Hướng dẫn đầu tư cổ phiếu các nhà sản xuất vũ khí toàn cầu: Nhìn nhận cơ hội đầu tư từ địa chính trị

Tại sao cổ phiếu ngành quốc phòng trở thành xu hướng mới?

Hiện tại, tình hình toàn cầu biến động nhanh chóng. Chiến tranh Ukraine, xung đột Trung Đông liên tục xảy ra, các quốc gia đều đang đánh giá lại năng lực quốc phòng. Khác với hình thái chiến tranh dựa vào lực lượng lớn trong quá khứ, chiến tranh hiện đại ngày càng nhấn mạnh ứng dụng công nghệ — drone, tên lửa chính xác, chiến tranh thông tin trở thành yếu tố quyết định thắng lợi.

Điều này có nền tảng là động lực kinh tế mạnh mẽ. Theo dữ liệu mới nhất, chi tiêu quốc phòng của các quốc gia lớn trên thế giới liên tục tăng. Trung Quốc, Đài Loan, Mỹ và các khu vực trọng yếu khác đều tăng ngân sách quốc phòng. Nhiều doanh nghiệp nắm bắt cơ hội này, cung cấp công nghệ phòng thủ tiên tiến, thu về các đơn hàng chính phủ đáng kể.

Trong thời đại giảm sinh, các quốc gia sẵn sàng chi tiền mua sắm hệ thống vũ khí công nghệ cao, thay vì mở rộng quy mô quân nhân lớn. Sự chuyển đổi này mang lại lợi ích lớn cho các nhà cung cấp vũ khí — nghĩa là các đơn hàng sẽ tồn tại lâu dài, doanh thu cũng sẽ ổn định tăng trưởng.

Làm thế nào để đánh giá cổ phiếu ngành quốc phòng có đáng đầu tư không?

Không phải tất cả các công ty mang nhãn hiệu “cổ phiếu quốc phòng” đều đáng mua. Trước khi đầu tư, nhất định phải làm rõ hai vấn đề sau:

Thứ nhất, tỷ trọng doanh thu quân sự chiếm bao nhiêu? Một số doanh nghiệp chỉ thỉnh thoảng nhận các đơn hàng quốc phòng, tỷ lệ doanh thu từ ngành này dưới 10%, chủ yếu dựa vào sản phẩm dân dụng. Những công ty này không thể xem là cổ phiếu quốc phòng thuần túy, giá cổ phiếu biến động chủ yếu bị ảnh hưởng bởi thị trường dân dụng. Các mục tiêu đầu tư thực sự của ngành này là các doanh nghiệp có doanh thu quân sự chiếm trên 40%.

Thứ hai, doanh nghiệp có thể thích ứng với nhu cầu tương lai không? Các loại quân khác nhau có nhu cầu trang bị khác nhau. Nếu một doanh nghiệp quá phụ thuộc vào đơn hàng của quân đoàn bộ binh, nhưng trọng tâm quân sự toàn cầu chuyển sang không quân, hải quân, thì tăng trưởng đơn hàng trong tương lai có thể gặp rủi ro. Do đó, cần xem xét khả năng công nghệ của công ty có phù hợp với xu hướng thời đại — ví dụ, có đầu tư vào drone, tên lửa, liên lạc vệ tinh hay không.

Phân tích các nhà cung cấp vũ khí hàng đầu của Mỹ

Lockheed Martin (LMT): Lựa chọn thuần túy của ngành quốc phòng

Lockheed Martin là một trong những nhà cung cấp vũ khí lớn nhất toàn cầu, tỷ trọng doanh thu quân sự vượt quá 80%. Công ty tập trung vào hệ thống tên lửa, máy bay chiến đấu, phòng thủ không gian, khách hàng chủ yếu là Bộ Quốc phòng Mỹ và các chính phủ đồng minh.

