Hiểu về tăng vốn bằng tiền mặt: Giá cổ phiếu sẽ tăng vọt hay đi xuống liên tục?

Tăng vốn bằng tiền mặt nghe có vẻ rất chuyên nghiệp, nhưng thực tế nó liên quan trực tiếp đến ví của mỗi nhà đầu tư. Công ty phát hành cổ phiếu mới để huy động vốn, vậy liệu nó là tín hiệu tích cực hay tiêu cực với những cổ phiếu trong tay chúng ta? Hôm nay chúng ta sẽ làm rõ vấn đề này.

Tăng vốn bằng tiền mặt là gì?

Nói một cách đơn giản, tăng vốn bằng tiền mặt là công ty phát hành cổ phiếu mới để huy động vốn. Nghe có vẻ là điều tốt, công ty muốn mở rộng, muốn đầu tư, nhưng khi phát hành cổ phiếu mới, tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện tại sẽ bị pha loãng — đây chính là điều lo ngại nhất của các nhà đầu tư.

Tại sao công ty phải làm thế? Nói chung là vì:

• Mở rộng quy mô sản xuất
• Đầu tư vào công nghệ mới hoặc dự án mới
• Trả nợ, cải thiện cấu trúc tài chính
• Ứng phó với sự thay đổi thị trường

Vậy quy trình tăng vốn bằng tiền mặt diễn ra như thế nào? Thường phải trải qua các bước sau: công ty lập phương án tăng vốn → gửi thông báo đến cổ đông → cổ đông quyết định có tham gia hay không → thanh toán tiền → công ty xem xét và phát hành cổ phiếu mới. Toàn bộ quy trình liên quan đến nhiều khâu, từ quyết định cho đến khi nhận được cổ phiếu mới có thể phải chờ một thời gian.

Giá cổ phiếu tăng hay giảm? Chìa khóa nằm ở ba yếu tố này

Đừng nghe ai nói “tăng vốn bằng tiền mặt = giá cổ phiếu tăng”, đây là hiểu lầm lớn. Thực tế, phản ứng của giá cổ phiếu hoàn toàn tùy thuộc vào thị trường đánh giá như thế nào.

Các tình huống có thể dẫn đến giá cổ phiếu giảm:

• Lượng cổ phiếu mới cung cấp tăng vọt, vượt quá nhu cầu thị trường, giá cổ phiếu chịu áp lực
• Các nhà đầu tư lo rằng tăng vốn sẽ pha loãng lợi nhuận hoặc tổn hại khả năng sinh lợi của công ty
• Tỷ lệ sở hữu cổ đông cũ bị pha loãng, thị trường tiêu cực

Các tình huống có thể đẩy giá cổ phiếu lên:

• Thị trường có nhu cầu mạnh mẽ đối với cổ phiếu mới, vốn đầu tư sôi nổi tham gia
• Các nhà đầu tư tin rằng khoản tiền này sẽ giúp công ty tạo ra bước ngoặt mới
• Cổ đông cũ sôi nổi tham gia, duy trì cấu trúc cổ phần nguyên vẹn

Điều quan trọng nhất là: sự tự tin của thị trường vào tương lai của công ty. Nếu mọi người lạc quan về triển vào công ty, tin tức tăng vốn phát hành còn có thể kéo theo đà tăng giá cổ phiếu; nếu thị trường bi quan, dù huy động được bao nhiêu vốn cũng không thể kéo giá cổ phiếu lên.

Trường hợp thực tế: xem các công ty lớn chơi như thế nào

Câu chuyện tăng vốn của Tesla

Năm 2020, Tesla công bố phát hành cổ phiếu mới trị giá 2,75 tỷ đô la Mỹ, mỗi cổ phiếu 767 đô la, mục đích là huy động vốn để xây dựng nhà máy và mở rộng sản xuất. Theo logic thông thường, cổ phiếu mới phát hành sẽ làm giá bị ép xuống. Nhưng lúc đó Elon Musk đang ở đỉnh cao danh tiếng, thị trường đầy kỳ vọng về tương lai của Tesla — các nhà đầu tư tin rằng khoản tiền này dùng cho nghiên cứu và mở rộng sản xưởng, giá trị công ty sẽ tăng vọt, giá cổ phiếu thay vào đó lại tăng trong một đợt tăng.

Ví dụ này cho thấy: liệu tăng vốn có phải là tín hiệu tích cực hay không, về cơ bản được quyết định bởi kỳ vọng của thị trường về triển vọng của công ty.

