Tại sao đồng AUD giảm giá 35% trong 10 năm? Liệu sự phục hồi vào năm 2026 có thể thành hiện thực không

Đô la Úc là đồng tiền giao dịch lớn thứ năm toàn cầu (AUD/USD), luôn là yêu thích của dòng tiền nóng và giao dịch chênh lệch lãi suất. Nhưng nhìn lại thập kỷ qua, đồng tiền “lãi suất cao” này có lịch sử khá thất vọng — từ mức 1,05 đầu năm 2013 cho đến nay đã mất giá hơn 35%. Trong cùng kỳ, chỉ số đô la Mỹ tăng 28,35%, đồng âu, yên Nhật, đô la Canada cũng đều mất giá so với đô la Mỹ, điều này cho thấy đô la Úc đối mặt không phải là vấn đề riêng lẻ mà là áp lực cấu trúc từ “chu kỳ đô la Mỹ mạnh” toàn cầu.

Khủng hoảng đô la Úc: Phụ thuộc vào hàng hóa + Suy thoái chênh lệch lãi suất + Kinh tế yếu

Cấu trúc xuất khẩu Úc phụ thuộc rất cao vào hàng hóa thô, với quặng sắt, than đá và năng lượng chiếm phần lớn, khiến đô la Úc về bản chất trở thành “đồng tiền hàng hóa”. Nhưng trong thập kỷ qua, động lực sản xuất của Trung Quốc chậm lại, tốc độ tăng nhu cầu về nguyên liệu thô giảm, điều này trực tiếp tấn công hỗ trợ cho đô la Úc.

Tệ hơn là lợi thế chênh lệch lãi suất giữa Úc và Mỹ dần biến mất. Hào quang “đồng tiền lãi suất cao” từng hấp dẫn dòng tiền nóng toàn cầu không còn tồn tại sau chu kỳ tăng lãi suất tấn công của Cục Dự trữ Liên bang. Đến 2023-2024, việc hội tụ chênh lệch lãi suất cộng với sự phục hồi yếu của Trung Quốc khiến xu hướng đô la Úc còn yếu hơn kéo dài.

Các nhà phân tích chỉ ra rằng chính sách thuế quan của Mỹ tác động đến thương mại toàn cầu, xuất khẩu nguyên liệu thô tiếp tục giảm, nền kinh tế nội địa Úc cũng thiếu động lực tăng trưởng mới, dẫn đến sức hấp dẫn tài sản tương đối giảm. Nói một cách đơn giản, đô la Úc hiện nay giống như “có phản ứng dồi dào nhưng thiếu xu hướng” — bất cứ khi nào tiến gần vùng cao hơn trước, áp lực bán của thị trường rõ rệt tăng lên, phản ánh sự thiếu hụt niềm tin của quỹ.

Mùa xuân nhỏ 2025: Đô la Úc tăng 5-7%, nhưng có thể duy trì được không?

Nửa đầu năm 2025 đô la Úc thực sự có hiệu suất nổi bật. Giá quặng sắt và vàng tăng mạnh, cộng với Cục Dự trữ Liên bang hạ lãi suất thúc đẩy dòng tiền chuyển sang tài sản rủi ro, AUD/USD đã tăng lên 0,6636, toàn năm tăng giá khoảng 5-7%. Điều này một lúc được thị trường xem là tín hiệu phản ứng dồi dào của đô la Úc.

Nhưng từ khoảng thời gian dài hơn, phản ứng dồi dào này có thể chuyển thành xu hướng tăng lên bền vững? Câu trả lời phụ thuộc vào ba yếu tố chính.

Ba trụ cột quyết định xu hướng trung dài hạn của đô la Úc

Thứ nhất: Chính sách lãi suất RBA — Liệu chênh lệch lãi suất có thể chồng khúc lên được không

Lãi suất tiền mặt của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) khoảng 3,60%, thị trường dự kiến có thể tăng lãi suất lại lên 3,85% vào năm 2026. Nếu độ bám dính lạm phát tiếp tục, thị trường lao động duy trì tính đàn hồi, lập trường diều căng của RBA sẽ hỗ trợ xây dựng lại lợi thế chênh lệch lãi suất cho đô la Úc. Ngược lại, nếu kỳ vọng tăng lãi suất không thành hiện thực, lực hỗ trợ đô la Úc sẽ giảm đáng kể.

Thứ hai: Kinh tế Trung Quốc và giá hàng hóa — “Động cơ bên ngoài” của đô la Úc

Hoạt động cơ sở hạ tầng và sản xuất của Trung Quốc trực tiếp quyết định nhu cầu hàng hóa thô. Khi nhu cầu Trung Quốc tốt, giá quặng sắt thường cùng tăng mạnh, đô la Úc nhanh chóng phản ánh trong tỷ giá; nhưng nếu sức phục hồi Trung Quốc không đủ, ngay cả khi hàng hóa phản ứng dồi dào ngắn hạn, đô la Úc cũng dễ “tăng cao rồi rớt xuống”.

