Giải thích về thời điểm đầu tư vào cổ phiếu trả cổ tức cao: Quyết định đầu tư trước và sau ngày cuối cùng nhận cổ tức

Nhiều nhà đầu tư yêu thích các công ty có cổ tức ổn định, bởi vì việc cấp cổ tức liên tục thường đại diện cho mô hình kinh doanh vững chắc và luồng tiền dồi dào của doanh nghiệp. Thực tế, chỉ cần nhìn vào cách Warren Buffett phân bổ hơn một nửa tài sản của mình vào cổ phiếu cổ tức cao là có thể thấy, loại cổ phiếu này lâu nay được các nhà đầu tư có kinh nghiệm ca ngợi. Nhưng đối với những người mới bắt đầu với cổ phiếu cổ tức, câu hỏi phổ biến nhất là: Thời điểm vào sàn có nên chọn trước hay sau ngày ex-dividend? Giá cổ phiếu chắc chắn sẽ giảm vào ngày tạm dừng cổ tức không?

Sự thật về biến động giá cổ phiếu xung quanh ngày mua cuối cùng trước ex-dividend

Nhiều người cho rằng ngày ex-dividend chắc chắn dẫn đến giảm giá cổ phiếu, nhưng quan niệm này thực sự quá tuyệt đối. Mặc dù lý thuyết cho rằng ngày ex-dividend sẽ gây ra điều chỉnh giá, nhưng từ xu hướng lịch sử thực tế, giảm giá vào ngày quyền ex-dividend không phải là hiện tượng tất yếu, đặc biệt là những cty hàng đầu có nền tảng vững chắc, hoạt động kinh doanh xuất sắc thường còn tăng giá vào ngày ex-dividend.

Cơ chế ảnh hưởng của tạm dừng cổ tức tới giá cổ phiếu

Để hiểu tại sao lại xuất hiện tình huống này, trước tiên phải làm rõ cách tạm dừng cổ tức thay đổi giá trị cổ phiếu:

Trong trường hợp tạm dừng cổ tức, công ty phát hành cổ tức tiền mặt cho cổ đông, điều này có nghĩa là tài sản của công ty thực tế giảm, do đó giá cổ phiếu sẽ được điều chỉnh giảm. Giả sử một công ty có lợi nhuận hàng năm trên mỗi cổ phiếu là 3 đô la, thị trường định giá với tỷ lệ P/E là 10 lần, giá mỗi cổ phiếu được xác định là 30 đô la. Nếu công ty này vẫn nắm giữ dự trữ tiền mặt 5 đô la trên mỗi cổ phiếu, tổng định giá là 35 đô la mỗi cổ phiếu. Khi công ty công bố phát hành cổ tức đặc biệt 4 đô la trên mỗi cổ phiếu, giữ lại 1 đô la mỗi cổ phiếu làm dự phòng, giá cổ phiếu theo lý thuyết sẽ điều chỉnh thành 31 đô la mỗi cổ phiếu.

Về việc phát hành thêm cổ phiếu, cách tính phức tạp hơn một chút: giá cổ phiếu sau phát hành = (giá cổ phiếu trước phát hành - giá phát hành)/(1 + tỷ lệ phát hành). Ví dụ, nếu một công ty có giá cổ phiếu 10 ngàn đồng trước ex-dividend, giá phát hành 5 ngàn đồng, tỷ lệ phát hành là mỗi 2 cổ phiếu cấp 1 cổ phiếu mới, thì giá cổ phiếu trung bình sau phát hành là: (10 ngàn đồng - 5 ngàn đồng)/(2 cổ phiếu + 1 cổ phiếu) ≈ 1,67 ngàn đồng.

Các trường hợp thực tế bác bỏ kết luận đơn lẻ

Công ty Coca-Cola phát hành cổ tức hàng quý ổn định, hầu hết các ngày ex-dividend sẽ giảm nhẹ, nhưng vào ngày 14 tháng 9 năm 2023 và 30 tháng 11 năm 2023, hai ngày ex-dividend này lại có tăng nhẹ, trong khi một số ngày quyền ex-dividend năm 2025 lại giảm nhẹ.

Hiệu suất của Apple rõ ràng hơn. Do cổ phiếu công nghệ gần đây được theo đuổi mạnh mẽ, Apple đôi khi còn tăng đáng kể vào ngày ex-dividend. Vào ngày ex-dividend 10 tháng 11 năm 2023, giá cổ phiếu Apple tăng từ 182 đô la hôm trước lên 186 đô la; ngày ex-dividend 12 tháng 5 năm 2024 còn tăng 6,18%.

Tình huống tương tự cũng xuất hiện ở Walmart,PepsiCo,Johnson & Johnsonvà các cổ phiếu xanh lâu dài trong ngành. Điều này chỉ rabiến động giá cổ phiếu chịu tác động của nhiều yếu tố — mức cổ tức, tâm lý thị trường, hiệu quả kinh doanh của công ty đều sẽ ảnh hưởng đến biểu hiện thực tế vào ngày ex-dividend.

