi tiêu cho những điều thiết yếu trong khi cẩn thận đánh giá các khoản chi tùy ý.” Sự thay đổi tư duy này giúp đảm bảo thói quen tài chính của bạn phục vụ mục tiêu chân thực của bạn thay vì hạn chế chúng một cách không cần thiết.

Hiểu rõ bạn nằm ở đâu trên phổ người chi tiêu hay tiết kiệm là bước đầu tiên. Giai đoạn tiếp theo là phản chiếu có ý thức về những niềm tin thúc đẩy hành vi đó—và liệu những niềm tin đó còn phù hợp để phục vụ tầm nhìn tài chính của bạn ngày nay hay không.