Google và Amazon bắt đầu phản công... Cuộc chiến chip AI, vị thế độc tôn của Nvidia bị lung lay

Cục diện gần như độc quyền thị trường trí tuệ nhân tạo Mỹ giữa OpenAI và Nvidia đã xuất hiện những dấu hiệu thay đổi trong thời gian gần đây. Khi Google và Amazon lần lượt ra mắt các mô hình AI mới nhất cũng như chip bán dẫn tự nghiên cứu, cuộc cạnh tranh về quyền chủ đạo công nghệ đang bước vào giai đoạn mới.

Trọng tâm của thay đổi thu hút nhiều sự chú ý nhất chính là Google. Gần đây, Google đã công bố mô hình AI mang tên “Gemini 3” cùng bộ xử lý tensor thế hệ thứ bảy “Trung Mộc”. Mô hình này được đánh giá là vượt trội hơn hiệu suất ChatGPT 5.1 mới nhất của OpenAI về năng lực suy luận, phản hồi lập trình và các chỉ số định lượng khác. Đáng chú ý, Google đã không sử dụng bộ xử lý đồ họa của Nvidia trong quá trình phát triển mà chọn chip tự nghiên cứu. Điều này cho thấy Google đang chủ động giảm sự phụ thuộc vào GPU của Nvidia – vốn được xem là biểu tượng của tính toán AI – và xây dựng hệ sinh thái độc lập.

Xu hướng này đang lan rộng sang các tập đoàn công nghệ lớn khác ngoài Google. Amazon đã giới thiệu chip AI chuyên dụng tự nghiên cứu mang tên “Trainium3” thông qua dịch vụ đám mây AWS. Chip này được thiết kế để giảm tối đa hơn một nửa chi phí đào tạo và vận hành mô hình AI. Đặc điểm nổi bật của nó là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phản ánh thực tế việc tiêu thụ điện năng do tính toán AI mang lại đang trở thành thách thức chính trong ngành.

Khi các động thái tích cực của Google và Amazon tiếp tục được thúc đẩy, OpenAI và Nvidia – những ông lớn đã chiếm ưu thế – cũng cảm thấy áp lực. Được biết, CEO OpenAI Sam Altman gần đây đã gửi thông điệp “báo động đỏ” nội bộ, chỉ đạo toàn lực cải thiện hiệu suất ChatGPT. Đồng thời, các đối thủ khác trong lĩnh vực AI như Anthropic, DeepSeek… cũng liên tiếp ra mắt mô hình mới, khiến cuộc cạnh tranh công nghệ càng thêm gay gắt.

Ở chiều ngược lại, dù Nvidia hiện chiếm 80-90% thị phần chip AI, các động thái hạn chế độc quyền đang ngày càng rõ nét. Meta, Anthropic và một số doanh nghiệp đang đưa vào hoặc đàm phán mua TPU của Google. AWS dù vẫn giữ lại một số công nghệ kết nối của Nvidia trong các sản phẩm sau này nhưng cũng đang đẩy mạnh phát triển chip nội bộ. Tuy nhiên, các phân tích đều cho rằng sức mạnh chi phối thị trường của Nvidia vẫn khó bị lung lay trong ngắn hạn.

Khi các mô hình AI ngày càng cao cấp và cuộc cạnh tranh chip chuyên dụng bùng nổ, thị trường đã vượt khỏi phạm vi so sánh chức năng đơn thuần mà mở rộng thành cuộc chiến giành quyền chủ đạo hệ sinh thái giữa các nền tảng. Do tốc độ phát triển công nghệ quá nhanh, việc doanh nghiệp nào dẫn dắt tiêu chuẩn hoặc loại chip nào thu hút được nhiều khách hàng AI hơn trong tương lai có thể sẽ định hình lại cục diện quyền lực của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo.