Mở vị thế, đóng vị thế, chưa đóng, cháy tài khoản, chuyển vị thế - Phân tích toàn diện: Năm khái niệm quan trọng trong hợp đồng tương lai và hướng dẫn thực chiến giao dịch

Năm khái niệm cốt lõi mà nhà đầu tư phải nắm vững trong thị trường h期货 và giao dịch ký quỹ——mở vị thế, đóng vị thế, vị thế chưa đóng, phá sản, chuyển hợp đồng. Những thuật ngữ này có vẻ phức tạp, nhưng hiểu chúng là điều quan trọng để tránh lỗ, nâng cao tỷ lệ thắng.

Mở vị thế và đóng vị thế: điểm bắt đầu và kết thúc của giao dịch

Mở vị thế là bắt đầu giao dịch, bạn vào thị trường mua hoặc bán một hàng hóa nào đó, kỳ vọng giá sẽ phát triển theo hướng có lợi. Nhưng tại thời điểm mở vị thế, bạn vẫn chưa xác nhận lợi/lỗ — chỉ khi thực sự đóng vị thế, lợi nhuận hoặc lỗ mới được xác định.

Đóng vị thế có nghĩa là giao dịch kết thúc. Dù là cổ phiếu, hợp đồng tương lai hay bất kỳ tài sản nào khác, miễn là bạn quyết định xóa sạch vị thế, đó gọi là đóng vị thế. Sau khi đóng vị thế, bạn mới có thể tính chính xác tỷ suất lợi nhuận, mức độ lỗ và tỷ lệ rủi ro/thưởng.

Ví dụ, giả sử bạn lạc quan về cổ phiếu Apple (AAPL), mua 100 cổ phiếu ở $150 . Trong thời gian nắm giữ, bạn có thể tăng hoặc giảm vị thế, nhưng miễn là vẫn nắm giữ, vị thế vẫn chưa đóng. Khi giá Apple lên đến $160 , bạn quyết định bán hết, lúc đó mới hoàn thành một giao dịch hoàn chỉnh — đóng vị thế long.

Tầm quan trọng của đóng vị thế là: nó trực tiếp ảnh hưởng đến kết quả giao dịch của bạn. Đóng vị thế sớm sẽ bỏ lỡ mức tăng sau đó, đóng muộn có thể bị đánh ngược. Các nhà giao dịch thông minh sẽ thực hiện đóng vị thế theo quy tắc được đặt trước, chứ không phải dựa vào cảm giác.

Lưu ý: Thị trường chứng khoán Đài Loan áp dụng “T+2 settlement”, tiền thu từ giao dịch hôm nay cần đợi hai ngày làm việc mới được ghi vào tài khoản, cần lưu ý đặc biệt khi lập kế hoạch vốn.

Vị thế chưa đóng: Barometer quan sát độ sâu thị trường

Vị thế chưa đóng là tổng số hợp đồng trong thị trường hợp đồng tương lai hoặc quyền chọn chưa được kết thúc thông qua giao dịch ngược chiều hoặc giao dịch bù trừ. Đó là chỉ báo quan trọng để phán đoán sức mạnh tăng/giảm thị trường.

Ý nghĩa của vị thế chưa đóng tăng: Vốn mới liên tục vào thị trường, xu hướng hiện tại (dù bull hay bear) có thể kéo dài. Lấy chỉ số hợp đồng tương lai Đài Loan làm ví dụ, nếu giá tăng và vị thế chưa đóng cũng tăng đồng bộ, điều đó cho thấy sức mạnh bull mạnh mẽ, lực cầu vững chắc.

Ý nghĩa của vị thế chưa đóng giảm: Nhà đầu tư đang kết thúc vị thế, xu hướng hiện tại sắp kết thúc, thị trường sắp quay ngược hoặc rơi vào trạng thái giao dịch ngang.

Tín hiệu cảnh báo: Chỉ số hợp đồng tương lai Đài Loan giá tăng, nhưng vị thế chưa đóng lại giảm, điều này có thể ám chỉ rằng đợt tăng này chủ yếu được thúc đẩy bởi bù trừ vị thế short (mua lại để đóng), chứ không phải các vị thế long mới vào thị trường. Đợt tăng này có nền tảng không ổn định, có thể phải đối mặt với áp lực điều chỉnh sau này.

Phá sản: Rủi ro lớn nhất của giao dịch ký quỹ

Phá sản là hiện tượng đặc thù của giao dịch ký quỹ. Vì giao dịch hợp đồng tương lai và ký quỹ sử dụng hệ thống ký quỹ, bạn chỉ cần gửi một lượng ký quỹ nhỏ là có thể kiểm soát vị thế lớn hơn. Khi thị trường đi ngược hướng, lỗ có thể nhanh chóng nuốt chửng toàn bộ ký quỹ của bạn, thậm chí vượt quá vốn gốc.

Lúc này sàn giao dịch hoặc công ty chứng khoán sẽ yêu cầu nhà đầu tư bổ sung ký quỹ (Margin Call). Nếu nhà đầu tư không thể bổ sung đủ trong thời hạn quy định, nền tảng sẽ buộc phải đóng vị thế của bạn, đây là phá sản.

