Làm thế nào để bán khống? Khám phá cách các cao thủ sử dụng chiến lược bán khống để kiếm lời trong thị trường giảm giá

Nói đến khái niệm bán khống, nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn còn một mặt bối rối. Trên thực tế, điều đơn giản là hiểu nó như phép toán ngược lại — khi bạn dự đoán thị trường sẽ giảm, bạn bán trước một tài sản mà tạm thời bạn chưa có, chờ giá thực sự giảm rồi mua lại, và kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giữa hai giá. Nghe có vẻ như kỳ tích, nhưng nó thực sự là cách kiếm tiền được công nhận hợp pháp trên thị trường đầu tư.

Trên thị trường, có người mua dài (kiếm tiền khi tăng), thì tất nhiên phải có người bán khống (kiếm tiền khi giảm). Sự cân bằng này mới giúp thị trường duy trì lý trí, tránh tình trạng tăng điên cuồng hoặc giảm thẳng đáy. Nhà đầu tư thay đổi thực sự thông minh không bao giờ cược chỉ một hướng, mà linh hoạt chuyển đổi chiến lược theo diễn biến thị trường.

Bán khống là gì? Cơ chế cốt lõi nói rõ trong một câu

Bản chất của bán khống là “bán cao mua thấp”.

Bây giờ bạn không sở hữu cổ phiếu hay loại tiền tệ này, nhưng bạn mượn từ công ty chứng khoán, rồi ngay lập tức bán với giá hiện tại. Khi thị trường giảm, bạn mua lại với giá thấp hơn để trả lại cho công ty chứng khoán, và lợi nhuận chính là chênh lệch giữa giá bán và giá mua.

Ví dụ minh họa: Giả sử giá cổ phiếu Tesla hiện là 1200 USD, bạn dự đoán nó sẽ giảm. Mượn 1 cổ phiếu Tesla từ công ty chứ khoán, ngay lập tức bán được 1200 USD. Hai tuần sau, giá giảm xuống 980 USD, bạn mua lại 1 cổ phiếu để trả lại công ty chứng khoán. Sau khi trừ các loại phí, bạn lãi được hơn 200 USD. Đó chính là bán khống.

Bán khống tại sao lại nguy hiểm như vậy? Rủi ro phải nói rõ trước

Nhiều người nghe “bán khống” đã sáng mắt, nhưng không biết đây là một thanh kiếm hai lưỡi. Điểm khiếp sợ nhất của bán khống là tổn thất có thể vô hạn.

Những người mua dài tối đa cũng chỉ mất hết vốn (cổ phiếu giảm về 0 USD), nhưng những người bán khống thì sao? Nếu bạn bán khống một cổ phiếu nào đó, kết quả nó liên tục tăng, từ 10 block tăng lên 100 block rồi tăng lên 1000 block, tổn thất của bạn sẽ mở rộng vô hạn. Về mặt lý thuyết, cổ phiếu có thể tăng vô hạn, rủi ro của bạn cũng vậy. Một khi ký quỹ không đủ bao phủ tổn thất, công ty chứng khoán sẽ cưỡng chế thanh lý, bạn có thể bị buộc thoát vị ở thời điểm bạn không muốn.

Đó cũng là lý do tại sao bán khống phải kết hợp với chiến lược cắt lỗ nghiêm ngặt. Bán khống không có kỷ luật, thường sẽ mất tiền nhanh hơn và thảm hơn so với mua dài.

Bán khống là gì? Cách thao tác thực chiến của các công cụ khác nhau

Sau khi hiểu “bán khống là gì” và mối rủi ro liên quan, bước tiếp theo là biết cách bán khống. Trên thị trường chủ yếu có 4 công cụ bán khống:

Bán khống cổ phiếu ký quỹ

Cách trực tiếp nhất, chính là mượn cổ phiếu từ công ty chứng khoán rồi bán ra. Bạn cần mở tài khoản ký quỹ, thường yêu cầu tài sản tài khoản đạt ngưỡng nhất định (ví dụ trên 2000 USD). Hạn chế là ngưỡng cao, lãi suất đắt, không phù hợp lắm cho nhà đầu tư cá nhân nhỏ.

Bán khống Hợp đồng Chênh lệch Giá (CFD)

Đây là công cụ bán khống được ưa chuộng nhất hiện nay. CFD tự có tính chất đòn bẩy, bạn chỉ cần 5-10% ký quỹ có thể tung hứng vị thế 10-20 lần. Ví dụ, bán khống cổ phiếu Google GOOG, bán khống 5 cổ phiếu bằng ký quỹ cần hơn 4300 USD, nhưng CFD chỉ cần hơn 400 USD, lại không phải trả lãi suất qua đêm.

