Hướng dẫn đầy đủ về phát hiện và loại bỏ virus đào coin

Khi máy tính trở thành công cụ của phần mềm độc hại

Trong quá trình duyệt web thông thường, nhiều người dùng không nhận thức được rằng PC và laptop của họ có thể trở thành nạn nhân của khai thác tiền ảo ẩn. Virus đào coin – là một phần mềm Trojan, âm thầm xâm nhập vào hệ thống và sử dụng tài nguyên tính toán để khai thác tiền mã hóa. Tồi tệ hơn, các giải pháp chống virus không phải lúc nào cũng hiệu quả trong việc đối phó với các mối đe dọa này, và việc loại bỏ chúng thường gặp nhiều khó khăn.

Những mối đe dọa mà phần mềm đào ẩn mang lại cho hệ thống của bạn

Khi virus đào coin lây nhiễm vào Windows, an ninh của người dùng bị đặt dấu hỏi. Ngoài việc kẻ xấu có thể truy cập vào mật khẩu và dữ liệu cá nhân, chúng còn gây hại vật lý cho thiết bị. Virus tích cực tải tải card đồ họa và CPU, dẫn đến hao mòn sớm các linh kiện này. Trên laptop, điều này đặc biệt nghiêm trọng – thiết bị có thể hỏng chỉ sau vài giờ đào ngầm do quá nhiệt.

Công việc trên máy nhiễm virus trở nên không thể thực hiện do hệ thống chậm lại nghiêm trọng. Hệ điều hành bị lag, các chương trình không phản hồi, và hiệu suất giảm xuống mức tối thiểu.

Hai loại phần mềm đào ẩn chính

Cryptojacking trình duyệt

Loại virus này không cài đặt trên ổ cứng. Thay vào đó, nó tồn tại như một script nhúng trên trang web bị nhiễm. Ngay khi người dùng truy cập trang này, script sẽ kích hoạt và bắt đầu sử dụng tài nguyên của máy tính để tính toán. Vì chương trình nằm trên máy chủ của trang web, phần mềm chống virus tiêu chuẩn không thể phát hiện và xóa bỏ nó. Dấu hiệu duy nhất của vấn đề là sự tăng đột biến tải CPU.

Phần mềm đào cài đặt cổ điển

Loại virus này lây lan như một tệp hoặc archive thông thường. Nó cài đặt mà người dùng không biết và tự khởi động mỗi khi hệ thống khởi động. Một số biến thể chỉ hoạt động để đào coin, trong khi các biến thể khác kết hợp nhiều chức năng độc hại – từ trộm tiền trong ví đến theo dõi hoạt động của người dùng.

Cách nhận biết phần mềm độc hại trên thiết bị của bạn

Trước khi xử lý vấn đề, cần phải nhận thức rõ rằng nó tồn tại. Chú ý đến các dấu hiệu sau:

• Nhiệt độ GPU tăng cao. Nếu GPU nóng lên khi chạm vào, và quạt quay với tốc độ tối đa, đó là dấu hiệu của tải nặng. Công cụ GPU-Z sẽ giúp đo chính xác nhiệt độ và tải.

• Chậm bất thường trong hoạt động. Mở Task Manager (Ctrl+Shift+Esc) và kiểm tra sử dụng CPU. Nếu chỉ số vượt quá 60% mà không rõ lý do – đó là tín hiệu cảnh báo.

• Tiêu thụ RAM quá mức. Các miner chiếm dụng tất cả tài nguyên hệ thống có sẵn.

• Xóa hoặc sửa đổi tệp không rõ nguồn gốc. Một số Trojan xóa các tệp quan trọng hoặc thay đổi cài đặt hệ thống.

• Tiêu thụ băng thông internet liên tục. Nếu miner là một phần của botnet, nó cũng có thể thực hiện các cuộc tấn công DDoS vào các hệ thống bên ngoài.

• Hoạt động trình duyệt không ổn định. Mất kết nối mạng, đóng tab không theo lệnh người dùng hoặc phản hồi chậm.

• Các tiến trình lạ trong Task Manager. Tìm các tiến trình có tên không quen thuộc như Asikadl.exe hoặc các chuỗi ký tự ngẫu nhiên khác.

Các bước loại bỏ virus đào coin khỏi hệ thống

Bước đầu tiên: quét virus

Nếu phát hiện ít nhất một trong các triệu chứng mô tả, ngay lập tức chạy quét virus. Sau khi quét xong, sử dụng tiện ích như CCleaner để xóa các phần còn lại của phần mềm độc hại và rác hệ thống.

