## Cung Cấp Đồng Toàn Cầu: Các Quốc Gia Nào Đang Chiến Thắng Trong Cuộc Đua Sản Xuất Năm 2024?

Khi năm 2024 khép lại, một mặt hàng quan trọng chiếm lĩnh các cuộc thảo luận về khai thác mỏ—đồng. Quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới đối mặt với áp lực ngày càng tăng để đáp ứng nhu cầu tăng vọt, tuy nhiên sản lượng toàn cầu đạt 23 triệu tấn mét trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt và giá cả lập đỉnh. Chỉ riêng tháng 5, đồng đã vượt qua $5 mỗi pound lần đầu tiên, báo hiệu những lo ngại của thị trường về sự khan hiếm trong tương lai.

Điều nghịch lý? Mặc dù có những tín hiệu tăng giá này, nhu cầu từ chuyển đổi năng lượng sạch vẫn còn khá trầm lặng. Trung Quốc, vốn thường rất thèm muốn đồng trong các dự án hạ tầng, đã chuyển hướng tập trung sang kích thích kinh tế thay vì xây dựng mới. Tuy nhiên, các dự báo ngành công nghiệp đồng nhất quán chỉ ra một kết quả: thiếu hụt nguồn cung trong tương lai gần. Đối với các nhà đầu tư theo dõi chu kỳ đồng, việc hiểu rõ nguồn gốc sản xuất chưa bao giờ quan trọng đến thế.

### Thứ Tự Sản Xuất Đồng Năm 2024: Từ Các Gã Khổng Lồ Đến Các Ngôi Sao Mọc Nổi

**Chile: Nhà Vô Địch Đồng Không Đối Thủ**

Câu chuyện năm 2024 bắt đầu từ nơi luôn bắt đầu—Chile. Quốc gia này duy trì vị trí là quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới, cung cấp 5,3 triệu tấn mét và chiếm khoảng 23 phần trăm nguồn cung toàn cầu. Cột trụ của sự thống trị này? Escondida, mỏ đồng lớn nhất thế giới, do BHP vận hành với cổ phần 57,5 phần trăm cùng với Rio Tinto nắm giữ 30 phần trăm. Chia sẻ của BHP trong năm 2024 riêng đã đạt 1,13 triệu tấn mét.

Tuy nhiên, sự thống trị của Chile đang đối mặt với một thời gian biểu: các mỏ mới đang tăng cường hoạt động. S&P Global dự báo sản lượng của Chile sẽ phục hồi lên 6 triệu tấn mét vào năm 2025—đạt mức kỷ lục khi công suất mới đi vào hoạt động.

**Người thứ Hai Bất Ngờ: Cách Mạng Thăng Tiến Nhanh Chóng của Cộng Hòa Dân Chủ Congo**

Điều bất ngờ xuất hiện ở đây. Cộng hòa Dân chủ Congo đã vượt qua các đối thủ truyền thống để chiếm 3,3 triệu tấn mét trong năm 2024, chiếm hơn 11 phần trăm tổng toàn cầu. Sự tăng 13 phần trăm so với 2,93 triệu tấn mét của năm 2023 phản ánh một sự chuyển đổi cấu trúc trong địa lý đồng.

Chìa khóa? Dự án Kamoa-Kakula của Ivanhoe Mines (liên kết với Tập đoàn Zijin Mining của Trung Quốc) đã đạt giai đoạn sản xuất thương mại Phase 3 vào tháng 8 năm 2024. Dự án này đã cung cấp 437.061 tấn mét trong năm ngoái và dự kiến sẽ đạt 520.000 đến 580.000 tấn mét trong năm 2025—nhấn mạnh vai trò ngày càng nổi bật của châu Phi như một trung tâm đồng.

**Thách Thức của Peru: Sản Lượng Giảm Mặc Dù Có Lực Mạnh Lịch Sử**

Peru đã sản xuất 2,6 triệu tấn mét trong năm 2024—giảm 160.000 tấn mét so với năm 2023. Nguyên nhân? Mỏ Cerro Verde của Freeport McMoRan (lớn nhất của Peru) đã giảm sản lượng 3,7 phần trăm do lượng quặng khai thác thấp hơn và các hoạt động bảo trì làm giảm tốc độ nghiền. Các hoạt động của Anglo American tại Quellaveco và của Southern Copper tại Tia Maria bổ sung thêm sản lượng phụ, nhưng xu hướng này đặt ra câu hỏi về đóng góp của Peru trong cân đối đồng toàn cầu trong tương lai.

**Phân Chia Sản Xuất Ở Châu Á: Trung Quốc Chiếm Ưu Thế Trong Tinh Chế, Không Trong Khai Thác**

Một thực tế trái ngược: Trung Quốc chỉ sản xuất 1,8 triệu tấn đồng quặng trong năm 2024—giảm so với 1,91 triệu vào năm 2021. Tuy nhiên, khi đồng tinh chế tham gia vào phép tính, sự thống trị của Trung Quốc bùng nổ. Quốc gia này đã tinh chế 12 triệu tấn, chiếm 44 phần trăm tổng lượng đồng tinh chế toàn cầu và gấp sáu lần sản lượng tinh chế của Chile.

