Muốn kiếm 100.000 với 40.000? Đọc ngay bài viết để hiểu rõ sự khác biệt thực sự giữa Bitcoin giao ngay, đòn bẩy và hợp đồng

Bắt đầu từ những bối rối của người mới

Những người mới vào thị trường tiền mã hóa thường bị hỏi bối rối: giao dịch spot, đòn bẩy, hợp đồng, cái nào chơi tốt nhất? Tại sao người khác dùng 4万 có thể làm được những việc mà mình phải dùng 20万 mới làm được? Chìa khóa nằm ở “hiệu ứng phóng đại” của đòn bẩy và hợp đồng. Nhưng sự phóng đại này là con dao hai lưỡi, lợi nhuận nhanh thì cũng thua lỗ nhanh.

Cách đơn giản nhất: Giao dịch spot

Giao dịch spot giống như đi siêu thị mua đồ, trả tiền là sở hữu ngay. Dùng USDT đổi lấy Bitcoin, mua xong thì thật sự thuộc về bạn, có thể chuyển vào ví của mình, thậm chí gửi cho người khác.

Ưu điểm rõ ràng: Đồng coin bạn mua chính là của bạn, dù thị trường biến động thế nào, số lượng coin trong tay không đổi. Chỉ cần không bán ra, sẽ không có rủi ro bị buộc thanh lý.

Nhược điểm cũng rất đau lòng: Chỉ có thể kiếm lời dựa vào việc giá coin tăng. Coin giảm giá? Phải bán thấp để chịu lỗ, hoặc giữ chờ phản hồi — đó chính là giới hạn của giao dịch spot.

Cách chơi nâng cao: Giao dịch đòn bẩy

Đòn bẩy là phiên bản nâng cấp của giao dịch spot. Bạn nắm giữ một lượng coin hoặc USDT nhất định, thông qua thế chấp vay thêm vốn, phóng đại khả năng mua hàng của mình.

Logic mua dài (long) rất đơn giản: Nhìn thấy một đồng coin tăng giá, thế chấp tài sản của mình để vay USDT, dùng số tiền vay mua thêm coin ở mức giá hiện tại. Khi giá coin tăng, bán ra thu lợi, trả nợ, phần còn lại chính là lợi nhuận của bạn.

Bán khống (short) thì ngược lại: Nhìn thấy đồng coin giảm giá, thế chấp tài sản để vay coin, bán ra ở giá hiện tại đổi lấy USDT, chờ giá giảm, dùng ít USDT hơn để mua lại nhiều coin hơn. Số coin dư ra chính là lợi nhuận. Ví dụ trong giao dịch BTC/USDT, mua dài cần vay USDT, bán khống cần vay BTC.

Hệ số đòn bẩy thường do sàn giao dịch quyết định, thường từ 1 lần đến 100 lần. Có một chi tiết nhỏ: Giao dịch đòn bẩy bao gồm chi phí vay coin và phí giao dịch, thời gian càng dài, chi phí càng cao.

Công cụ linh hoạt nhất: Giao dịch hợp đồng

Hợp đồng là phiên bản tiến hóa của đòn bẩy, thao tác đơn giản hơn, thân thiện hơn. Không cần thực sự vay mượn coin, chỉ cần có coin hoặc USDT là có thể thao tác trực tiếp, mức độ khó thấp hơn.

Phân biệt theo chiều thời gian:

• Hợp đồng vĩnh viễn: Miễn là không bị thanh lý, có thể giữ vô thời hạn, phù hợp với nhà giao dịch kiên nhẫn
• Hợp đồng có giới hạn thời gian: chia thành hợp đồng hàng tuần, hàng tháng, theo quý, hết thời gian sẽ tự động đóng vị thế, kết thúc bắt buộc

Phân biệt theo phương thức thanh toán:

Hợp đồng có hai loại: ký quỹ coin và ký quỹ USDT. Hợp đồng coin dùng coin để tính lợi nhuận, xem sự tăng giảm số lượng coin; hợp đồng USDT dùng tiền pháp định để tính lợi nhuận, phản ánh rõ ràng lợi nhuận bằng nhân dân tệ hơn.

Nói bằng số liệu: spot vs hợp đồng

Giả sử một nhà giao dịch có 20万 vốn ban đầu, giá Bitcoin hiện tại là 2000元.

