hợp đồng chênh lệch (Contract for Difference – CFD) là gì

Hợp đồng Chênh lệch (CFD) là gì?

Hợp đồng Chênh lệch (CFD) là một loại hợp đồng phái sinh, trong đó việc thanh toán dựa trên chênh lệch giá giữa thời điểm mở và đóng vị thế. Bạn không nhận hoặc giao tài sản cơ sở; lãi hoặc lỗ chỉ được xác định dựa trên biến động giá. CFD thường cho phép bạn mở vị thế mua (kỳ vọng tăng) hoặc bán (kỳ vọng giảm), đồng thời sử dụng ký quỹ và đòn bẩy để tối ưu hóa hiệu quả vốn.

Đối tác giao dịch CFD của bạn thường là nền tảng hoặc nhà môi giới. Phần lớn CFD được giao dịch qua quầy (OTC), nghĩa là thỏa thuận trực tiếp với nền tảng thay vì khớp lệnh trên sàn tập trung, và việc thanh toán tuân theo giá niêm yết cùng quy tắc của nền tảng.

CFD vận hành như thế nào?

Bạn giao dịch CFD bằng cách mở vị thế sử dụng ký quỹ và đòn bẩy, cho phép mua hoặc bán. Khi vị thế còn mở, có thể phát sinh phí. Khi đóng vị thế, lãi/lỗ được thanh toán dựa trên chênh lệch giá.

Bước 1: Chọn tài sản và hướng giao dịch. Mở vị thế mua nghĩa là bạn kỳ vọng giá tăng; mở vị thế bán nghĩa là bạn dự đoán giá giảm. Ví dụ, nếu bạn kỳ vọng chỉ số tăng, bạn có thể mở vị thế mua CFD với chỉ số đó.

Bước 2: Xác định ký quỹ và đòn bẩy. Ký quỹ là số vốn ban đầu cần thiết để mở vị thế—tương tự như tiền đặt cọc khi thuê xe. Đòn bẩy cho phép kiểm soát vị thế lớn hơn với vốn nhỏ hơn; ví dụ, đòn bẩy 10x cho phép dùng $1.000 ký quỹ để kiểm soát vị thế $10.000.

Bước 3: Đặt kiểm soát rủi ro. Lệnh cắt lỗ là mức giá đặt trước để tự động đóng vị thế nhằm hạn chế thua lỗ. Lệnh chốt lời là điểm thoát đã xác định để bảo toàn lợi nhuận.

Bước 4: Hiểu chi phí nắm giữ. Spread là chênh lệch giữa giá mua và giá bán—chi phí ẩn khi vào lệnh. Phí tài trợ qua đêm áp dụng khi giữ vị thế qua thời gian đóng cửa thị trường, thường thay đổi theo hướng giao dịch và lãi suất. Ngoài ra còn có phí hoa hồng và phí nền tảng.

Bước 5: Đóng vị thế và thanh toán. Nếu bạn mở vị thế mua CFD tại giá 100 và đóng tại 105, lãi gộp là +5 cho mỗi đơn vị hợp đồng, trừ spread, hoa hồng và phí tài trợ. Nếu đóng tại 95, lỗ gộp là -5 mỗi đơn vị.

CFD dùng để làm gì?

CFD mang lại khả năng tiếp cận linh hoạt biến động giá mà không cần sở hữu tài sản cơ sở, cho phép giao dịch cả hai chiều mua và bán. Sản phẩm này thích hợp cho giao dịch ngắn hạn và phòng vệ rủi ro.

Khi đầu tư, nhà giao dịch dùng đòn bẩy để tiếp cận thị trường với vốn nhỏ hơn, đồng thời cũng tăng biến động và rủi ro tiềm ẩn.

Với phòng vệ rủi ro, nếu bạn nắm giữ tài sản nhưng lo ngại giá giảm, bạn có thể mở vị thế CFD ngược lại (hoặc phái sinh tương tự) để giảm thiểu rủi ro.