Trường hợp thực tế phá sản:

Giả sử bạn mua một hợp đồng chỉ số tương lai Đài Loan nhỏ, ký quỹ ban đầu là 46,000 元. Thị trường đi ngược hướng giảm, lỗ trong tài khoản của bạn khiến ký quỹ duy trì thấp hơn 35,000 元. Lúc này công ty chứng khoán gửi thông báo yêu cầu bổ sung, đòi bạn bổ sung ký quỹ. Nếu bạn không thể bổ sung đủ trong thời gian quy định, công ty chứng khoán sẽ buộc phải dừng vị thế của bạn giá thị trường — đó là phá sản.

Hậu quả của phá sản là cực kỳ nghiêm trọng:

• Mất toàn bộ vốn gốc
• Có thể phải đối mặt với nợ khổng lồ
• Tài khoản bị đóng, không thể giao dịch tiếp

Cách phòng chống phá sản:

• Sử dụng ký quỹ phù hợp (người mới bắt đầu khuyên không vượt quá 2 lần)
• Đặt điểm dừng lỗ nghiêm ngặt (dừng ngay khi lỗ đạt 5% vốn gốc)
• Duy trì số dư tài khoản đủ, không giao dịch toàn bộ vốn
• Theo dõi chặt chẽ biến động thị trường

Chuyển hợp đồng: Chiến lược đổi tháng hợp đồng tương lai

Chuyển hợp đồng là khái niệm đặc thù của giao dịch hợp đồng tương lai, chỉ việc chuyển đổi hợp đồng đang nắm giữ thành hợp đồng có ngày đáo hạn khác.

Hợp đồng tương lai có ngày đáo hạn cố định (như chỉ số hợp đồng tương lai Đài Loan là thứ ba tuần thứ ba của tháng). Nếu bạn lạc quan về xu hướng dài hạn và không muốn rút khỏi, cần phải chuyển hợp đồng để kéo dài giao dịch.

Ví dụ về tình huống chuyển hợp đồng:

Bạn mua hợp đồng tương lai vàng tháng 12, dự tính giá vàng sẽ tăng. Nhưng gần đến tháng giao dịch tháng 12, phát hiện thị trường tháng 12 không có nhu cầu cao, vàng có thể phải đối mặt với áp lực giảm. Lúc này bạn có thể chuyển hợp đồng, đổi hợp đồng tháng 12 thành hợp đồng tháng 1, kéo dài chu kỳ giao dịch.

Hai trường hợp chi phí chuyển hợp đồng:

• Mức giá cao tương lai (Contango): giá tháng xa > giá tháng gần. Khi chuyển hợp đồng bán thấp mua cao, sẽ phát sinh chi phí, cần tính vào xem xét giao dịch.
• Mức giá đảo ngược (Backwardation): giá tháng xa < giá tháng gần. Khi chuyển hợp đồng bán cao mua thấp, thực tế có thể tạo ra lợi nhuận.

Cách chuyển hợp đồng:

• Chuyển hợp đồng tự động: nhiều công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ này, nhưng cần hiểu rõ quy tắc và phí tính trước
• Chuyển hợp đồng thủ công: tự mình chọn thời điểm và mức giá tốt nhất, linh hoạt hơn nhưng cần chủ động thực hiện

Nếu bạn chỉ giao dịch cổ phiếu hoặc ngoại hối, không cần hiểu khái niệm chuyển hợp đồng, nhưng phải nắm vững đóng vị thế, vị thế chưa đóng, phá sản.

Giao dịch thực tế: Lựa chọn thời điểm mở và đóng vị thế

Mở vị thế và đóng vị thế là những quyết định giao dịch cốt lõi, thực hiện tốt hay không trực tiếp quyết định lợi/lỗ cuối cùng.

Bốn tiêu chuẩn phán đoán thời điểm mở vị thế

1. Xác nhận xu hướng thị trường chung

Ưu tiên xác nhận xem chỉ số Tawex có đang ở trên đường trung bình (đường tháng, đường quý) hay đang trong cấu trúc tăng (điểm cao, điểm thấp lần lượt nâng cao). Khi thị trường chung ở môi trường bull, xác suất lợi nhuận khi mở vị thế cổ phiếu cá lẻ cao hơn; ở thị trường bear thì nên mở vị thế ít hoặc giảm kích thước vị thế.

2. Đánh giá cơ bản của cổ phiếu cá lẻ

Chú ý xem cổ phiếu có tăng trưởng lợi nhuận, doanh thu tăng nóng, hỗ trợ chính sách công nghiệp (như bán dẫn, năng lượng xanh) không. Tránh những cổ phiếu có lợi nhuận suy giảm hoặc nghi vấn tài chính. Cơ bản vững chắc mới có thể giảm rủi ro bất ngờ sau khi mở vị thế.