Nghịch lý này quan trọng vì Trung Quốc cũng sở hữu trữ lượng đồng lớn nhất thế giới (190 triệu tấn). Các động thái hợp nhất gần đây, như việc Zijin Mining mua lại quyền kiểm soát đa số tại mỏ Qulong (hiện là mỏ lớn nhất của Trung Quốc), cho thấy sự định vị quyết đoán cho các tăng trưởng sản xuất trong tương lai.

**Sự Bứt Phá của Indonesia: Từ Thứ Sáu Đến Thứ Năm**

Sản lượng 1,1 triệu tấn mét của Indonesia trong năm 2024 đánh dấu một bước ngoặt. Quốc gia này đã vượt qua cả Hoa Kỳ và Nga để chiếm vị trí thứ năm. Điều đáng chú ý hơn? Sản lượng tăng 21 phần trăm so với 907.000 tấn mét của năm 2023 và đã hơn gấp đôi kể từ 731.000 tấn mét của năm 2021.

Cụm mỏ Grasberg của Freeport McMoRan là trung tâm của sự tăng trưởng này, nhưng câu chuyện thực sự nằm ở mỏ Batu Hijau của PT Amman Mineral. Sản lượng dự kiến sẽ nhảy lên 1,84 tỷ pound trong năm 2024 (từ 542 triệu trong năm 2023) khi giai đoạn 7 của quá trình chế biến hoạt động. Thêm vào đó, Amman đã khởi công một nhà máy luyện kim vào giữa năm 2024 có khả năng chuyển đổi 900.000 tấn concentrate thành 222.000 tấn cathode đồng tinh chế hàng năm.

**Hoa Kỳ và Nga: Ổn Định Nhưng Gặp Khó Khăn**

Hoa Kỳ đã sản xuất 1,1 triệu tấn mét trong năm 2024—gần như bằng Indonesia nhưng giảm mạnh 80.000 tấn mét so với năm 2022. Arizona chiếm ưu thế, chiếm 70 phần trăm sản lượng nội địa qua 17 mỏ. Mỏ Morenci của Freeport McMoRan (đóng vai trò trung tâm của Arizona) đã sản xuất 700 triệu pound trong năm 2024, duy trì vị trí trung tâm sản xuất của Bắc Mỹ.

Trong khi đó, Nga đã tăng lên 930.000 tấn mét, tăng 40.000 tấn so với 2023, chủ yếu nhờ việc tăng cường hoạt động của mỏ Udokan Copper tại Siberia, đã đóng góp 135.000 tấn mặc dù xảy ra các vụ cháy trong hoạt động vào cuối năm 2023.

**Úc, Kazakhstan, Mexico: Các Nhà Sản Xuất Phụ**

Úc sản xuất 800.000 tấn trong năm 2024, chủ yếu dựa vào mỏ Olympic Dam của BHP (đạt mức cao nhất trong 10 năm là 216.000 tấn). Đáng chú ý, Úc sở hữu trữ lượng đồng lớn thứ hai thế giới với 100 triệu tấn, chỉ sau Trung Quốc.

Kazakhstan lần đầu tiên lọt vào top 10 với 740.000 tấn—mức tăng vượt bậc so với 510.000 tấn chỉ ba năm trước. Kế hoạch Phát triển Quốc gia của quốc gia này đặt mục tiêu tăng 40 phần trăm sản lượng khoáng sản vào năm 2029, định vị đất nước như một câu chuyện tăng trưởng tiềm năng. Mỏ Aktogay của KAZ Minerals đã sản xuất 228.800 tấn trong năm ngoái.

Mexico đứng thứ 10 với 700.000 tấn từ các hoạt động như mỏ Buenavista del Cobre của Grupo Mexico.

### Điều Này Nghĩa Là Gì Cho Thị Trường Đồng

Dữ liệu năm 2024 vẽ nên một bức tranh phức tạp. Quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới (Chile) vẫn giữ vững vị trí, nhưng các đối thủ đang nổi lên. Nguồn cung châu Phi đang tăng tốc, các nhà tinh chế châu Á đang hợp nhất quyền kiểm soát, và các nhà sản xuất truyền thống đối mặt với thách thức về tài sản đã cũ. Với dự báo thiếu hụt nguồn cung trong vòng vài năm tới và nhu cầu từ năng lượng sạch dự kiến sẽ tăng nhanh, các nhà sản xuất được liệt kê ở đây sẽ quyết định liệu đỉnh cao kỷ lục của đồng năm 2024 có trở thành chuyện của quá khứ hay bắt đầu của một chu kỳ tăng giá kéo dài nhiều năm.