Xét về hiệu suất cổ phiếu, công ty có xu hướng tăng dài hạn, phần giảm giá chủ yếu do điều chỉnh thị trường chung chứ không phải vấn đề nội tại. Lợi thế cạnh tranh của công ty rất lớn — hợp đồng quốc phòng liên quan đến an ninh quốc gia, một khi trở thành nhà cung cấp chính, rất khó bị thay thế. Thêm vào đó, rào cản công nghệ cao, cạnh tranh khó tiếp cận nhanh chóng. Do đó, từ góc độ giữ lâu dài, Lockheed Martin là lựa chọn ổn định hơn.

Raytheon (RTX): Cần theo dõi cẩn thận

Raytheon cũng là một trong năm nhà cung cấp vũ khí lớn của Mỹ, đơn hàng quân sự ổn định tăng trưởng. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, hiệu suất cổ phiếu khá yếu, chủ yếu do hoạt động dân dụng gặp vấn đề lớn.

Cụ thể, các linh kiện động cơ của Raytheon cung cấp cho máy bay Airbus A320neo có vấn đề chất lượng. Các linh kiện này dùng kim loại bột đặc biệt, dễ gãy trong môi trường áp lực cao. Khi ngành hàng không phục hồi, các hãng hàng không toàn cầu tranh nhau mua máy bay mới, trong 3-4 năm tới dự kiến có khoảng 350 chiếc A320neo cần kiểm tra, mỗi lần sửa chữa có thể mất tới 300 ngày. Điều này không chỉ ảnh hưởng doanh thu dân dụng của Raytheon, còn đối mặt kiện tụng và bồi thường từ Airbus, thậm chí mất khách hàng.

Bài học cho nhà đầu tư là: chỉ nhìn vào tăng trưởng đơn hàng quốc phòng chưa đủ, cần theo dõi tình hình hoạt động tổng thể của công ty. Ảnh hưởng tiêu cực từ hoạt động dân dụng đủ để kéo giảm giá cổ phiếu, xóa bỏ lợi ích từ ngành quốc phòng. Do đó, Raytheon cần tiếp tục chờ đợi, đợi vấn đề rõ ràng được giải quyết rồi mới tham gia.

Northrop Grumman (NOC): Người dẫn đầu về công nghệ

Northrop Grumman là nhà cung cấp vũ khí lớn thứ tư toàn cầu, đồng thời là nhà sản xuất radar lớn nhất thế giới. Công ty tập trung vào lĩnh vực quốc phòng, tỷ trọng doanh thu từ ngành này trên 85%.

Ưu thế của công ty rõ ràng: công nghệ dẫn đầu ngành, khách hàng chính là quân đội Mỹ. Hiện tại, hợp tác với chính phủ Mỹ tập trung vào lĩnh vực “răn đe chiến lược”, bao gồm phòng thủ không gian, công nghệ tên lửa, hệ thống liên lạc cao cấp. Chỉ cần địa chính trị toàn cầu còn bất ổn, các quốc gia sẽ liên tục tăng cường đầu tư quốc phòng để nâng cao năng lực phòng thủ.

Hiệu quả hoạt động ổn định, cổ tức tăng liên tục 18 năm, năm nay còn đẩy mạnh mua lại cổ phiếu trị giá 5 tỷ USD để trả lại cho cổ đông. Tổng thể, Northrop Grumman là nhà vũ khí thuần túy, có rào cản cạnh tranh sâu, phù hợp để đầu tư dài hạn.

General Dynamics (GD): Nhà cung cấp quốc phòng ổn định doanh thu

General Dynamics là một trong năm nhà cung cấp quốc phòng lớn của Mỹ, hoạt động trên cả ba quân chủng, đồng thời sản xuất máy bay cá nhân. Tỷ trọng doanh thu quân sự khoảng 70%, dân dụng khoảng 30%.

Điểm mạnh của công ty là cấu trúc doanh thu chống suy thoái. Thị trường máy bay dân dụng dù có biến động, nhưng phục vụ khách hàng cao cấp, nhu cầu ổn định. Ngay cả trong khủng hoảng tài chính 2008 và đại dịch 2020, lợi nhuận của công ty không giảm rõ rệt. Tính ổn định này giúp General Dynamics trở thành “máy in tiền” trong ngành quốc phòng.