Hiện tượng tăng vốn của TSMC

Cuối năm 2021, TSMC công bố kế hoạch tăng vốn bằng tiền mặt. Tin tức phát hành, giá cổ phiếu theo đó tăng. Tại sao? Vì TSMC là thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực gia công bán dẫn toàn cầu, thành tích kinh doanh và hoạt động kinh doanh luôn ổn định, cổ đông cũ rất tự tin với nó, đều sôi nổi tham gia tăng vốn. Cổ phiếu mới không chỉ không bị bán tháo, mà còn bị thị trường xem là tín hiệu cho sự tăng trưởng liên tục của công ty.

TSMC dùng vốn huy động được từ tăng vốn để đầu tư vào nghiên cứu phát triển và xây dựng nhà máy mới, điều này tương đương với việc chuẩn bị cho tăng trưởng lợi nhuận trong tương lai. Đối với các nhà đầu tư, đây là tín hiệu tích cực có thể nhìn thấy được.

Lợi và hại của tăng vốn bằng tiền mặt, nhà đầu tư phải hiểu

Mặt tích cực:

• Giúp công ty huy động được nhiều vốn để mở rộng và đổi mới
• Cải thiện cấu trúc tài chính, giảm gánh nợ
• Truyền trao tín hiệu tích cực, tăng cường niềm tin của thị trường

Mặt rủi ro:

• Phát hành cổ phiếu mới sẽ pha loãng tỷ lệ cổ phần và quyền lợi của cổ đông cũ
• Phản ứng của thị trường khó dự đoán, có thể ngược lại làm giá cổ phiếu giảm
• Quá trình tăng vốn liên quan đến phí phí và chi phí phát hành, làm tăng chi phí huy động vốn

Còn bản chất nền là: nếu giá tăng vốn được xác định quá thấp (thấp hơn giá thị trường), chính giá trị của công ty sẽ bị giảm, tổn thất này cuối cùng vẫn phải do cổ đông chịu.

Khi nào bạn có thể nhận được cổ phiếu mới?

Sau khi tham gia tăng vốn bằng tiền mặt, không phải ngay lập tức có thể nhận được cổ phiếu mới. Toàn bộ quy trình phải trải qua:

• Công ty xác định hạn chót đăng ký mua
• Cổ đông thanh toán tiền
• Công ty hoàn thành tính toán và thủ tục
• Sở giao dịch chứng chỉ phê duyệt (công ty niêm yết cần có)
• Công ty đăng ký cổ đông

Thường phải chờ mấy tuần đến mấy tháng mới thấy cổ phiếu mới vào tài khoản. Trong khoảng thời gian chờ này, giá cổ phiếu có thể đã biến động mạnh mẽ, vì vậy đừng vội.

Sơ đồ quy trình tăng vốn bằng tiền mặt

Quy trình tăng vốn bằng tiền mặt toàn bộ là như thế này: Giai đoạn quyết định của công ty→Công bố thông báo tăng vốn→Kỳ đăng ký mua của cổ đông→Vốn đến chỗ→Tính toán và phê duyệt→Phát hành cổ phiếu mới→Giao dịch trên sàn.

Mỗi khâu đều rất quan trọng, bất kỳ sự chậm trễ nào ở một bước cũng sẽ ảnh hưởng đến bảng thời gian cuối cùng.

Nhà đầu tư nên làm gì?

Khi thấy thông báo tăng vốn, đừng vội mua hoặc bán, mà hãy tự hỏi bản thân ba câu hỏi:

1. Công ty dùng khoản tiền này để làm gì? Là để nghiên cứu phát triển sản phẩm mới hay để trả nợ cũ? Mục đích của tiền quyết định tiềm năng lợi suất.
2. Tình hình cơ bản của công ty thế nào? Lợi nhuận có ổn định không? Triển vọng của ngành như thế nào?
3. Thái độ của cổ đông cũ thế nào? Cổ đông lớn sôi nổi đăng ký mua, chứng tỏ chính những người trong công ty cũng lạc quan; ngược lại thì phải cảnh báo.

Tăng vốn bằng tiền mặt của chính nó không phải là tín hiệu tích cực cũng không phải tiêu cực, chìa khóa nằm ở khả năng thực thi của công ty và niềm tin của thị trường. Các nhà đầu tư cần xem xét toàn diện tình hình kinh doanh, xu hướng ngành, môi trường kinh tế và sự thay đổi chính sách, thay vì chỉ nhìn vào một tín hiệu duy nhất là “tăng vốn”.

Làm bài tập, nhìn rõ ràng, đó là lối đi đúng của một nhà đầu tư thông minh.