Giá định giá trong giao dịch tiền điện tử: làm thế nào để tự bảo vệ khỏi bị thanh lý

Khi bạn giao dịch hợp đồng phái sinh, một trong những mối đe dọa lớn nhất là thanh lý bắt buộc không lường trước được. Điều này có thể xảy ra do biến động giá ngắn hạn, thao túng trên một sàn giao dịch hoặc đơn giản do vị thế không thành công. Chính vì vậy, giá đánh dấu (price marking) là một cơ chế giúp các nhà giao dịch có cái nhìn chính xác hơn về giá trị thực của tài sản.

Tại sao giá đánh dấu lại quan trọng đối với bạn?

Thường thì giá cuối cùng của một giao dịch trên một sàn có thể không phản ánh đúng giá trị thực của tài sản trên thị trường. Các nhà giao dịch thường sử dụng giá đánh dấu như một điểm kiểm tra đáng tin cậy hơn để đưa ra quyết định. Điều này đặc biệt quan trọng trong giao dịch ký quỹ, khi một sai sót nhỏ trong tính toán có thể khiến bạn mất vị thế.

Giá đánh dấu được tính dựa trên trung bình trọng số của giá giao ngay trên nhiều sàn, làm cho nó ít dễ bị thao túng giá hơn trên một nền tảng duy nhất. Thêm vào đó, có thêm trung bình trượt lũy thừa (EMA) của cơ sở — chênh lệch giữa giá giao ngay và giá kỳ hạn — để làm mượt các biến động bất thường.

Cách thức hoạt động trong thực tế?

Công thức tính giá đánh dấu như sau: Giá đánh dấu = chỉ số giá giao ngay + EMA (cơ sở)

Hoặc dạng thay thế: Giá đánh dấu = chỉ số giá giao ngay + EMA [(giá tốt nhất bid + giá tốt nhất ask) / 2 - chỉ số giá giao ngay]

Chỉ số giá giao ngay là trung bình giá của tài sản trên nhiều sàn. EMA theo dõi biến động giá trong một khoảng thời gian nhất định, ưu tiên dữ liệu gần nhất. Cơ sở thể hiện kỳ vọng của thị trường về xu hướng giá trong tương lai.

Giá tốt nhất bid — là mức giá cao nhất mà ai đó sẵn sàng mua ngay lập tức, còn giá tốt nhất ask — là mức giá thấp nhất mà ai đó sẵn sàng bán. Các chỉ số này cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về cung cầu.

Giá đánh dấu so với giá cuối cùng của giao dịch

Sự khác biệt giữa hai chỉ số này rất quan trọng trong quản lý rủi ro. Giá cuối cùng của giao dịch chỉ là giá của giao dịch gần nhất, có thể bị bóp méo bởi một lệnh lớn hoặc thao túng. Trong khi đó, giá đánh dấu xem xét bức tranh rộng hơn.

Hãy tưởng tượng: giá cuối cùng của giao dịch đột nhiên giảm do một giao dịch kiểm soát, nhưng giá đánh dấu vẫn ổn định. Trong trường hợp này, vị thế của bạn sẽ không bị thanh lý, dù giá cuối cùng gần chạm mức dừng lỗ của bạn. Điều này chứng minh giá trị của việc sử dụng giá đánh dấu khi xác định các mức thanh lý.

Các nền tảng giao dịch sử dụng cơ chế này như thế nào?

Các sàn giao dịch hàng đầu sử dụng giá đánh dấu để tính toán hệ số ký quỹ của người dùng trong giao dịch ký quỹ. Thay vì dựa vào giá cuối cùng của giao dịch, họ dựa vào giá đánh dấu để xác định thời điểm kích hoạt thanh lý. Điều này giúp người dùng tránh khỏi các biến động đột ngột do thao túng hoặc lỗi kỹ thuật.

Khi giá đánh dấu chạm mức thanh lý dự kiến, toàn bộ hoặc một phần vị thế của bạn sẽ bị thanh lý. Phương pháp này làm hệ thống công bằng và dự đoán hơn cho tất cả các bên tham gia.

Ứng dụng thực tế của giá đánh dấu

Tính toán chính xác mức độ thanh lý

Trước khi mở vị thế, hãy sử dụng giá đánh dấu để xác định mức giá sẽ kích hoạt thanh lý. Điều này giúp bạn có đánh giá rủi ro thực tế hơn. Nếu phát hiện mức thanh lý quá gần với giá đánh dấu hiện tại, hãy thêm vào khoản ký quỹ để tránh rủi ro.

Đặt lệnh dừng lỗ chính xác

Nhiều nhà giao dịch có kinh nghiệm đặt lệnh dừng lỗ không dựa vào giá cuối cùng của giao dịch, mà cách một chút so với mức giá đánh dấu của mức thanh lý. Đối với vị thế mua dài hạn, đặt dừng lỗ thấp hơn một chút, còn vị thế bán khống thì cao hơn một chút. Phương pháp này tạo ra một lớp đệm chống lại biến động đột ngột và giúp đóng vị thế trước khi bị thanh lý.

Tối đa hóa khả năng giao dịch

Sử dụng lệnh giới hạn (limit order) ở mức giá của giá đánh dấu để tự động vào vị thế tại thời điểm phù hợp theo phân tích kỹ thuật của bạn. Điều này giúp bạn bắt các cơ hội khi giá gần bằng giá đánh dấu mà không cần theo dõi biểu đồ liên tục.

Những rủi ro còn lại là gì?

Dù giá đánh dấu an toàn hơn nhiều so với giá cuối cùng của giao dịch, rủi ro vẫn tồn tại. Trong thời kỳ biến động cực đoan, giá đánh dấu có thể thay đổi nhanh hơn khả năng bạn đóng vị thế, dẫn đến bị thanh lý. Ngoài ra, một số nhà giao dịch quá phụ thuộc vào giá đánh dấu mà bỏ qua các công cụ quản lý rủi ro khác.

Luôn luôn áp dụng phương pháp toàn diện: kết hợp giá đánh dấu với đa dạng hóa vị thế, quy mô hợp lý, định vị phù hợp và kiểm tra định kỳ các mức rủi ro của bạn.

Các câu hỏi thường gặp

Giá đánh dấu dùng để làm gì?
Nó bảo vệ nhà giao dịch khỏi thanh lý bắt buộc do thao túng giá và cung cấp chỉ số chính xác hơn để tính hệ số ký quỹ. Các nhà giao dịch dùng để xác định mức thanh lý và dừng lỗ hợp lý.

Sự khác biệt giữa giá đánh dấu và giá thị trường là gì?
Giá đánh dấu là trung bình trọng số của giá tài sản trên nhiều sàn cộng với EMA của cơ sở. Giá thị trường là giá của giao dịch gần nhất trên một sàn cụ thể. Giá đánh dấu ổn định hơn và ít dễ bị thao túng hơn.

Có thể bị thanh lý nếu tôi dùng giá đánh dấu không?
Có. Trong thời kỳ biến động cực đoan, giá đánh dấu có thể thay đổi nhanh chóng. Nếu nó chạm mức thanh lý của bạn trước khi bạn kịp đóng vị thế, bạn vẫn có thể bị thanh lý. Luôn đặt mức ký quỹ đủ an toàn.