Quy trình giao dịch CFD cũng đơn giản khó tin — chỉ cần bấm bán là bán khống, bấm mua là đóng vị thế. Không có những thủ tục rắc rối về mượn ký quỹ và trả ký quỹ. Hơn nữa, loại tài sản giao dịch CFD phong phú, một tài khoản có thể giao dịch đồng thời cổ phiếu, ngoại hối, chỉ số, hàng hóa, v.v., khá linh hoạt.

Bán khống Hợp đồng Tương lai

Lý thuyết, hợp đồng tương lai cũng có thể bán khống, nhưng ngưỡng cao hơn. Hợp đồng tương lai cần ký quỹ nhiều hơn, giao dịch cũng phức tạp hơn, và có áp lực giao dịch có kỳ hạn. Với nhà đầu tư cá nhân, bán khống hợp đồng tương lai không phù hợp lắm, giành cho các tổ chức chuyên nghiệp hoặc nhà giao dịch chuyên nghiệp.

Bán khống bằng Quỹ ETF ngược

Nếu bạn cảm thấy những cách trên quá phức tạp, còn một lựa chọn “lười biếng” — mua các quỹ ETF ngược bán khống. Nguyên lý là người quản lý quỹ giúp bạn bán khống chỉ số, bạn chỉ cần mua nó như mua quỹ thông thường. Nhược điểm là chi phí cao hơn, vì liên quan đến những khoản phí chuyển đổi công cụ phái sinh.

Bán khống ngoại hối có khác gì so với bán khống cổ phiếu

Thị trường ngoại hối tự nhiên là thị trường hai chiều, bán khống đồng tiền là hoạt động bình thường. Bạn tin rằng bảng Anh sẽ mất giá (tương đối USD), bạn bán bảng Anh mua USD. Khi bảng Anh thực sự mất giá, bạn đóng vị thế theo chiều ngược lại thì kiếm tiền.

Nhưng thị trường ngoại hối phức tạp hơn cổ phiếu nhiều lần. Tỷ giá hối đoái bị ảnh hưởng bởi lãi suất, chênh lệch thương mại, lạm phát, chính sách của ngân hàng trung ương và N yếu tố khác. Bán khống ngoại hối đòi hỏi bạn có sự hiểu biết sâu hơn về kinh tế vĩ mô, quản lý rủi ro cũng phải nghiêm ngặt hơn.

Trường hợp thực tế: Trên biểu đồ K 5 phút, nhà đầu tư dùng 590 USD ký quỹ với đòn bẩy 200 lần bán khống 1 loạt GBP/USD, giá mở vị thế 1.18039, khi tỷ giá giảm 21 điểm xuống 1.17796, lợi nhuận đạt 219 USD, suất lợi nhuận lên tới 37%. Đó chính là sức mạnh của đòn bẩy — vốn nhỏ có thể tung hứng lợi nhuận lớn, nhưng rủi ro cũng tương ứng.

Ưu thế thực sự của bán khống ở đâu

Tại sao thị trường cần bán khống? Vì bán khống có ba ý nghĩa thực tế:

Ngăn chặn thị trường điên cuồng: Nếu không có cơ chế bán khống, thị trường chỉ có thể tăng. Kết quả là khi tăng thì ăn mừng vô bản, khi sụp đổ thì giảm thẳng đáy. Với bán khống, những người bán khống sẽ bán khống cổ phiếu định giá cao trong giai đoạn bong bóng, thị trường có thêm một cơ chế hãm.

Tăng tính lưu động của giao dịch: Nếu chỉ có mua dài mới kiếm tiền, số lượng tham gia thị trường sẽ thấp. Khi vừa có thể mua dài vừa có thể bán khống, cơ hội kiếm tiền ở cả khi tăng lẫn khi giảm, số lượng tham gia sẽ tăng, hoạt động giao dịch sẽ sôi động, tính lưu động sẽ đầy đủ.

Phòng hộ rủi ro đầu tư: Bạn dài hạn yêu thích Tesla và giữ vị thế mua dài, nhưng lại lo ngại các sự kiện bất ngờ (ví dụ dịch bệnh làm giảm mạnh). Lúc này có thể đồng thời bán khống CFD Tesla với số lượng tương ứng để phòng hộ, một khi thị trường sụp đổ, lợi nhuận từ vị thế bán khống có thể bù đắp tổn thất từ vị thế mua dài.

