Giao dịch CFD là gì? Từ người mới bắt đầu đến người có kinh nghiệm, tất cả những điều cần biết

Thị trường tài chính không ngừng biến đổi, ngoài đầu tư cổ phiếu truyền thống còn xuất hiện nhiều phương thức giao dịch đa dạng. Trong số đó, giao dịch CFD là sản phẩm tài chính đang ngày càng phổ biến trong cộng đồng nhà đầu tư trong vài năm gần đây. Cách giao dịch CFD có đặc điểm độc đáo là không cần sở hữu trực tiếp tài sản nhưng vẫn có thể kiếm lợi từ biến động giá, vì vậy nhận được nhiều sự chú ý.

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư thường chỉ nhìn vào sức hấp dẫn của CFD mà bỏ qua các rủi ro tiềm ẩn. Trong hướng dẫn này, chúng tôi sẽ giải thích chi tiết từ nguyên lý cơ bản của CFD, cách thực hiện giao dịch thực tế, đến các yếu tố rủi ro cần biết một cách cân đối.

Rủi ro của CFD: Những điều cần biết trước

Trước khi bắt đầu giao dịch CFD, hãy cùng xem xét các rủi ro mà nhà đầu tư cần nhận thức rõ.

Mặt trái của đòn bẩy

Điểm nổi bật và cũng là yếu tố rủi ro lớn nhất của CFD chính là đòn bẩy. Ví dụ, với số vốn 1 triệu đồng và sử dụng đòn bẩy 10 lần, bạn có thể giao dịch quy mô 10 triệu đồng. Điều này làm tăng khả năng sinh lợi nhưng đồng thời cũng làm tăng nguy cơ thua lỗ theo tỷ lệ tương tự.

Trong giao dịch với đòn bẩy 10 lần, chỉ cần giá trị tài sản giảm 10% là bạn có thể mất toàn bộ số vốn đã bỏ ra. Đặc biệt, trong thời kỳ biến động thị trường cao, rủi ro này càng lớn hơn.

Gọi ký quỹ và thanh lý bắt buộc

Trong giao dịch CFD, tài khoản cần duy trì mức ký quỹ tối thiểu(ngưỡng duy trì ký quỹ). Nếu thị trường đi ngược dự đoán và số dư tài khoản giảm xuống dưới mức này, nhà môi giới sẽ gửi yêu cầu ký quỹ (margin call). Nếu nhà đầu tư không nạp thêm tiền, vị thế sẽ bị thanh lý bắt buộc.

Theo khảo sát của Cơ quan Quản lý Tài chính Vương quốc Anh(FCA) năm 2016, khoảng 82% nhà đầu tư CFD gặp lỗ, phần lớn do quản lý đòn bẩy không hợp lý.

Chi phí giao dịch cao

Giao dịch CFD phát sinh nhiều loại chi phí như(spread) (chênh lệch giá mua và bán), phí qua đêm, phí quản lý, v.v. Giao dịch nhiều lần sẽ tích tụ các khoản phí này, làm giảm lợi nhuận. Đặc biệt, khi duy trì vị thế dài hạn, phí qua đêm là khoản chi không thể bỏ qua.

Xu hướng tăng cường quy định

Tổ chức Giao dịch Chứng khoán Quốc tế(IOSCO) đã đề cập đến vấn đề bảo vệ nhà đầu tư trước rủi ro cao của đòn bẩy trong CFD và khuyến nghị tăng cường quy định. Một số quốc gia còn hạn chế hoặc cấm nhà đầu tư cá nhân giao dịch CFD.

Cơ bản về CFD: Nguyên lý của hợp đồng chênh lệch

CFD viết tắt của ‘Contracts for Difference’, gọi là hợp đồng chênh lệch tại Hàn Quốc. Đây là phương thức giao dịch dựa trên chênh lệch giá của tài sản.

Sự khác biệt căn bản với đầu tư truyền thống

Trong đầu tư cổ phiếu, nhà đầu tư mua và sở hữu cổ phiếu thật sự. Ngược lại, CFD không yêu cầu sở hữu tài sản mà chỉ giao dịch dựa trên biến động giá. Chỉ tính chênh lệch giá giữa thời điểm ký hợp đồng và thời điểm thanh lý.

Ví dụ, giả sử giá cổ phiếu hiện tại là 10.000 đồng. Nhà giao dịch CFD không mua cổ phiếu thật mà ký hợp đồng mua tại mức giá này. Sau vài tuần, giá tăng lên 12.000 đồng, nhà đầu tư sẽ thu lợi 2.000 đồng. Tất cả diễn ra mà không cần sở hữu cổ phiếu thực tế.

Hiểu rõ cấu trúc giao dịch CFD

Khi nhà giao dịch ký hợp đồng CFD, nhà môi giới sẽ kết nối với đối tác thị trường(người phát hành CFD). Lợi nhuận của nhà giao dịch sẽ là khoản lỗ của người phát hành, và ngược lại.