Thứ ba: Xu hướng đô la Mỹ và tâm lý tránh rủi ro toàn cầu

Chu kỳ chính sách của Cục Dự trữ Liên bang vẫn là lõi của thị trường ngoại hối toàn cầu. Trong môi trường giảm lãi suất, đô la Mỹ yếu thường có lợi cho đô la Úc, nhưng nếu tâm lý tránh rủi ro tăng, dòng tiền chảy ngược lại đô la Mỹ, đô la Úc ngay cả khi nền tảng cơ bản không xấu đi, cũng dễ chịu áp lực. Gần đây xu hướng giá năng lượng và nhu cầu toàn cầu vẫn không lạc quan, các nhà đầu tư có xu hướng chọn tài sản tránh rủi ro hơn là đồng tiền theo chu kỳ.

Năm 2026 và sau đó: Dự báo khác biệt của các tổ chức lớn

Đối với tương lai đô la Úc, thị trường có ý kiến khác nhau:

P派lạc quan (Morgan Stanley) dự kiến đến cuối năm 2025 AUD/USD có thể tăng lên 0,72, dựa trên Ngân hàng Trung ương Úc duy trì lập trường diều căng và hỗ trợ hàng hóa. Mô hình thống kê của Traders Union cho thấy, cuối năm 2026 khoảng 0,6875, cuối năm 2027 tiếp tục tăng lên 0,725.

P派bảo thủ (UBS) cho rằng không chắc chắn thương mại toàn cầu và thay đổi chính sách của Cục Dự trữ Liên bang vẫn có thể hạn chế không gian tăng của đô la Úc, dự kiến tỷ giá cuối năm duy trì quanh 0,68. Các nhà kinh tế CBA đưa ra quan điểm cẩn trọng, cho rằng sự phục hồi đô la Úc có thể là tạm thời, dự kiến tháng 3 năm 2026 đạt đỉnh cao rồi cuối năm sẽ rớt xuống lại.

Quan sát cá nhân: Nửa đầu năm 2026 đô la Úc rất có thể dao động trong khoảng 0,68-0,70, chịu ảnh hưởng của dữ liệu Trung Quốc và biến động việc làm phi nông nghiệp Mỹ. Nền tảng cơ bản Úc ổn định, RBA tương đối diều căng là lợi ích tích cực, nhưng lợi thế cấu trúc đô la Mỹ vẫn tồn tại, đô la Úc sẽ không sụp đổ lớn cũng khó tăng vọt lên 1,0. Áp lực ngắn hạn chủ yếu đến từ dữ liệu Trung Quốc, lợi tích cực dài hạn là xuất khẩu tài nguyên Úc và chu kỳ phục hồi hàng hóa thô.

Chiến lược giao dịch đô la Úc: Cơ hội vận hành hai chiều

AUD/USD có tính thanh khoản cao, biến động có quy luật mạnh, tương đối dễ nắm bắt xu hướng trung dài hạn, đây cũng là lý do tại sao nhiều nhà đầu tư chọn giao dịch trên cặp tiền tệ này. Các nhà đầu tư có thể thực hiện vận hành mua và bán hai chiều thông qua giao dịch ký quỹ ngoại hối, sử dụng đòn bẩy để phóng đại lợi nhuận — tìm kiếm cơ hội lợi nhuận trên thị trường tăng giá, khai thác cơ hội kiếm tiền tiềm ẩn trên thị trường giảm giá, ngưỡng cửa thấp phù hợp cho các nhà đầu tư vốn nhỏ và vừa.

Cần lưu ý rằng, giao dịch ngoại hối là đầu tư rủi ro cao, các nhà đầu tư có thể mất toàn bộ vốn, tuyệt đối cần làm tốt quản lý rủi ro và thiết lập dừng lỗ.

Tóm tắt xu hướng đô la Úc

Đô la Úc khi là đồng tiền hàng hóa có thuộc tính rõ ràng, liên động cao độ với giá nguyên liệu thô như đồng, quặng sắt, than đá. Ngắn hạn, lập trường diều căng của Ngân hàng Trung ương Úc và giá nguyên liệu thô mạnh lên tạo hỗ trợ, nhưng dài hạn cần để ý tới không chắc chắn trên nền kinh tế toàn cầu và rủi ro đô la Mỹ có thể phản ứng dồi dào, điều này sẽ hạn chế không gian tăng của đô la Úc.

Để đô la Úc thoát khỏi thực sự xu hướng tăng giá trung dài hạn, cần ba điều kiện cùng xảy ra: RBA quay lại lập trường diều căng, nhu cầu Trung Quốc thực sự cải thiện, đô la Mỹ bước vào chuyển yếu cấu trúc. Nếu chỉ có một trong ba yếu tố, đô la Úc có khả năng duy trì dao động vùng hơn là tăng một chiều. Trong môi trường thị trường ngoại hối biến động nhanh, đô la Úc vì có tính thanh khoản cao, quy luật mạnh, khiến cho việc đánh giá xu hướng trung dài hạn tương đối dễ bắt đầu.