Ký quỹ trong giao dịch hợp đồng tương lai: Những điều bạn cần biết

Giao dịch hợp đồng tương lai, ký quỹ chính là “mạng sống” của bạn — nó quyết định bạn có thể mở vị thế lớn cỡ nào, chịu được rủi ro ra sao và khi nào sẽ bị cưỡng chế thanh lý. Phải hiểu rõ phần này, nếu không thì rất dễ bị cháy tài khoản.

Ký quỹ thực chất là gì?

Nói đơn giản, ký quỹ là số tiền bạn dùng để “đặt cược”. Ví dụ bạn muốn giao dịch hợp đồng tương lai trị giá 10,000 USD, nhưng không cần trả toàn bộ, chỉ cần nộp ký quỹ theo tỷ lệ đòn bẩy (ví dụ 10%), tức là 1,000 USD làm đảm bảo là đủ. Nhờ vậy, bạn có thể dùng số vốn nhỏ để kiểm soát vị thế lớn — lãi thì nhân đôi vui sướng, lỗ thì cũng đau gấp đôi.

So sánh hai chế độ ký quỹ:

Chế độ ký quỹ từng vị thế (Isolated) = Mỗi vị thế “tự lo thân mình”

• Cháy vị thế nào chỉ ảnh hưởng đến vị thế đó, các vị thế khác và số dư tài khoản không bị liên lụy
• Cô lập rủi ro, thân thiện với người mới
• Ví dụ: Bạn cùng lúc giữ lệnh Long BTC và Short ETH, BTC cháy thì ETH vẫn hoạt động bình thường

Chế độ ký quỹ toàn bộ (Cross) = Toàn bộ số dư tài khoản chung một “hồ” ký quỹ

• Có thể dùng đòn bẩy cao hơn
• Một vị thế lỗ nặng có thể kéo theo cả tài khoản
• Phù hợp với người có kinh nghiệm, chịu rủi ro cao

Vì sao ký quỹ của bạn bị co lại? 7 sự thật

1. Mở vị thế mới

Khi mở vị thế cần đóng băng ký quỹ để làm đảm bảo, đợi đến khi đóng vị thế hoặc cắt lỗ mới giải phóng tiền về số dư khả dụng.

2. Lỗ chưa thực hiện (Floating loss)

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Giá đi ngược hướng, lỗ chưa thực hiện sẽ “gặm nhấm” ký quỹ khả dụng. Ví dụ bạn Long BTC mà giá cứ giảm, ký quỹ tụt không phanh.

3. Phí giao dịch

Mỗi lần mở/đóng vị thế đều bị trừ phí giao dịch vào ký quỹ khả dụng.

4. Phí funding

Hợp đồng tương lai định kỳ thu phí funding. Nếu không đủ ký quỹ khả dụng, hệ thống sẽ trừ vào ký quỹ của vị thế, khiến giá thanh lý càng gần với giá hiện tại, nguy cơ bị cháy tài khoản tăng vọt.

5. Bị cưỡng chế thanh lý

Khi ký quỹ giảm xuống dưới mức yêu cầu duy trì, sàn sẽ tự động thanh lý vị thế của bạn, ký quỹ bị thiệt hại trực tiếp.

6. Chuyển tiền đi nơi khác

Chuyển tiền từ tài khoản futures sang spot hoặc nơi khác, ký quỹ khả dụng giảm, hàng rào phòng thủ cho các vị thế hiện tại cũng yếu đi.

7. Thưởng ký quỹ hết hạn

Thưởng ký quỹ futures dùng để làm ký quỹ nếu hết hạn sẽ bị trừ khỏi số dư.

Làm sao để không bị “ăn mòn” ký quỹ?

3 bí kíp phòng thủ:

✓ Bắt buộc đặt cắt lỗ (stop loss) — Đừng hy vọng “may mắn”, hãy đặt cắt lỗ tự động từ đầu

✓ Không nên dùng đòn bẩy quá cao — Đòn bẩy càng lớn, rủi ro càng cao, hãy chọn mức phù hợp với sức chịu đựng của mình

✓ Giám sát liên tục — Theo dõi cảnh báo tỷ lệ duy trì, bổ sung ký quỹ kịp thời, đừng đợi đến khi bị thanh lý mới “tỉnh ngộ”

✓ Ưu tiên chế độ từng vị thế (Isolated) — Người mới nên dùng chế độ từng vị thế để kiểm soát rủi ro trong từng lệnh

Nguyên tắc cuối cùng: Futures không có “chắc thắng”, chỉ có “còn sống”. Quản lý ký quỹ tốt mới có thể tồn tại lâu dài.