Trong quá trình này, nhà môi giới quản lý ký quỹ của nhà giao dịch, thu phí giao dịch và spread làm thu nhập.

Lựa chọn vị thế: Lợi dụng cả tăng và giảm

Điểm mạnh của giao dịch CFD là có thể kiếm lợi dù thị trường tăng hay giảm.

Vị thế mua(Long): dự đoán giá tài sản sẽ tăng, mở vị thế mua. Khi giá tăng, nhà đầu tư có lợi.

Vị thế bán(Short): dự đoán giá giảm, mở vị thế bán. Khi giá giảm, nhà đầu tư có lợi.

Cấu trúc giao dịch hai chiều này giúp nhà đầu tư có nhiều cơ hội hơn để giao dịch.

Sức hút của CFD: Tại sao nhiều người quan tâm?

Sau khi hiểu rõ rủi ro, hãy xem tại sao CFD lại thu hút nhiều nhà đầu tư.

Hiệu quả sử dụng vốn

Trong đầu tư cổ phiếu truyền thống, để mua cổ phiếu trị giá 100 triệu đồng, cần đủ 100 triệu đồng. Nhưng với CFD, bạn chỉ cần 10 triệu đồng và dùng đòn bẩy 10 lần để giao dịch quy mô tương đương. Điều này giúp tiếp cận thị trường lớn hơn với số vốn hạn chế.

Tiếp cận nhiều loại tài sản

CFD cho phép đầu tư trên nhiều loại tài sản như cổ phiếu, ngoại hối(Forex), hàng hóa(vàng, bạc, dầu mỏ), tiền điện tử, chỉ số toàn cầu, v.v. Giúp đa dạng hóa danh mục và phân tán rủi ro.

Khi một thị trường giảm, nhà đầu tư có thể tìm kiếm cơ hội ở thị trường khác.

Vượt qua giới hạn thời gian

Thị trường cổ phiếu truyền thống có giờ giao dịch cố định, còn thị trường CFD gần như mở cửa 24/24 trừ cuối tuần. Đặc biệt, thị trường ngoại hối mở theo các phiên châu Á, châu Âu, Mỹ theo thứ tự, tạo nhiều cơ hội giao dịch theo múi giờ.

Dù bận rộn, nhà đầu tư vẫn có thể giao dịch sau giờ làm hoặc sáng sớm để bắt sóng thị trường châu Á.

Cấu trúc lợi nhuận hai chiều

Có thể mở cả vị thế mua và bán, giúp kiếm lợi trong cả thị trường tăng và giảm. Đây là lợi thế lớn so với đầu tư truyền thống chỉ chờ giá tăng.

Hiệu quả về thuế

Ở một số khu vực, giao dịch CFD có mức thuế thấp hơn so với cổ phiếu. Trong khi cổ đông nội bộ phải chịu thuế 22%, CFD chỉ phải nộp thuế chuyển nhượng hợp đồng phái sinh 11%. Ngoài ra, ở một số quốc gia còn không áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt cho CFD, giúp giảm chi phí giao dịch.

Cách giao dịch CFD: Hướng dẫn từng bước thực chiến

Dưới đây là các bước bắt đầu giao dịch CFD thực tế.

Bước 1: Chọn nhà môi giới uy tín

Thành công của giao dịch CFD bắt đầu từ việc chọn đối tác phù hợp. Các yếu tố cần xem xét:

Quy định và độ tin cậy: Đảm bảo nhà môi giới được cấp phép chính thức từ cơ quan quản lý tài chính của quốc gia đó. Điều này rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi và giải quyết tranh chấp.

Cấu trúc phí giao dịch: Hiểu rõ spread, phí hoa hồng, phí qua đêm, phí quản lý. Chọn nhà môi giới có chi phí thấp hơn sẽ giúp lợi nhuận dài hạn tốt hơn.

Giao diện người dùng: Nền tảng giao dịch trực quan, dễ sử dụng, đặc biệt có công cụ quản lý rủi ro(dừng lỗ, chốt lời) dễ thiết lập.

Hỗ trợ kỹ thuật: Đội ngũ hỗ trợ nhanh chóng, đặc biệt hỗ trợ tiếng Việt 24/24 sẽ thuận tiện hơn.

Bước 2: Mở tài khoản và xác minh danh tính

Mở tài khoản tại nhà môi giới đã chọn, hoàn tất xác minh giấy tờ tùy thân, xác minh địa chỉ, khai báo kinh nghiệm đầu tư. Đây là yêu cầu bắt buộc theo quy định và cũng để bảo vệ nhà đầu tư.

Vì CFD là sản phẩm rủi ro cao, một số nhà môi giới còn hạn chế đòn bẩy dành cho nhà đầu tư mới.