Một số phần mềm đào phức tạp còn tự thêm vào danh sách các chương trình đáng tin cậy để tránh bị phát hiện. Các phần mềm khác có thể phát hiện Task Manager và tắt nó trước khi khởi động. Do đó, việc kiểm tra cần phải toàn diện.

Chẩn đoán thủ công qua registry hệ thống

Nếu quét tự động không cho kết quả:

1. Nhấn Win+R
2. Gõ regedit và nhấn OK
3. Trong cửa sổ Registry, nhấn Ctrl+F
4. Gõ tên tiến trình đáng ngờ
5. Chọn “Tìm kiếm”

Xóa tất cả các mục liên quan đến virus đã tìm thấy. Khởi động lại hệ thống và kiểm tra xem vấn đề có lặp lại không.

Tìm kiếm qua Task Scheduler

Nhiều phần mềm đào tự cài đặt như một tác vụ tự khởi động:

1. Nhấn Win+R
2. Gõ taskschd.msc
3. Tìm thư mục “Thư viện tác vụ”

Kiểm tra từng tác vụ, chú ý đến tab “Trigger” và “Actions”. Các tác vụ đáng ngờ kích hoạt mỗi lần khởi động nên được vô hiệu hóa (右键 → Vô hiệu hóa) hoặc xóa (chuột phải → Xóa).

Sau khi vô hiệu hóa các tiến trình đáng ngờ, kiểm tra tải CPU. Nếu đã trở lại bình thường, hãy xóa các tác vụ khỏi mục tự khởi động.

Tiện ích AnVir Task Manager cung cấp phân tích chi tiết hơn về tất cả các tác vụ tự khởi động.

Quét sâu bằng phần mềm chống virus chuyên dụng

Để phát hiện các biến thể đào phức tạp, tải về Dr. Web hoặc phần mềm tương tự thực hiện quét sâu hệ thống. Trước khi xóa virus, hãy tạo điểm khôi phục hệ thống để phục hồi sau này.

Hệ thống bảo vệ toàn diện khỏi virus đào coin

Ở cấp độ hệ điều hành

• Cài đặt lại định kỳ. Mỗi 2-3 tháng, cài đặt lại Windows từ bản sạch. Nếu phát hiện nhiễm, thực hiện quá trình khôi phục.
• Chỉ cho phép chạy phần mềm xác thực. Sử dụng tiện ích secpol.msc để tạo chính sách hạn chế chạy phần mềm.
• Giới hạn các cổng mạng. Cấu hình tường lửa chỉ mở các cổng cần thiết.
• Mật khẩu Windows. Ngăn chặn truy cập trái phép vào hệ thống.
• Cập nhật chữ ký virus thường xuyên. Các signature mới nhất là chìa khóa bảo vệ hiệu quả.

Ở cấp độ an ninh mạng

• Cấu hình router. Đặt mật khẩu mạnh, tắt chế độ phát hiện SSID và truy cập từ xa.
• Hạn chế quyền truy cập của người dùng khác. Cấm người dùng cài đặt phần mềm.
• Chứng chỉ SSL cho các trang web. Chỉ truy cập các trang có HTTPS và chứng chỉ hợp lệ.
• Danh sách đen các trang nguy hiểm. Thêm địa chỉ vào file hosts, sử dụng danh sách từ GitHub.

Ở cấp độ trình duyệt

• Chặn JavaScript. Trong cài đặt trình duyệt, tắt thực thi script – điều này ngăn chặn khai thác coin trong trình duyệt. Lưu ý rằng một số trang có thể hoạt động không chính xác.
• Bảo vệ tích hợp của Chrome. Bật tính năng phát hiện và bảo vệ chống crypto-jacking trong phần “Bảo mật và quyền riêng tư”.
• Tiện ích chặn quảng cáo. AdBlock, uBlock và các tiện ích mở rộng tương tự không chỉ chặn quảng cáo mà còn ngăn chặn các script độc hại chạy.

Các quy tắc cơ bản cho người dùng

• Kiểm tra thông tin về phần mềm trước khi tải xuống.
• Quét tất cả các tệp tải về bằng phần mềm chống virus trước khi chạy.
• Không chạy các chương trình với quyền quản trị nếu không cần thiết.
• Làm việc với phần mềm diệt virus và tường lửa đã bật.
• Đóng các trang web có khả năng nguy hiểm khi có cảnh báo từ phần mềm diệt virus.

Kết hợp các biện pháp này sẽ giảm thiểu đáng kể nguy cơ nhiễm virus đào coin và đảm bảo hệ thống của bạn luôn được bảo vệ khỏi các mối đe dọa mạng hiện đại.