CFD khác gì so với hợp đồng tương lai, giao dịch giao ngay và quyền chọn?

Những điểm khác biệt chính giữa CFD và các sản phẩm này bao gồm phương thức thanh toán, thời hạn hợp đồng, chi phí và quy định pháp lý.

So với giao dịch giao ngay: Giao dịch giao ngay là mua/bán trực tiếp tài sản, cần thanh toán và sở hữu đầy đủ—thường không có phí qua đêm. CFD không chuyển quyền sở hữu; chỉ thanh toán dựa trên chênh lệch giá.

So với hợp đồng tương lai: Hợp đồng tương lai là hợp đồng tiêu chuẩn hóa có ngày đáo hạn cố định, giao dịch trên sàn với quy định nghiêm ngặt về ký quỹ và thanh toán bù trừ. CFD thường là thỏa thuận OTC không có ngày đáo hạn, thanh toán theo giá nền tảng.

So với quyền chọn: Người mua quyền chọn có quyền (không bắt buộc thực hiện), với lợi nhuận phi tuyến tính (phí quyền chọn và bị ảnh hưởng bởi biến động). Lãi/lỗ CFD tuyến tính và phụ thuộc trực tiếp vào biến động giá.

CFD được áp dụng thế nào trên thị trường tiền mã hóa?

Mô hình CFD rất phổ biến trong thị trường tiền mã hóa, nhiều nền tảng cung cấp hợp đồng cho phép giao dịch mua/bán, ký quỹ và thanh toán dựa trên chênh lệch giá. Ví dụ, Gate cung cấp giao dịch phái sinh hoạt động tương tự CFD truyền thống: sử dụng ký quỹ, bạn có thể mở vị thế mua hoặc bán với Bitcoin, Ethereum, và lãi/lỗ phản ánh trực tiếp biến động giá.

Giao dịch phái sinh trên Gate hỗ trợ chế độ ký quỹ riêng biệt hoặc ký quỹ chéo. Ký quỹ riêng biệt giới hạn rủi ro từng vị thế; ký quỹ chéo sử dụng toàn bộ số dư cho tất cả vị thế. Việc lựa chọn mức đòn bẩy và đặt lệnh cắt lỗ hợp lý là yếu tố then chốt kiểm soát rủi ro.

Những chi phí nào liên quan đến CFD?

Các chi phí chính gồm spread, hoa hồng, phí tài trợ qua đêm và trượt giá.

• Spread: Chênh lệch giữa giá mua và bán—chi phí ẩn khi vào lệnh. Spread rộng ảnh hưởng nhiều đến chiến lược ngắn hạn.
• Hoa hồng: Phí dựa trên khối lượng giao dịch hoặc cố định mỗi lệnh; mức phí thay đổi theo nền tảng.
• Phí tài trợ qua đêm: Chi phí giữ vị thế qua đêm, phụ thuộc vào tài sản và hướng giao dịch. Mua và bán có thể phải trả hoặc nhận phí tùy thị trường.
• Trượt giá: Khoảng cách giữa giá kỳ vọng và giá thực tế, thường xảy ra khi biến động mạnh hoặc thanh khoản thấp.

Ví dụ: Nếu bạn mua CFD chỉ số với đòn bẩy 10x, vị thế $10.000, tổng phí spread và hoa hồng $50, chỉ số tăng 1%/ngày (lãi gộp $1.000), lãi ròng khoảng $950; nếu giảm 1% có thể lỗ tương tự, cộng thêm phí tài trợ và trượt giá nếu có.

Rủi ro khi giao dịch CFD là gì?

CFD tiềm ẩn rủi ro liên quan đến khuếch đại đòn bẩy, cưỡng chế thanh lý, trượt giá, rủi ro đối tác và tuân thủ pháp lý.