Kế hoạch spot: Mua trực tiếp 100 BTC, tiêu hết toàn bộ 20万.

Khi giá tăng lên 3000元 bán ra, thu về lợi nhuận 10万, tỷ lệ lợi nhuận là (10万 ÷ 20万) × 100% = 50%.

Kế hoạch hợp đồng: Dùng đòn bẩy 5 lần, chỉ cần 20 BTC làm ký quỹ (khoảng 4万 vốn), có thể mở vị thế mua dài 100 BTC.

Cũng tăng lên 3000元 thì đóng vị thế, cũng thu lợi 10万, nhưng tỷ lệ lợi nhuận là (10万 ÷ 4万) × 100% = 250%.

Đây chính là sức mạnh của đòn bẩy và hợp đồng so với giao dịch spot — dùng 1/5 số vốn để đạt lợi nhuận tương đương, phần còn lại 15万 có thể dùng để đầu tư các khoản khác.

Nhưng câu chuyện khi giảm giá lại khác:

Giá giảm xuống 1500元, spot lỗ 5万, nhà giao dịch spot cần bổ sung 5万 ký quỹ để tránh bị thanh lý, còn lại 15万 vốn có thể dùng để chi tiêu. Hiệu quả này của việc dùng ít vốn để đạt được cùng mức lợi nhuận rõ ràng làm tăng gấp bội lợi ích của giao dịch hợp đồng.

Sự khác biệt cốt lõi giữa đòn bẩy và hợp đồng

Logic vận hành khác nhau:

Đòn bẩy thực sự vay coin từ nền tảng, thao tác quá mức trong thị trường spot, liên quan đến phí vay coin và phí giao dịch.

Hợp đồng là dạng hợp đồng kỳ hạn, chọn đòn bẩy trước khi giao dịch, không cần vay coin thực sự, cấu trúc chi phí đơn giản hơn.

Định nghĩa khác nhau:

Đòn bẩy = dùng số vốn nhỏ để đầu tư gấp nhiều lần, hướng tới lợi nhuận hoặc thua lỗ gấp nhiều lần.

Hợp đồng = thỏa thuận mua bán trong tương lai tại một thời điểm nhất định với mức giá cố định, để giao nhận một tài sản.

Quy tắc khác nhau:

Đòn bẩy yêu cầu nhà đầu tư dùng vốn tự có để đảm bảo, vay từ phía tổ chức tài chính để mở rộng quy mô giao dịch.

Hợp đồng là sản phẩm chuẩn hóa do sàn giao dịch thiết kế, được cơ quan quản lý phê duyệt, người sở hữu có thể giải phóng nghĩa vụ hợp đồng qua giao hàng spot hoặc phòng ngừa rủi ro.

Đặc điểm nổi bật:

Đòn bẩy có lợi thế là giao dịch 24/24, thị trường toàn cầu, linh hoạt hai chiều, rào cản gia nhập thấp, chi phí thấp.

Hợp đồng đặc trưng là dùng ít vốn để làm lớn, giao dịch hai chiều, không lo vấn đề thực hiện nghĩa vụ, thị trường minh bạch, tổ chức chặt chẽ, hiệu quả cao.

Rủi ro dễ bỏ qua nhất

Dù là đòn bẩy hay hợp đồng, đều phóng đại lợi nhuận thì cũng phóng đại thua lỗ. Đòn bẩy 5 lần đồng nghĩa với việc thua lỗ cũng gấp 5 lần. Một khi thua lỗ vượt quá số tiền ký quỹ, hệ thống sẽ tự động bán hết toàn bộ — đó chính là “bị thanh lý”.

Cách phòng tránh bị thanh lý chỉ có hai: đặt lệnh chốt lời và cắt lỗ, kịp thời bổ sung ký quỹ. Đây không phải là lời khuyên, mà là điều bắt buộc.

Giao dịch đòn bẩy giống như đòn bẩy trong cổ phiếu, tưởng chừng có thể làm giàu nhanh, thực ra là đổi thời gian và rủi ro lấy hiệu quả lợi nhuận. Người mới thường mắc sai lầm nhất chính là chỉ nhìn thấy lợi nhuận 250%, bỏ qua rủi ro bị thanh lý.