Chi phí cố định là gì và làm thế nào để xác định chi phí cố định trong doanh nghiệp

Quản lý chi phí là yếu tố cốt lõi của bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là phân loại chi phí cố định và biến đổi, giúp nhà quản lý đưa ra quyết định về đầu tư, định giá và kế hoạch phát triển một cách thông minh. Bài viết này sẽ giải thích rõ về các loại chi phí cố định và cách xác định chi phí cố định của doanh nghiệp để phục vụ phân tích tài chính.

Chi phí cố định (Fixed Cost) là chi phí không phụ thuộc vào sản lượng

Chi phí cố định (Fixed Cost) đề cập đến các khoản chi phí của doanh nghiệp vẫn giữ nguyên bất kể mức độ sản xuất hoặc doanh số bán hàng thay đổi như thế nào. Ngay cả khi doanh nghiệp tạm ngưng sản xuất hoặc giảm quy mô bán hàng, các chi phí này vẫn phải trả. Đây là gánh nặng tài chính phải gánh chịu trong suốt quá trình hoạt động.

Đặc điểm chính của chi phí cố định

Chi phí cố định có vai trò quan trọng trong lập kế hoạch tài chính vì tính ổn định của nó, giúp doanh nghiệp dự đoán trước được số tiền cần chi trả, khác với chi phí biến đổi phụ thuộc vào hoạt động hàng ngày.

Việc hiểu rõ và phân tích chính xác chi phí cố định sẽ giúp doanh nghiệp:

• Tính toán điểm hòa vốn chính xác
• Đặt giá sản phẩm phù hợp để bao phủ chi phí cơ bản
• Đánh giá số lượng bán hàng cần thiết để tạo lợi nhuận
• Đánh giá rủi ro tài chính

Ví dụ về chi phí cố định phổ biến trong doanh nghiệp

Thuê mặt bằng và tòa nhà

Tiền thuê nhà xưởng, văn phòng hoặc cửa hàng là chi phí cố định hàng tháng, bất kể doanh nghiệp sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ nhiều hay ít.

Lương nhân viên

Lương cố định trả cho nhân viên thường xuyên hoặc freelancer theo hợp đồng là chi phí cố định không đổi.

Chi phí bảo hiểm doanh nghiệp

Chi phí bảo hiểm cho tòa nhà, sản phẩm hoặc trách nhiệm pháp lý, trả theo hợp đồng bảo hiểm theo thời hạn quy định.

Chi phí khấu hao tài sản

Khấu hao của thiết bị, máy móc hoặc tòa nhà dùng trong hoạt động kinh doanh là chi phí kế toán cố định theo năm.

Lãi suất vay

Lãi suất phải trả cho khoản vay từ tổ chức tài chính sẽ cố định theo hợp đồng vay ban đầu.

Chi phí điện, nước hoặc dịch vụ công cộng

Một số phần của các khoản chi này có thể là chi phí cố định hàng tháng, mặc dù cũng có phần biến đổi.

Chi phí biến đổi (Variable Cost) thay đổi theo sản lượng

Chi phí biến đổi là các khoản chi phí tăng lên khi sản lượng tăng và giảm xuống khi sản lượng giảm. Loại chi phí này có mối liên hệ trực tiếp với mức độ hoạt động.

Ví dụ về chi phí biến đổi

• Nguyên vật liệu và vật tư sản xuất: Càng sản xuất nhiều, lượng nguyên vật liệu cần mua càng nhiều.
• Tiền lương trực tiếp: Tiền lương của nhân viên sản xuất theo số lượng sản phẩm.
• Chi phí đóng gói: Chi phí cho vật liệu đóng gói tăng theo số lượng sản phẩm.
• Chi phí vận chuyển và giao hàng: Chi phí vận chuyển tăng theo số lượng đơn hàng.
• Hoa hồng bán hàng: Chi phí trả theo hiệu quả bán hàng.
• Chi phí năng lượng: Phần điện năng tăng theo hoạt động sản xuất.

Sự khác biệt giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi

Cách xác định chi phí cố định của doanh nghiệp

1. Kiểm tra hợp đồng và thỏa thuận thanh toán

Liệt kê các khoản chi có hợp đồng hoặc thỏa thuận cố định như hợp đồng thuê, hợp đồng lao động, hợp đồng vay.

2. Phân tích ngân sách hàng tháng

Xem các khoản thanh toán trong tài khoản ngân hàng hoặc hệ thống kế toán theo tháng. Các khoản lặp lại hàng tháng thường là chi phí cố định.

3. Phân biệt với chi phí biến đổi

Đối với các khoản chi chưa rõ, kiểm tra xem có liên hệ với sản lượng sản xuất hoặc bán hàng không. Nếu không, coi là chi phí cố định.

4. Sử dụng công thức phân tích

Tổng chi phí = Chi phí cố định + (Chi phí biến đổi trên đơn vị × Số lượng)

Bằng cách cộng tất cả các khoản chi không đổi, ta sẽ biết được chi phí cố định của doanh nghiệp.

Ứng dụng chi phí cố định trong quyết định kinh doanh

Định giá

Phải đảm bảo giá bán đủ để bao phủ cả chi phí cố định và biến đổi, đồng thời tạo lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Lập kế hoạch sản xuất

Biết chi phí cố định giúp nhà quản lý xác định số lượng hàng cần bán để trang trải chi phí cơ bản.

Đánh giá đầu tư

Quyết định có nên đầu tư vào máy móc mới hay không, cần xem xét tăng chi phí cố định bao nhiêu và giảm chi phí biến đổi được bao nhiêu.

Tính điểm hòa vốn

Công thức: Điểm hòa vốn = Chi phí cố định ÷ (Giá bán trên đơn vị - Chi phí biến đổi trên đơn vị)

Từ công thức này, biết được số lượng sản phẩm cần bán để không lỗ.

Tóm lại

Hiểu rõ và xác định chính xác chi phí cố định của doanh nghiệp là nền tảng quan trọng của quản lý tài chính hiệu quả. Bởi vì kiến thức về các loại chi phí sẽ giúp nhà quản lý đưa ra quyết định về đầu tư, định giá và kế hoạch phát triển một cách hệ thống.

Phân tích sâu về chi phí cố định không chỉ giúp kiểm soát chi phí mà còn giúp doanh nghiệp cạnh tranh tốt hơn và duy trì sự ổn định tài chính lâu dài.