Hiểu về cân bằng là điều quan trọng đối với nhà đầu tư?

Balance là một trong ba thành phần chính của báo cáo tài chính, thể hiện tình hình tài chính thực sự của công ty. Từ ban lãnh đạo đến nhà đầu tư đều dựa vào thông tin này để đưa ra quyết định, dù là quản lý hoạt động hay đánh giá giá trị đầu tư.

Balance là gì thực sự?

Balance (Balance Sheet) hoặc gọi trong tiếng Thái là bảng cân đối kế toán là bức tranh chụp tình hình tài chính của công ty tại một thời điểm xác định, thể hiện các tài sản, nợ phải trả (assets), nợ phải trả (liabilities) và phần vốn của chủ sở hữu (owner’s equity).

Điều đặc biệt của balance là nó luôn cân bằng theo công thức:

Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu

Đây là lý do tại sao gọi là “balance” (Balance) - phía bên của phương trình này luôn phải bằng nhau, giống như chiếc cân cân đối.

Cấu trúc của balance gồm 3 thành phần chính

Tài sản (Assets) - Tài sản

Tài sản là tất cả những gì công ty sở hữu và có giá trị, chia thành hai nhóm:

Tài sản lưu động - gồm tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho hoặc các nguồn lực có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong vòng một năm, giúp đảm bảo tính thanh khoản cao.

Tài sản cố định - gồm đất đai, nhà xưởng, máy móc, bằng sáng chế hoặc các khoản đầu tư dài hạn, khó chuyển đổi thành tiền mặt nhanh chóng.

Nợ phải trả (Liabilities) - Nghĩa vụ phải trả

Nợ phải trả thể hiện số tiền công ty phải hoàn trả cho người khác, chia thành:

Nợ ngắn hạn - phải thanh toán trong vòng một năm, như phải trả nhà cung cấp, tiền vay ngắn hạn, khoản vay ngắn hạn.

Nợ dài hạn - phải thanh toán sau hơn một năm, như vay dài hạn, trái phiếu hoặc khoản vay học phí.

Vốn của chủ sở hữu (Equity) - Giá trị sở hữu

Vốn của chủ sở hữu là phần còn lại sau khi trừ nợ phải trả khỏi tài sản, gồm:

• Vốn góp của cổ đông - số tiền cổ đông đã đầu tư
• Lợi nhuận giữ lại - lợi nhuận tích lũy từ các năm trước sau khi trích cổ tức

Tại sao cần biết về balance - công cụ quan trọng?

Đối với nhà quản lý

Balance là chỉ số thể hiện sức khỏe tài chính của công ty, giúp nhà quản lý:

• Đánh giá khả năng thanh khoản và khả năng trả nợ
• So sánh với các đối thủ cùng ngành
• Lập kế hoạch tài chính và chiến lược phát triển

Đối với nhà đầu tư

Nhà đầu tư sử dụng balance để:

• Phân tích khả năng sinh lợi
• Đánh giá rủi ro đầu tư
• Theo dõi biến động tài chính của công ty

Cách đọc balance đúng cách

Bước 1: Xem mẫu và ngày tháng

Trước tiên, kiểm tra balance này thuộc ngày nào, vì balance là bức tranh của một thời điểm, không phải của cả năm.

Bước 2: Phân tích các mục lớn trước

Xem xét xem tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu có kích thước ra sao so với nhau:

• Nếu phần lớn tài sản là hàng tồn kho, có thể công ty gặp vấn đề về tiêu thụ hàng hóa.
• Nếu nợ phải trả chiếm hơn một nửa tài sản, công ty có thể có rủi ro cao.

Bước 3: So sánh với các kỳ khác

Xem balance của các năm trước:

• Tài sản tăng hay giảm?
• Nợ phải trả có xu hướng giảm hay tăng?
• Vốn chủ sở hữu có phát triển bình thường không?

Bước 4: Sử dụng các tỷ số tài chính

Nhà đầu tư chuyên nghiệp thường dùng các tỷ số để phân tích:

• Tỷ số thanh khoản (Current Ratio) = Tài sản lưu động ÷ Nợ ngắn hạn
  • Nếu lớn hơn 1, thể hiện công ty có khả năng thanh toán nợ.
• Tỷ lệ nợ (Debt Ratio) = Tổng nợ phải trả ÷ Tổng tài sản
  • Càng thấp càng tốt, thể hiện rủi ro thấp hơn.

Nơi xem balance của công ty?

Nhà đầu tư muốn kiểm tra tình hình tài chính của công ty có thể truy cập vào website Datawarehouse.dbd.go.th

Các bước xem balance từng bước:

1. Truy cập Datawarehouse.dbd.go.th
2. Chọn “Thông tin doanh nghiệp và báo cáo tài chính”
3. Nhập tên công ty muốn xem
4. Nhấn tab “Thông tin báo cáo tài chính”
5. Chọn năm tài chính, loại balance hoặc so sánh theo năm

Lưu ý: Đọc balance một cách tỉnh táo

Dữ liệu lịch sử không phải dữ liệu thời gian thực

Balance là hình ảnh của tình hình tài chính trong quá khứ, không phải dữ liệu cập nhật ngay lập tức. Nếu công ty có sự kiện quan trọng sau khi lập balance, thông tin có thể không chính xác.

Độ tin cậy phụ thuộc vào kiểm tra

Balance có thể bị chỉnh sửa hoặc sai sót, do đó cần kiểm tra cùng các báo cáo tài chính khác và theo dõi tin tức từ công ty.

Môi trường kinh tế biến đổi

Lạm phát, lãi suất biến động hoặc mất giá tiền tệ đều ảnh hưởng đến cách diễn giải balance, do đó cần xem xét tình hình kinh tế chung.

Balance là chìa khóa để hiểu các con số

Tóm lại, balance là tài liệu tài chính thể hiện tổng thể tình hình tài chính của công ty gồm tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu, luôn luôn cân đối. Hiểu balance giúp cả nhà quản lý và nhà đầu tư đưa ra quyết định tốt hơn.

Tuy nhiên, việc đọc balance không nên dựa vào một mình, cần xem xét các báo cáo thu nhập, dòng tiền và các thông tin khác của công ty để có cái nhìn toàn diện và đưa ra quyết định đầu tư tự tin.