**Thuốc Điều Trị Đa Mục Tiêu AXA1665 Tiến Xa Đến Giai Đoạn 2 Phát Triển để Quản Lý Hội Chứng Não Gan Tái Phát**

Axcella, một công ty công nghệ sinh học giai đoạn lâm sàng phát triển các thành phần điều biến chuyển hóa nội sinh (EMM), đã tiến một bước quan trọng bằng cách kích hoạt các địa điểm thử nghiệm ban đầu và bắt đầu tuyển dụng bệnh nhân cho cuộc điều tra EMMPOWER. Nghiên cứu giai đoạn 2 phân phối toàn cầu này đại diện cho một phương pháp toàn diện để giải quyết hội chứng não gan rõ ràng (OHE), một biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến các cá nhân mắc xơ gan.

**Hiểu Rõ Thách Thức Lâm Sàng**

Hội chứng não gan xuất hiện như một trong những biến chứng gây suy giảm nghiêm trọng nhất của xơ gan, đặc trưng bởi mất cân bằng amino acid, tích tụ amoniac, và suy giảm cơ bắp tiến triển làm suy giảm chức năng nhận thức và thần kinh. Dạng rõ ràng—OHE—biểu hiện dưới dạng rối loạn thần kinh có thể quan sát lâm sàng mà không cần xét nghiệm đặc biệt. Ngoài sự đau khổ của cá nhân, OHE gây ra chi phí chăm sóc sức khỏe đáng kể và là một yếu tố chính thúc đẩy tỷ lệ mắc bệnh và tử vong trong dân số xơ gan. Các phương pháp điều trị tiêu chuẩn hiện tại còn hạn chế, chủ yếu nhắm vào chuyển hóa amoniac, để lại một khoảng trống điều trị lớn.

**Khung Nghiên Cứu Thử Nghiệm EMMPOWER**

Sản phẩm nghiên cứu của Axcella AXA1665 gồm một thành phần amino acid gồm tám thành phần được thiết kế để ảnh hưởng đồng thời đến nhiều con đường chuyển hóa trong các hệ cơ quan liên kết—gan, cơ, và hệ vi sinh đường ruột. Nghiên cứu EMMPOWER sẽ đánh giá chiến lược đa mục tiêu này thông qua thiết kế ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược trên hơn 70 địa điểm lâm sàng quốc tế.

Nghiên cứu sẽ tuyển khoảng 150 bệnh nhân có tiền sử OHE đã xác nhận và suy giảm nhận thức thần kinh hiện tại, đồng thời duy trì liệu pháp lactulose, có thể kèm hoặc không kèm rifaximin. Các đối tượng sẽ nhận 53.8 gram AXA1665 hàng ngày hoặc giả dược phù hợp về calo, được chia thành ba liều trong suốt 24 tuần điều trị, sau đó theo dõi an toàn trong bốn tuần.

**Thiết Kế Thử Nghiệm và Các Mục Tiêu Chính**

Chỉ số chính về hiệu quả tập trung vào tỷ lệ bệnh nhân đạt cải thiện ≥2 điểm trên điểm số thần kinh học về não gan (PHES) sau giai đoạn điều trị. Các đánh giá phụ sẽ theo dõi các sự kiện OHE đột phá, thời gian đến lần suy giảm thần kinh đầu tiên cần nhập viện, và các chỉ số chức năng bao gồm chỉ số yếu tố gan. Đánh giá bổ sung bao gồm nồng độ amoniac lưu hành, chuẩn hóa hồ sơ amino acid, và giảm các marker viêm.

**Lý Thuyết Cơ Chế**

Các nghiên cứu lâm sàng trước đây đã định vị AXA1665 như một hợp chất có tiềm năng điều trị đa diện. Các nghiên cứu giai đoạn trước đã chứng minh cải thiện trong loại bỏ amoniac, cân bằng lại amino acid, bảo tồn chức năng cơ, và hiệu suất nhận thức thần kinh. Bằng cách nhắm vào nhiều cơ chế bệnh lý cùng lúc thay vì chỉ giảm amoniac, chương trình EMMPOWER nhằm xác định xem nền tảng này có thể thiết lập lại các bất thường sinh hóa gây nền tảng cho sinh lý bệnh OHE hay không.

Tiến sĩ Andres Duarte-Rojo, nhà điều tra chính và chuyên gia về gan từ Đại học Pittsburgh, nhấn mạnh tính cần thiết lâm sàng: "Cảnh quan điều trị hiện tại để lại cho bệnh nhân các lựa chọn hạn chế, và hầu hết các phương pháp đã được phê duyệt chỉ giải quyết một cơ chế bệnh duy nhất. Kiến trúc đa mục tiêu của AXA1665 đại diện cho một bước chuyển đổi khái niệm cho nhóm dân số bị thiếu dịch vụ này."

**Tầm Nhìn Điều Trị Rộng Hơn**

Chức danh EMMPOWER phản ánh vị trí chiến lược của Axcella trong việc định vị các liệu pháp dựa trên EMM như những tác nhân có khả năng thay đổi các yếu tố gây bệnh nền trong nhiều tình trạng phức tạp. Dòng sản phẩm của công ty còn mở rộng ngoài OHE, với các chương trình phát triển song song nhắm vào viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) thông qua các chiến lược điều biến chuyển hóa tương tự.

EMMs—các phân tử tự nhiên bao gồm amino acid và các trung gian chuyển hóa—hoạt động như các điều chỉnh sinh học của chuyển hóa con người. Bằng cách thiết kế các tổ hợp EMM khác nhau theo tỷ lệ tối ưu, Axcella mong muốn tạo ra các liệu pháp tác động đồng thời đến nhiều con đường chuyển hóa, điều trị bệnh dựa trên nền tảng sinh hóa của chúng thay vì chỉ giải quyết các biểu hiện triệu chứng riêng lẻ.

**Bối Cảnh Pháp Lý và Lâm Sàng**

Các đánh giá lâm sàng trước đó hỗ trợ AXA1665 đã được thực hiện dưới dạng các nghiên cứu không phải là ứng dụng thuốc mới điều tra (IND) theo hướng dẫn của FDA về nghiên cứu liên quan đến thực phẩm, đánh giá an toàn, khả năng dung nạp, và tác động chuyển hóa trên cả nhóm người khỏe mạnh và bệnh. Việc chuyển sang phát triển chính thức giai đoạn 2 theo dạng IND đánh dấu bước tiến hướng tới khả năng phê duyệt điều trị.

Bước tiến này thể hiện tiến bộ đáng kể trong việc giải quyết một lĩnh vực ít đổi mới dược phẩm gần đây và có nhiều nhu cầu chưa được đáp ứng trong lĩnh vực gan mật.