Cổ tức liên tục tăng 32 năm, chỉ có khoảng 30 doanh nghiệp Mỹ đạt được thành tựu này. Ngoài ra, công ty thân thiện với cổ đông, thường mua lại cổ phiếu để duy trì quyền lợi. Mặc dù doanh thu tăng trưởng không nhanh như các doanh nghiệp thuần quốc phòng, nhưng lợi nhuận ổn định và chia cổ tức liên tục khiến đây là lựa chọn lý tưởng cho nhà đầu tư bảo thủ.

Boeing (BA): Rủi ro dân dụng lớn hơn cơ hội quốc phòng

Boeing là nhà sản xuất máy bay thương mại lớn nhất toàn cầu (cạnh tranh với Airbus của châu Âu), đồng thời là một trong năm nhà cung cấp vũ khí lớn của Mỹ. Các sản phẩm nổi bật gồm máy bay ném bom B-52, trực thăng Apache.

Tuy nhiên, giá cổ phiếu Boeing trong những năm gần đây giảm mạnh, chủ yếu do hai cú sốc lớn của thị trường dân dụng. Thứ nhất, máy bay 737 MAX gặp tai nạn liên tiếp năm 2018-2019, bị cấm bay toàn cầu, rồi dịch bệnh COVID-19 khiến doanh thu dân dụng lao dốc. Thứ hai, xuất hiện đối thủ mới. Sau khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang, chính phủ Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy phát triển máy bay nội địa, hãng COMAC của Trung Quốc có khả năng dần chiếm lĩnh thị trường toàn cầu, làm giảm vị thế độc quyền của Boeing.

Dù các đơn hàng quốc phòng ổn định, nhưng triển vọng thị trường dân dụng không rõ ràng. Đầu tư vào Boeing nên theo chiến lược “mua thấp, bán cao”.

Caterpillar (CAT): Cổ phiếu quốc phòng giả danh

Caterpillar mang danh là cổ phiếu quốc phòng, nhưng thực tế doanh thu quân sự chưa tới 30%, chủ yếu là máy móc xây dựng và thiết bị nặng. Công ty không thực sự là nhà cung cấp vũ khí, mà hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị thúc đẩy nhu cầu xây dựng hạ tầng.

Các “cổ phiếu quốc phòng theo nghĩa rộng” khác còn có FedEx( (FDX)), từng tham gia hậu cần quân sự hoặc mua sắm của chính phủ, nhưng bản chất là doanh nghiệp dân dụng. Đầu tư vào các công ty này cần chú ý đến chi tiêu hạ tầng toàn cầu và nhu cầu nguyên vật liệu, chứ không phải đơn hàng quốc phòng.

Cơ hội đầu tư của các nhà cung cấp vũ khí Đài Loan

Chủ đề địa chính trị eo biển Đài Loan ngày càng nóng, chi tiêu quốc phòng của hai bên đều tăng trong những năm gần đây. Điều này mang lại lợi ích thực tế cho các doanh nghiệp quốc phòng nội địa Đài Loan.

雷虎科技（8033.TW） là ví dụ tiêu biểu. Ban đầu là nhà sản xuất máy điều khiển từ xa, thuộc ngành đồ chơi. Nhưng khi thị trường drone toàn cầu bùng nổ,雷虎 đã chuyển hướng thành nhà cung cấp drone quân sự. Cổ phiếu tăng mạnh vào năm 2022, trong tương lai, khi nhu cầu quân sự của Đài Loan và các quốc gia khác tăng, công ty này còn có khả năng phát triển hơn nữa.

漢翔（2634.TW） theo hướng khác. Công ty hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng và dân dụng, sản xuất máy huấn luyện và linh kiện quân sự, đồng thời cung cấp dịch vụ bảo trì và bán linh kiện dân dụng. So với Raytheon và Boeing, gặp khó khăn do phụ thuộc vào một sản phẩm, Hanxiang đa dạng hóa rủi ro hơn. Chỉ cần ngành hàng không không suy thoái, dịch vụ bảo trì sẽ liên tục mang lại đơn hàng và lợi nhuận. Giá cổ phiếu cũng ổn định hơn, phù hợp để theo dõi trung dài hạn.