3. Xác minh tín hiệu kỹ thuật

• Kiểu đột phá: Giá cổ phiếu vượt lên trên vùng nhập khố hoặc cao trước, kết hợp với khối lượng giao dịch tăng (giá lượng đồng bộ), đại diện cho lực cầu vào thị trường, có thể cân nhắc theo dõi
• Tránh đón dao rơi: Cổ phiếu không vượt qua mức thấp trước nhưng rơi vội, khối lượng giao dịch co lại, dễ trở thành hàng rơi nuốc
• Chỉ báo hỗ trợ: MACD golden cross, RSI thoát khỏi vùng quá bán, có thể xác minh tín hiệu mở vị thế

4. Kiểm soát rủi ro trước

Trước khi mở vị thế, đặt điểm dừng lỗ (như rơi dưới giá đột phá 3%-5%), xác nhận phạm vi lỗ có thể chịu đựng, sau đó quyết định kích thước vị thế. Không mở vị thế một lần toàn bộ vốn, tránh rủi ro cổ phiếu đơn lẻ quá lớn.

Quy tắc vàng mở vị thế: “Môi trường chung xuôi chiều, cổ phiếu cá lẻ có hỗ trợ, tín hiệu đủ rõ ràng, rủi ro kiểm soát trước tiên”. Thị trường Đài Loan thích “cắt vào ổn định, dừng lỗ nhanh”, không bỏ lỡ cơ hội cũng tốt hơn lao vào bừa bãi.

Năm cơ sở phán đoán thời điểm đóng vị thế

1. Đạt được mục tiêu lợi nhuận đặt trước

Trước khi vào thị trường hãy đặt mục tiêu lợi (như tăng 10%, đạt đường trung bình cụ thể). Một khi đạt được thì chia batchs đóng vị thế, tránh “kiếm lợi biến mất lợi”. Nếu thị trường mạnh có thể giữ lại một phần vị thế, nhưng cần liên tục điều chỉnh điểm lợi nhuận (nếu rơi dưới đường 5 ngày thì bán sạch).

2. Chạm phải điểm dừng lỗ

Bất kể là “dừng lỗ điểm cố định” (lỗ 5% là cắt), hoặc “dừng lỗ kỹ thuật” (rơi dưới vị trí hỗ trợ khi mua hoặc đường trung bình), một khi chạm phải thì quyết dán đóng vị thế. Nhà đầu tư Đài Loan thường nói “dừng lỗ là bằng cấp cơ bản của đầu tư”, kéo dài chỉ làm lỗ tăng.

3. Cơ bản của cổ phiếu nắm giữ có dấu hiệu xấu đi

Nếu cổ phiếu nắm giữ xuất hiện báo cáo tài chính không như dự tính, công ty lao đao lớn (như giám đốc điều hành chất đảm bảo cao, chính sách công nghiệp thay đổi), ngay cả khi chưa chạm điểm dừng lỗ, cũng nên ưu tiên đóng vị thế. Cơ bản xấu đi thường dẫn đến sụt giá mạnh, không nên cố chống.

4. K-line xuất hiện những cảnh báo đảo ngược kỹ thuật

• K-line xuất hiện nến đen dài
• Giá cổ phiếu rơi dưới đường trung bình quan trọng (đường 20 ngày, 60 ngày)
• Khối lượng giao dịch bùng nổ giảm
• Chỉ báo xuất hiện phân kỳ đỉnh (giá cổ phiếu tạo cao mới nhưng RSI không theo kịp)

Đây là những tín hiệu nguy hiểm để đóng vị thế. Nhà đầu tư lẻ Đài Loan thường sử dụng kỹ thuật làm cơ sở phán đoán, những tín hiệu này đáng để chú ý.

5. Nhu cầu điều chỉnh vốn

Nếu có cơ hội đầu tư tốt hơn hoặc cần dùng vốn, có thể chọn đóng vị thế của từng cổ phiếu biểu hiện yếu hơn, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn. Tránh “bị mắc cổ phiếu yếu, bỏ lỡ cổ phiếu mạnh”.

Kẻ thù lớn nhất của đóng vị thế là tham lam và do dự. Theo quy tắc đặt trước thực hiện nghiêm ngặt, đừng thay đổi kế hoạch vì biến động ngắn hạn, mới có thể bảo toàn lợi nhuận và kiểm soát rủi ro trong đầu tư.

Tóm lại: Quy trình giao dịch hoàn chỉnh từ mở vị thế đến chuyển hợp đồng

• Mở vị thế: Quyết định lý trí dựa trên xu hướng, cơ bản, tín hiệu kỹ thuật
• Đóng vị thế: Thực hiện quyết liệt theo mục tiêu lợi, điểm dừng lỗ, sự thay đổi cơ bản
• Vị thế chưa đóng: Thông tin tham khảo quan trọng để quan sát sức mạnh thị trường
• Phá sản: Rủi ro lớn nhất giao dịch ký quỹ, cần kiểm soát tỷ lệ cẩn thận
• Chuyển hợp đồng: Kỹ năng thiết yếu của người nắm giữ hợp đồng tương visa dài hạn, cần hiểu rõ cấu trúc chi phí

Dù là cổ phiếu hay hợp đồng tương lai, nắm vững năm khái niệm này, đặt ra quy tắc rõ ràng, thực hiện kỷ luật nghiêm ngặt, mới là nền tảng lợi nhuận ổn định.