Dùng CFD bán khống, tại sao lại “hấp dẫn” hơn ký quỹ truyền thống

So sánh bán khống bằng hợp đồng chênh lệch giá và ký quỹ cổ phiếu:

Vốn đầu tư ban đầu: CFD dùng 5-10% ký quỹ để giao dịch, ký quỹ cần 50% ký quỹ. Cùng quy mô vị thế, CFD tiết kiệm được 90% vốn.

Chi phí qua đêm: CFD giao dịch trong ngày không có lãi suất qua đêm, ký quỹ phải trả lãi suất theo tỷ lệ.

Suất lợi nhuận: Cùng lãi 150 USD, suất lợi nhuận CFD là 34,6%, ký quỹ chỉ 3,4%. Sức mạnh của đòn bẩy rõ ràng.

Thuận tiện giao dịch: CFD chỉ cần hai bước bán-mua, ký quỹ phải trải qua bốn bước mượn ký quỹ-bán-mua-trả ký quỹ, quy trình phức tạp.

Ưu thế thuế: CFD không chịu thuế lợi tức vốn, ký quỹ phải đóng thuế.

Tất nhiên, đòn bẩy là thanh kiếm hai lưỡi. Lợi nhuận có thể nhân đôi, tổn thất cũng có thể nhân đôi. CFD không phải máy kiếm tiền, mà là công cụ rủi ro cao, lợi nhuận cao.

Bán khống phải nhớ những điều sắt như vậy

Thứ nhất, bán khống không phù hợp với giữ vị thế dài hạn. Không gian lợi nhuận của bán khống tự nhiên có hạn (tối đa kiếm 100%), tổn thất lại vô hạn. Vì vậy, bán khống phải nhanh vào nhanh ra, thấy lợi tức tốt là rút lui, không được giằng co. Một khi thị trường không như dự tính, phải ngay lập tức đóng vị thế và chấp nhận thua lỗ.

Thứ hai, phải kiểm soát kích thước vị thế. Bán khống có thể dùng để phòng hộ vị thế mua dài lớn, nhưng bân khống tự nó không nên trở thành chiến lược đầu tư chính. Khuyến nghị tỷ lệ vị thế bán khống không quá 30% tổng vốn.

Thứ ba, đừng thêm vị thế một cách mù quáng. Nhiều người bán khống ban đầu kiếm được tiền, rồi tham lam thêm vị thế. Kết quả thị trường quay ngược, tổn thất mở rộng thẳng. Bán khống cần linh hoạt, nhạy bén, đã đạt mục tiêu cắt lỏ lợi thì rút lui, thua lỗ cũng phải cắt lỗ kịp thời. Không có bán khống nào là vô敵.

Thứ tư, phải hiểu kỹ càng rồi mới thao tác. Bán khống cần nhận thức thị trường cao hơn và khả năng quản lý rủi ro tốt hơn. Nếu không chắc chắn diễn biến thị trường, tuyệt đối đừng bán khống, bán khống hình sự như vậy là cờ bạc.

Tóm lại

Bán khống là gì? Nói chung là cược thị trường sẽ giảm để kiếm chênh lệch giá. Nó hợp pháp, cần thiết, nhưng cũng là hoạt động thử thách kỷ luật của nhà đầu tư nhiều nhất.

Bán khống có nhiều công cụ — ký quỹ cổ phiếu, hợp đồng chênh lệch giá, hợp đồng tương lai, ETF ngược mỗi cái có ưu và nhược điểm. Với nhà đầu tư cá nhân, hợp đồng chênh lệch giá là lựa chọn thực tế nhất, ngưỡng thấp, hiệu quả cao, đủ linh hoạt.

Nhưng bán khống luôn là “bổ sung”, không phải con đường may mắn để lật kèo. Chỉ khi nào bạn có dự đoán đầy đủ về thị trường, nhận biết rõ rủi ro, tự tin về kỷ luật của chính mình, khi đó bán khống mới đáng giá. Không thì, vẫn nên tập trung vào mua dài, giữ dài hạn, tính lợi tức định kỳ — cách ổn định này phù hợp cho hầu hết mọi người hơn.

Hãy nhớ: Thị trường luôn có, cơ hội luôn luôn có. Không vội vàng trong giao dịch này, mới là nhà đầu tư thực sự giàu kinh nghiệm.