Tại sao cổ phiếu quốc phòng đáng để đầu tư?

Theo logic đầu tư của Buffett, các mục tiêu đầu tư tốt cần có ba yếu tố: quãng đường dài, rào cản cạnh tranh sâu, và “quả bóng tuyết” đủ lớn. Ngành quốc phòng hội tụ đủ ba yếu tố này.

Ngành dài hạn vô tận: Lịch sử loài người chưa từng ngừng xung đột, nhu cầu an ninh quốc gia không bao giờ hết. Nhu cầu trang bị của quân đội là dài hạn, ổn định, không biến mất do suy thoái kinh tế.

Rào cản cạnh tranh sâu: Ngành quốc phòng liên quan đến an ninh quốc gia, rào cản gia nhập cực cao, công nghệ cao. Các mối quan hệ tin cậy giữa quân đội và nhà cung cấp mất nhiều năm xây dựng, một khi đã thiết lập khó thay thế. Nhiều công nghệ liên quan đến bằng sáng chế quốc gia, chỉ có thể độc quyền cung cấp. Điều này khiến các doanh nghiệp lớn khó bị thay thế.

Động lực tăng trưởng liên tục: Toàn cầu ngày càng phân chia khu vực chính trị, xung đột địa phương gia tăng, các quốc gia đều tăng chi tiêu quốc phòng. Chính sách “sản xuất trong nước” của Trump thúc đẩy xu hướng này, toàn cầu hóa giảm sút, cuộc đua vũ trang khu vực trở thành bình thường. Giá cổ phiếu ngành quốc phòng giảm mạnh chủ yếu do kỳ vọng giảm quân, nhưng khả năng này rất thấp hiện tại, nên tiềm năng tăng trưởng vẫn đảm bảo.

Rủi ro khi đầu tư vào cổ phiếu ngành quốc phòng

Ngành quốc phòng không phải không có rủi ro. Thường gặp nhất là mua phải “cổ phiếu giả ngành quốc phòng” — doanh thu quân sự thấp, hoạt động dân dụng gặp suy thoái. Điều này sẽ khiến lợi ích từ ngành quốc phòng bị bù đắp hoàn toàn bởi tiêu cực dân dụng, thậm chí cổ phiếu còn giảm mạnh.

Trước khi đầu tư, cần xem xét:

• Tỷ lệ doanh thu quốc phòng của doanh nghiệp là bao nhiêu?
• Hoạt động dân dụng có gặp rủi ro thị trường hoặc chính sách không?
• Công ty có kiện tụng hoặc vấn đề tài chính không?
• Công nghệ có phù hợp với nhu cầu phòng thủ tương lai không?

Chỉ những doanh nghiệp có tỷ trọng quốc phòng cao, công nghệ dẫn đầu, hoạt động dân dụng ổn định mới thực sự xứng đáng là nhà cung cấp vũ khí đáng đầu tư.

Kết luận

Cổ phiếu ngành quốc phòng có nhu cầu thị trường ổn định và tăng trưởng, nhưng nhà đầu tư cần thận trọng trong lựa chọn mục tiêu. Hiểu rõ tỷ trọng thực sự của doanh nghiệp trong ngành, theo dõi xu hướng hoạt động dân dụng, đánh giá năng lực công nghệ — tất cả đều là điều kiện tiên quyết để ra quyết định đúng đắn.

Tin vui là, các doanh nghiệp quốc phòng ít khi phá sản — khách hàng chính là chính phủ, mối quan hệ tin cậy vững chắc, chính phủ không dễ dàng để nhà cung cấp phá sản. Vì vậy, cổ phiếu ngành này thường có rào cản cạnh tranh sâu, phù hợp để đầu tư dài hạn. Tổng hợp các yếu tố tài chính, xu hướng ngành, biến động địa chính trị và tiềm năng thị trường dân dụng, mới có thể chọn ra những “ẩn số” ngành vũ khí thực sự tiềm năng.