Liệu có đáng hơn để vào sàn sau ngày mua cuối cùng trước ex-dividend? Khung quyết định

Có thể vào sàn gần ngày ex-dividend để kiếm lợi hay không, cần xem xét toàn diện từ ba khía cạnh:

Khái niệm chính: Lấp đầy quyền-cổ tức vs Dán quyền-cổ tức

Nhà đầu tư trước hết phải hiểu hai khái niệm quan trọng:

Lấp đầy quyền-cổ tức — mặc dù giá cổ phiếu tạm thời giảm vào ngày ex-dividend, nhưng khi nhà đầu tư lạc quan về triển vọng công ty, giá cổ phiếu dần tăng và phục hồi trở lại mức trước ex-dividend. Điều này chỉ ra thị trường lạc quan về tăng trưởng tương lai của công ty.

Dán quyền-cổ tức — tiếp tục giảm giá sau ex-dividend, không thể phục hồi đến mức trước ex-dividend, thường có nghĩa là nhà đầu tư có lo ngại về biểu hiện trong tương lai của cổ phiếu.

Theo ví dụ trước, nếu giá tăng từ 31 đô la lên 35 đô la sau ex-dividend, tức là hoàn thành lấp đầy quyền-cổ tức; ngược lại là dán quyền-cổ tức.

Ba yếu tố cần xem xét chính

（1）Biểu hiện giá cổ phiếu trước ex-dividend — nếu trước ex-dividend giá cổ phiếu đã tăng lên mức cao, nhiều nhà đầu tư sẽ xu hướng chốt lõi lợi nhuận sớm, đặc biệt là những nhà đầu tư muốn tránh gánh nặng thuế. Lúc này vào sàn có thể không phải thời điểm tốt nhất, bởi giá cổ phiếu đã có thể bao gồm kỳ vọng quá mức hoặc đối mặt áp lực bán.

**（2）Xu hướng lịch sử sau tạm dừng — từ thống kê, giá cổ phiếu sau ex-dividend thường xu hướng giảm hơn là tăng, điều này tương đối bất lợi cho nhà đầu tư tìm kiếm giao dịch ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu giá cổ phiếu tiếp tục giảm cho đến khi chạm mức hỗ trợ kỹ thuật và cho thấy dấu hiệu ổn định, lúc này có thể là thời điểm mua vào đáng cân nhắc.

（3）Nền tảng doanh nghiệp cơ bản và góc nhìn nắm giữ dài hạn — đối với các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, dẫn đầu trong ngành, hành động tạm dừng cổ tức chủ yếu là một phần của điều chỉnh giá, chứ không phải tín hiệu của giảm giá trị. Loại công ty này mua vào sau ex-dividend và nắm giữ dài hạn thường dễ dàng hơn, bởi vì giá trị nội tại không giảm vì tạm dừng cổ tức, mà còn hấp dẫn hơn vì điều chỉnh giá.

Chi phí ẩn của giao dịch ex-dividend không được bỏ qua

Thuế cổ tức

Nếu sử dụng tài khoản thuế hoãn lại (chẳng hạn như IRA, 401K của Mỹ) để mua, thường không cần lo lắng vấn đề thuế, bởi vì miễn thuế trước khi rút tiền. Nhưng nếu sử dụng tài khoản chịu thuế cá nhân, tình huống khác. Với cổ phiếu 35 đô la như trước, nếu nhà đầu tư mua vào trước ex-dividend với giá 35 đô la, giá giảm xuống 31 đô la vào ngày ex-dividend, không chỉ phải đối mặt với tổn thất vốn chưa thực hiện, mà còn phải nộp thuế cho 4 đô la cổ tức nhận được.

Phí giao dịch và thuế giao dịch

Lấy thị trường chứng khoán Đài Loan làm ví dụ, cách tính phí giao dịch mua bán là: giá cổ phiếu × 0,1425% × tỷ lệ chiết khấu (thường năm đến sáu lần)。

Thuế giao dịch khác nhau tùy theo loại cổ phiếu:

• Thuế giao dịch cổ phiếu công ty thường là 0,3%
• Thuế giao dịch quỹ chỉ số mở theo định kỳ (ETF) là 0,1%

Cách tính thuế giao dịch là: giá cổ phiếu × tỷ lệ thuế

Những chi phí này tích lũy lại sẽ rõ rệt xâm hại không gian lợi nhuận của giao dịch ngắn hạn.

Lời khuyên cuối cùng về quyết định đầu tư

Xem xét toàn diện mức cổ tức, tâm lý thị trường, hiệu quả kinh doanh doanh nghiệp, chi phí thuế và các yếu tố khác, nhà đầu tư nên:

• Với các công ty chất lượng cao dài hạn, điều chỉnh sau ex-dividend thường là cơ hội tăng cầm cứ tốt
• Với các giao dịch viên ngắn hạn, cần đánh giá chi phí thuế và phí giao dịch có đáng để chi trả không
• Chú ý tín hiệu kỹ thuật trước và sau ngày mua cuối cùng trước ex-dividend, tìm dấu hiệu ổn định
• Kết hợp mục tiêu đầu tư và khả năng chịu rủi ro của riêng mình, thay vì bán theo đám đông mù quáng

Giá trị đầu tư của cổ phiếu cổ tức không nằm ở việc đuổi theo biến động ngắn hạn, mà ở sự cân bằng giữa lợi tức ổn định dài hạn và tăng vốn của tài sản.