FDA phê duyệt Cabozantinib như một lựa chọn điều trị mới cho Ung thư thần kinh nội tiết tiến triển—Liệu pháp toàn thân đầu tiên có khả năng áp dụng rộng rãi trên các phân nhóm bệnh khác nhau

U tế bào nội tiết thần kinh (NET) chiếm một trong những loại ung thư khó điều trị nhất, với các lựa chọn hiệu quả hạn chế cho bệnh nhân mắc bệnh đã tiến triển mặc dù đã điều trị trước đó. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt cabozantinib, đánh dấu một bước chuyển lớn trong cảnh quan điều trị cho bệnh lý đa dạng này.

Thách thức lâm sàng đằng sau việc phê duyệt

NET là các loại ung thư hiếm gặp xuất phát từ các tế bào nội tiết thần kinh chuyên biệt, thường bắt nguồn từ đường tiêu hóa, tụy hoặc phổi. Bệnh có tiên lượng đáng lo ngại—ước tính có 380.000 ca tại Hoa Kỳ, trong đó khoảng 161.000 đến 192.000 người sống chung với các dạng tiến triển, di căn. Triển vọng sống sau năm năm thay đổi đáng kể tùy thuộc vào vị trí khối u: chỉ 23% đối với ung thư tụy, so với 55% đối với ung thư phổi và 68% đối với ung thư đường tiêu hóa.

Điều làm cho NET đặc biệt khó quản lý là tính đa dạng sinh học của chúng. Các khối u có mức độ khác nhau, mẫu hormone tiết ra và biểu hiện thụ thể somatostatin—những yếu tố này đã từng giới hạn các phương pháp điều trị trong một số phạm vi hẹp. Hầu hết bệnh nhân mắc bệnh tiến triển cuối cùng đều đối mặt với sự tiến triển của bệnh và phát triển kháng các phương pháp điều trị tiêu chuẩn.

Thử nghiệm CABINET: Bước đột phá dựa trên bằng chứng

Việc FDA phê duyệt dựa trên bằng chứng lâm sàng mạnh mẽ từ thử nghiệm giai đoạn 3 CABINET, một nghiên cứu đa trung tâm, ngẫu nhiên, mù đôi do Viện Ung thư Quốc gia tài trợ và thực hiện qua Liên minh Thử nghiệm Lâm sàng Ung thư (Alliance for Clinical Trials in Oncology). Thử nghiệm đã tuyển chọn 298 bệnh nhân thuộc hai nhóm bệnh—99 mắc NET tụy (pNET) và 199 mắc NET ngoài tụy (epNET)—và phân ngẫu nhiên theo tỷ lệ 2:1 để nhận cabozantinib 60mg hàng ngày hoặc giả dược.

Kết quả cho thấy lợi ích lâm sàng rõ ràng: cabozantinib kéo dài đáng kể thời gian sống không tiến triển so với giả dược ở cả hai loại khối u, bất kể vị trí khối u ban đầu, mức độ mô học hay trạng thái thụ thể somatostatin. Hiệu quả rộng rãi này trên các dạng bệnh khác nhau là chưa từng có. Dữ liệu cuối cùng về thời gian sống không tiến triển, trình bày tại Hội nghị Ung thư Y học châu Âu 2024 và đăng trên Tạp chí Y học New England, đã cung cấp cơ sở bằng chứng cho việc phê duyệt của cơ quan quản lý.

“Điều làm nên sự khác biệt của lần phê duyệt này là cabozantinib cho thấy lợi ích bất kể đặc điểm cụ thể của khối u,” giải thích bác sĩ Jennifer Chan, M.D., M.P.H., giám đốc lâm sàng của Trung tâm Ung thư Tiêu hóa tại Viện Ung thư Dana-Farber và chủ trì nghiên cứu cho CABINET. “Đối với một bệnh lý đa dạng như NET, điều này đại diện cho một bước tiến ý nghĩa.”

Mở rộng kho điều trị

Cabozantinib hiện là liệu pháp hệ thống duy nhất được FDA phê duyệt cho bệnh nhân NET đã điều trị trước đó mà không bị hạn chế dựa trên vị trí khối u, mức độ hoặc các dấu hiệu phân tử. Sự khác biệt này rất quan trọng đối với bệnh nhân và bác sĩ—nó loại bỏ nhu cầu xét nghiệm di truyền hoặc thụ thể đặc hiệu của khối u để xác định khả năng điều trị.

Việc phê duyệt này bổ sung cho năm lần FDA trước đó cấp phép cabozantinib, vốn đã được xác nhận là điều trị ung thư thận tiến triển, ung thư gan tế bào gan và ung thư tuyến giáp biệt hóa. Cập nhật tháng 1/2025 vào Hướng dẫn Thực hành Lâm sàng của Hiệp hội Ung thư Toàn diện Quốc gia (NCCN) về Ung thư Nội tiết và Tuyến thượng thận phản ánh vai trò mới này, liệt kê cabozantinib như một chế độ ưu tiên loại 1 cho hầu hết các trường hợp NET tiến triển tốt sau điều trị trước đó.

Quản lý an toàn trong khi tối ưu hóa lợi ích

Hồ sơ an toàn quan sát được trong thử nghiệm CABINET vẫn phù hợp với khả năng dung nạp đã biết của cabozantinib từ các chỉ định ung thư khác. Tuy nhiên, bệnh nhân NET gặp phải tỷ lệ cao hơn của tăng huyết áp—một phát hiện cần theo dõi lâm sàng chặt chẽ. Phần lớn bệnh nhân cần điều chỉnh hoặc giảm liều để quản lý các tác dụng phụ liên quan đến điều trị, nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý liều cá nhân.

Các sự kiện chảy máu mức độ 3-5 xảy ra ở khoảng 5% bệnh nhân, trong khi các sự kiện huyết khối và các biến chứng tiêu hóa (fistulas và thủng) ảnh hưởng khoảng 1-2% dân số. Không có dấu hiệu an toàn bất thường nào xuất hiện từ dữ liệu thử nghiệm.

Ý nghĩa đối với cộng đồng NET

Đối với những bệnh nhân đã nhận một hoặc nhiều dòng điều trị hệ thống trước đó—dù là các analog somatostatin, hóa trị hoặc các tác nhân nhắm mục tiêu phân tử—cabozantinib mang lại một hướng đi mới. Việc phê duyệt này công nhận cả nhu cầu y học chưa được đáp ứng và thực tế lâm sàng rằng sự tiến triển của NET cuối cùng sẽ xảy ra ở tất cả bệnh nhân mắc bệnh tiến triển.

Cindy Lovelace, đồng sáng lập Quỹ Phục hồi NET (The Healing NET Foundation) và là người sống sót lâu dài sau NET, nhấn mạnh ý nghĩa thực tiễn: “Với rất ít liệu pháp nhắm mục tiêu được phê duyệt cho NET tiến triển trong những năm gần đây, điều này mang lại hy vọng thực sự cho bệnh nhân đối mặt với các lựa chọn hạn chế sau điều trị trước đó.”

Trong tương lai, công ty dự định sẽ ra mắt thử nghiệm then chốt STELLAR-311 vào nửa đầu năm 2025, so sánh cabozantinib với everolimus trong điều trị NET—một nghiên cứu có thể giúp hoàn thiện chiến lược xếp thứ tự điều trị cho nhóm bệnh nhân này.