Năm nay, thị trường vàng đã trở nên điên cuồng — mức tăng của vàng đạt 65%, bạc còn tăng gấp đôi, cùng nhau lập đỉnh mới kể từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước. Nhìn thấy đà tăng này sắp bay cao, thì thứ Hai đã bất ngờ phanh lại: hợp đồng tương lai bạc giảm trực tiếp 8%, vàng cũng giảm 5%.

Nguyên nhân của đợt giảm mạnh này xuất phát từ CME (Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago). Thứ Sáu, CME đột nhiên phát hành thông báo yêu cầu tăng tỷ lệ ký quỹ cho giao dịch kim loại quý — nói cách khác là muốn các nhà giao dịch bỏ ra nhiều tiền mặt hơn để duy trì vị thế, lý do là để phòng tránh rủi ro không thể giao hàng khi hợp đồng đáo hạn.

Chiến thuật này thực ra là thủ thuật quen thuộc của các sàn giao dịch. Khi một tài sản tăng quá mạnh, giao dịch quá sôi động, thì sàn sẽ nâng cao yêu cầu ký quỹ để "hạ nhiệt". Một mặt là để kiểm soát rủi ro, mặt khác cũng để kiềm chế đà đầu cơ. Kết quả rõ ràng — những khoản vốn vay đòn bẩy đổ vào bị buộc phải rút lui, hoặc phải bổ sung ký quỹ hoặc bị cắt lỗ trực tiếp.

Tại sao bạc năm nay lại tăng dữ dội như vậy? Mất cân đối cung cầu là nguyên nhân quan trọng. Công suất khai thác mỏ không theo kịp nhu cầu tăng, trong khi các ngành như pin năng lượng mặt trời, trung tâm dữ liệu lại đang tích trữ hàng loạt. Thêm vào đó, dòng vốn đầu cơ đổ vào ồ ạt, đẩy giá tự nhiên lên trời.

Từ một góc độ nào đó, đợt giảm này cũng xem như là một sự điều chỉnh của thị trường. Những tài sản tăng quá điên cuồng cuối cùng cũng phải đối mặt với sự kiểm soát của sàn giao dịch, lần "phanh lại" này cũng là bài học cho người sau: kiểm soát rủi ro của sàn giao dịch luôn là trụ đỡ vững chắc.