Bước 3: Nạp tiền cẩn trọng

Sau khi mở tài khoản, nạp tiền vào để bắt đầu giao dịch. Nguyên tắc quan trọng:

Chỉ đầu tư số tiền có thể chấp nhận mất. Nhà mới nên bắt đầu với 5-10% tổng tài sản để hạn chế rủi ro thua lỗ lớn do đòn bẩy.

Sau khi nạp, lên kế hoạch phân bổ danh mục hợp lý, không nên tập trung vào một tài sản mà đa dạng hóa để giảm thiểu rủi ro.

Bước 4: Phân tích thị trường và lập kế hoạch giao dịch

Trước khi vào lệnh, cần phân tích thị trường và xây dựng kế hoạch rõ ràng.

Phân tích kỹ thuật: Sử dụng biểu đồ, đường trung bình, RSI(Chỉ số sức mạnh tương đối), các chỉ báo kỹ thuật khác để dự đoán xu hướng. Ví dụ RSI trên 70 cho thấy quá mua, có thể xem là tín hiệu bán.

Phân tích cơ bản: Theo dõi tin tức kinh tế, quyết định lãi suất của ngân hàng trung ương, báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp, các chỉ số vĩ mô. Tăng lãi suất thường làm đồng tiền mạnh lên.

Kế hoạch quản lý rủi ro: Xác định trước mức cắt lỗ(dừng lỗ) và chốt lời(. Các lệnh này giúp hạn chế cảm xúc và kiểm soát rủi ro tốt hơn.

) Bước 5: Thực hiện giao dịch và theo dõi liên tục

Khi đã chuẩn bị đầy đủ, bắt đầu vào lệnh. Lưu ý:

Bắt đầu với quy mô nhỏ. Thử nghiệm nền tảng, làm quen thị trường.

Chọn quy mô vị thế cẩn thận. Dựa trên số dư tài khoản và đòn bẩy đã thiết lập, hạn chế lỗ mỗi giao dịch không quá 2% tài sản.

Liên tục theo dõi thị trường. Trong quá trình giữ vị thế, cần theo dõi biến động và điều chỉnh chiến lược khi cần thiết. Đặc biệt, các tin tức kinh tế quan trọng có thể gây biến động lớn, cần chú ý.

Các khái niệm cần hiểu rõ khi giao dịch CFD

Vị thế mua (Long) và bán (Short)

Như đã đề cập, CFD cho phép tận dụng cả hai chiều tăng giảm. Trong thị trường tăng, mở vị thế mua; trong thị trường giảm, mở vị thế bán. Linh hoạt theo xu hướng thị trường.

So sánh cổ phiếu, hợp đồng tương lai, CFD

Cổ phiếu: Giao dịch trên sàn, sở hữu cổ phần thật. Thời gian giao dịch cố định, đòn bẩy hạn chế.

Hợp đồng tương lai: Giao dịch trên sàn, có ngày đáo hạn. Đòn bẩy có thể, nhưng tự động thanh lý khi hết hạn.

CFD: Giao dịch OTC, không sở hữu tài sản, không có ngày đáo hạn, đòn bẩy cao.

Nguyên tắc thành công trong giao dịch CFD

Dù có cơ hội tốt đến đâu, giao dịch thiếu kiểm soát sẽ dễ thất bại. Luôn ghi nhớ:

1. Học hỏi và tích lũy kinh nghiệm. CFD là sản phẩm phức tạp, nên học kỹ và thử trên tài khoản demo trước khi dùng tiền thật.

2. Không giao dịch theo cảm xúc. Không vì thua lỗ mà trả đũa, hay vì thắng mà quá tự mãn. Phân tích lý trí, giữ bình tĩnh.

3. Giới hạn quy mô vị thế. Nhớ rõ rủi ro đòn bẩy, không mở quá lớn so với khả năng tài chính.

4. Liên tục cập nhật kiến thức. Thị trường luôn biến đổi, cần theo dõi tin tức, phân tích mới để điều chỉnh chiến lược.

Kết luận

Cách giao dịch CFD là phương thức tiếp cận đa dạng các loại tài sản một cách hiệu quả. Tuy nhiên, do đòn bẩy cao và cấu trúc phức tạp, nếu không hiểu rõ sẽ dễ gặp rủi ro.

Hướng dẫn này nhấn mạnh rằng thành công của CFD phụ thuộc vào việc nắm vững kiến thức nền tảng, quản lý rủi ro chặt chẽ và không ngừng học hỏi.

Nhà đầu tư mới nên bắt đầu nhỏ, tích lũy kinh nghiệm rồi mở rộng quy mô. Để xây dựng chiến lược cá nhân phù hợp, có thể tham khảo ý kiến chuyên gia tài chính.

CFD nếu được tiếp cận đúng cách sẽ là công cụ đa dạng hóa danh mục và tạo lợi nhuận. Tuy nhiên, luôn giữ thái độ thận trọng và tự kiểm soát bản thân.