Kho dự trữ bạc khẩn cấp gây ra đà tăng, liệu thị trường cực đoan có trở lại?

Thị trường bạc tiếp tục đà tăng đã kéo dài bốn phiên giao dịch, giá giao ngay vượt qua mức 53.6 USD/ounce, đằng sau đợt tăng này là một cuộc khủng hoảng sâu sắc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khủng hoảng tồn kho bị bao vây, nhiều yếu tố cùng kích hoạt

Vấn đề thực sự không chỉ là giá tăng mà là bạc vật chất đang dần biến mất. Kho tồn kho bạc tại Sở Giao dịch Hàng hóa Thượng Hải đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015, trong khi tồn kho tại Sở Giao dịch Vàng Thượng Hải cũng lập mức thấp mới trong chín năm. Đây không phải là hiện tượng ngẫu nhiên mà là kết quả của sự đồng loạt tác động từ nhiều lực lượng toàn cầu.

Chênh lệch giá giữa các thị trường quốc tế trở thành động lực chính thúc đẩy dòng chảy tồn kho nhanh chóng. Đối mặt với mối đe dọa về thuế quan tiềm năng, các nhà giao dịch đã tranh thủ trước khi chính sách có hiệu lực, chuyển lượng bạc lớn từ London sang kho của NYMEX. Cơ hội chênh lệch giá này đã kích hoạt “cuộc di cư bạc lớn”, trực tiếp làm giảm mạnh tồn kho tại Sàn Giao dịch Kim loại London, làm tăng nguy cơ ký quỹ bắt buộc. Để ổn định thị trường, Sàn London đã dự kiến điều chỉnh quy tắc cho vay hợp đồng gần hạn, áp dụng kiểm soát phân loại phí chênh lệch cho các vị thế lớn.

Cấu trúc chuyển đổi trong thị trường Trung Quốc cũng làm gia tăng căng thẳng cung ứng. Sau khi cải cách thuế loại bỏ hoàn thuế giá trị gia tăng đối với một số bán vàng ngoài thị trường, các nhà giao dịch tại thị trường Thâm Quyến đã chuyển hướng sang kinh doanh bạc để tìm kiếm sự thay thế. Xu hướng này đã đẩy mạnh hoạt động giao dịch tại thị trường giao ngay, đồng thời thúc đẩy tiêu hao tồn kho nội địa. Dữ liệu cho thấy, xuất khẩu bạc của Trung Quốc trong tháng 10 đã tăng vọt lên trên 660 tấn, lập kỷ lục cao nhất lịch sử, dòng chảy lớn này đã tác động trực tiếp đến cân bằng tồn kho toàn cầu.

Nâng cấp công nghiệp thúc đẩy nhu cầu dài hạn, bạc từ vai diễn phụ trở thành trung tâm

Bạc không còn chỉ là kim loại quý để đầu tư mà đang trở thành nguyên liệu công nghiệp không thể thiếu. Tiến trình công nghệ trong ngành năng lượng mặt trời vượt dự kiến, các pin N-type (TOPCon và HJT) đã chính thức thay thế pin P-type truyền thống, điều này đồng nghĩa lượng bạc sử dụng cho mỗi tấm pin năng lượng mặt trời sẽ tăng mạnh. Ngành xe điện cũng thúc đẩy một cuộc nâng cấp khác — việc ứng dụng rộng rãi các mô-đun silicon carbide làm tăng nhu cầu về bạc dẫn điện cao, dẫn đến sự bùng nổ trong tiêu thụ.

Cục Khảo sát Địa chất Mỹ đã đưa bạc vào danh sách các khoáng sản chiến lược, phản ánh sự nhận thức lại về giá trị chiến lược của bạc toàn cầu. Nếu Mỹ áp thuế bổ sung lên bạc, lượng tồn kho đã vận chuyển đến Mỹ sẽ bị khóa chặt, có thể gây ra sự đứt gãy cấu trúc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, xu hướng phi đô la hóa toàn cầu và làn sóng quay trở lại chế độ bản vị vàng đã thúc đẩy Trung-Mỹ đưa bạc vào dự trữ chiến lược và kiểm soát xuất khẩu, từ đó hạn chế nguồn cung bạc có thể lưu thông trên thị trường.

Chính sách tiền tệ chuyển hướng mang lại hỗ trợ thêm cho bạc

Dấu hiệu giảm lãi suất của Fed và kế hoạch dừng thu hẹp bảng cân đối đã thực chất làm yếu đi xu hướng đồng USD, từ đó tăng sức hấp dẫn của kim loại quý như một tài sản trú ẩn. Từ đầu năm đến nay, giá bạc đã tăng hơn 80%, giá giao ngay tại London từng vượt qua 54 USD/ounce vào tháng 10. Trong bối cảnh kỳ vọng chính sách thay đổi gần đây, giá bạc tiếp tục tăng, vượt xa vàng, thể hiện sự định giá lại về tính khan hiếm của bạc trên thị trường.

Về mặt kỹ thuật, Sở Giao dịch Hàng hóa Thượng Hải xuất hiện cấu trúc giá giao ngay cao hơn hợp đồng kỳ hạn, liên tục duy trì giá hợp đồng gần cao hơn hợp đồng xa, phản ánh rõ ràng tình trạng thiếu cung ngắn hạn. Chi phí vay mượn tại thị trường London duy trì ở mức cao, càng khẳng định độ khó trong việc tiếp cận bạc vật chất đã tăng rõ rệt.

Rủi ro biến động cực đoan ngày càng gần, nhà đầu tư cần ứng phó thế nào?

Thị trường đã xuất hiện nhiều cảnh báo sớm. Từ ngày 21 tháng 10, Sở Giao dịch Hàng hóa Thượng Hải đã nâng tỷ lệ ký quỹ và biên độ giá trần của hợp đồng bạc tương lai, là các biện pháp can thiệp chủ động của cơ quan quản lý. Các chuyên gia cảnh báo, nếu tồn kho không được bổ sung kịp thời, có thể lặp lại đợt biến động cực đoan tháng 3 năm 2020 — khi đó, hợp đồng bạc tương lai của COMEX đã có những biến động dữ dội, thậm chí phải can thiệp của sàn giao dịch.

Hiện tại, tồn kho bạc tại London đã giảm khoảng 75% so với đỉnh cao năm 2019, lượng tự do lưu thông chỉ còn khoảng 200 triệu ounce. Các chuyên gia dự đoán, tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài thêm khoảng hai tháng nữa mới có thể dần được giải quyết. Trong khoảng thời gian này, rủi ro biến động thị trường rất dễ xảy ra.

Đối mặt với các rủi ro ngày càng gia tăng, nhà đầu tư cần kiểm soát chặt chẽ rủi ro, áp dụng các chiến lược phòng ngừa đa tầng. Nên theo dõi sát sao biến động tồn kho, điều chỉnh quy tắc giao hàng và xu hướng chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn, vì những yếu tố này sẽ quyết định hướng đi của thị trường bạc trong tương lai. Tham gia thị trường, nhà đầu tư cần thận trọng đánh giá các tác động thanh khoản tiềm năng, đồng thời chú ý đến các xu hướng hợp tác quốc tế và cơ hội phát triển các sản phẩm phái sinh đa dạng. Trước khi cân bằng lại toàn bộ tồn kho bạc toàn cầu, thận trọng là phương án tối ưu.