Thị trường chứng khoán có mong manh hơn chúng ta nghĩ? Cảnh báo của Michael Burry về đầu tư thụ động

So sánh giữa thị trường ngày nay và bong bóng dot-com đã trở nên phổ biến hơn, đặc biệt khi S&P 500 tiếp tục ghi nhận những mức tăng ấn tượng—đạt lợi nhuận hai chữ số trong ba năm liên tiếp. Tuy nhiên, Michael Burry, người sáng lập Scion Asset Management nổi tiếng với dự đoán chính xác về cuộc khủng hoảng nhà ở, lập luận rằng những điểm yếu hiện tại của thị trường có thể sâu hơn cả những gì đã thấy vào đầu những năm 2000, do một sự chuyển đổi cấu trúc trong cách nhà đầu tư phân bổ vốn.

Cạm bẫy Đầu tư Thụ động: Tại sao Nó Thay Đổi Mọi Thứ

Khác với thời kỳ dot-com, khi các cổ phiếu bị định giá quá cao có thể sụp đổ trong khi những cổ phiếu khác vẫn vượt qua bão tố, Burry cho rằng việc phổ biến các quỹ ETF và quỹ chỉ số ngày nay tạo ra rủi ro hệ thống. Khi các phương tiện thụ động nắm giữ hàng trăm cổ phiếu cùng lúc, một đợt suy giảm của bất kỳ thành phần lớn nào cũng có thể kéo toàn bộ danh mục đi xuống.

“Vào năm 2000, bạn có thể bỏ qua các cổ phiếu cụ thể trong khi các cổ phiếu khác tăng mạnh,” Burry lưu ý. “Ngày nay, khi thị trường giảm, toàn bộ cấu trúc di chuyển như một khối.” Cơ chế liên kết này có nghĩa là thành phần của các quỹ này—chủ yếu tập trung vào các công ty công nghệ lớn—làm tăng rủi ro tập trung. Nvidia, với vốn hóa thị trường khoảng 4.6 nghìn tỷ đô la và tỷ lệ giá trên lợi nhuận dự phóng dưới 25, chiếm một phần không cân xứng trong nhiều danh mục thụ động. Nếu các ông lớn này gặp trục trặc, hiệu ứng dây chuyền sẽ rộng hơn nhiều so với thất bại của từng cổ phiếu riêng lẻ.

Câu hỏi Định giá: Giá hiện tại có hợp lý?

Một quan điểm phản biện với luận điểm của Burry là rằng, khác với vụ sụp đổ dot-com, các công ty tăng trưởng ngày nay có lợi nhuận thực và các chỉ số tài chính mạnh mẽ. Nvidia thể hiện rõ ràng sự tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận có thể lý giải được định giá của nó. Tuy nhiên, Burry vẫn giữ quan điểm rằng các mức định giá cao trên toàn thị trường—không chỉ giới hạn trong các cổ phiếu công nghệ đầu cơ—đang báo hiệu sự định giá quá cao về mặt cơ bản trong thị trường rộng lớn hơn.

Sự khác biệt này quan trọng: vào năm 2000, nhà đầu tư có thể xác định và tránh các cổ phiếu sập giá. Cấu trúc ngày nay không cung cấp nơi trú ẩn như vậy nếu toàn bộ chỉ số gặp điều chỉnh.

Thời điểm thị trường vs. Giảm thiểu rủi ro chiến lược

Những cảnh báo của Burry tự nhiên đặt ra câu hỏi: nhà đầu tư có nên bỏ chạy khỏi thị trường không? Câu trả lời có thể là không. Lịch sử cho thấy việc cố gắng dự đoán đỉnh thị trường là cực kỳ khó khăn và thường tốn kém. Một cuộc sụp đổ có thể đến sau vài tháng hoặc vài năm, để lại các nhà giao dịch theo thời điểm thị trường bị mắc kẹt ngoài rìa trong khi giá vẫn tiếp tục tăng.

Phương pháp tối ưu là chọn lọc vị thế. Thay vì hoàn toàn rút khỏi cổ phiếu, nhà đầu tư có thể nhắm vào các chứng khoán có định giá vừa phải và hệ số beta thấp—các cổ phiếu thể hiện sự độc lập với các biến động của chỉ số chung. Chiến lược này thừa nhận rằng trong các đợt điều chỉnh, không phải tất cả cổ phiếu đều giảm cùng mức độ. Bằng cách đa dạng hóa vào các tên có định giá mạnh hơn và ít liên quan đến thị trường hơn, danh mục có thể hấp thụ cú sốc hiệu quả hơn so với phương pháp thụ động toàn diện.

Tìm kiếm sự an toàn trong sự chọn lọc

Những lo ngại của Michael Burry về thị trường xứng đáng được xem xét, đặc biệt là trong bối cảnh đợt tăng mạnh gần đây. Tuy nhiên, phân tích của ông không làm cho thị trường cổ phiếu trở nên không thể đầu tư—nó chỉ nhấn mạnh tầm quan trọng của phân tích cơ bản và kỷ luật định giá. Trong khi việc tiếp xúc thụ động rộng rãi đã giúp phổ cập việc đầu tư, nó cũng tạo ra những điểm mù cho những ai theo dõi chỉ số mà không đặt câu hỏi.

Con đường phía trước là lựa chọn cổ phiếu một cách cẩn trọng: ưu tiên các công ty có lợi thế cạnh tranh bền vững, định giá hợp lý so với triển vọng tăng trưởng, và vị thế cấu trúc không di chuyển theo cùng một hướng với các chỉ số lớn. Trong một thị trường mà dòng chảy thụ động chiếm ưu thế, sự phân biệt chủ động không phải là một gánh nặng, mà là một lợi thế cạnh tranh.