• Khuếch đại đòn bẩy: Lãi/lỗ đều khuếch đại; biến động nhỏ cũng tác động lớn đến tài khoản.
• Cưỡng chế thanh lý: Nếu thua lỗ gần mức ký quỹ, nền tảng có thể tự động đóng vị thế—thường không đúng lúc.
• Trượt giá & khoảng trống giá: Tin tức lớn hoặc biến động cực đoan có thể khiến giá vượt mức cắt lỗ, tăng thua lỗ.
• Rủi ro đối tác & kỹ thuật: Hợp đồng OTC phụ thuộc vào giá và kiểm soát rủi ro của nền tảng; sự cố hệ thống, thanh khoản yếu, vận hành kém ảnh hưởng tới khớp lệnh và thanh toán.
• Rủi ro pháp lý: Quy định CFD khác nhau theo từng nước; quyền truy cập và giới hạn đòn bẩy cũng khác biệt. Luôn tuân thủ pháp luật địa phương khi giao dịch CFD.

Lưu ý an toàn vốn: Giao dịch ký quỹ có thể dẫn tới thua lỗ nhanh chóng. Tránh đòn bẩy quá cao—ưu tiên cắt lỗ, quản lý quy mô vị thế và đa dạng hóa để kiểm soát rủi ro.

Làm sao để bắt đầu giao dịch CFD?

Bước 1: Xác định mục tiêu và mức chịu rủi ro. Ghi rõ mục tiêu lợi nhuận và tỷ lệ thua lỗ tối đa chấp nhận.

Bước 2: Chọn nền tảng hoặc nhà môi giới được cấp phép. Kiểm tra giấy phép, công bố thông tin; hiểu cấu trúc phí và quy tắc thanh lý.

Bước 3: Mở tài khoản và hoàn thành đánh giá rủi ro. Làm bài kiểm tra phù hợp, khảo sát của nền tảng; đọc kỹ tài liệu sản phẩm.

Bước 4: Thực hành với tài khoản demo. Kiểm tra đặt lệnh, cắt lỗ, quản lý vốn; kiểm chứng chiến lược trong các điều kiện biến động khác nhau.

Bước 5: Bắt đầu nhỏ với giao dịch thực—đặt cắt lỗ và giới hạn vị thế. Tránh giao dịch “all-in” đòn bẩy cao; giảm rủi ro trước các sự kiện lớn.

Bước 6: Rà soát và cải thiện. Ghi lại lý do, cách thực hiện, kết quả từng lệnh; điều chỉnh quy tắc vào/ra lệnh theo thời gian.

Với giao dịch tiền mã hóa—như trên Gate—bạn có thể mở tài khoản phái sinh, chọn ký quỹ riêng biệt hoặc ký quỹ chéo, đặt đòn bẩy hợp lý và bắt đầu với lệnh nhỏ để kiểm tra chiến lược và kiểm soát rủi ro.

CFD phù hợp với đối tượng nào?

CFD thích hợp nhất cho nhà giao dịch giàu kinh nghiệm, tuân thủ nghiêm ngặt quản trị rủi ro và thường xuyên theo dõi vị thế. Nếu bạn ưu tiên đầu tư dài hạn, nhạy cảm với biến động hoặc không chịu được rủi ro cao, CFD có thể không phù hợp.

Các tổ chức hoặc nhà đầu tư chuyên nghiệp có thể dùng CFD hoặc sản phẩm tương tự cùng với vị thế giao ngay để quản trị rủi ro ngắn hạn hoặc phòng vệ.

Những điểm cần nhớ về CFD

CFD cho phép bạn tham gia biến động giá mà không cần sở hữu tài sản cơ sở; lãi/lỗ đến từ chênh lệch giá mở/đóng vị thế. Sản phẩm này sử dụng ký quỹ, đòn bẩy cho cả giao dịch mua và bán. Chi phí bao gồm spread, hoa hồng, phí tài trợ qua đêm. So với hợp đồng tương lai, giao dịch giao ngay hoặc quyền chọn, CFD linh hoạt hơn về thanh toán, thời hạn nhưng tập trung rủi ro vào khuếch đại đòn bẩy, cưỡng chế thanh lý, khoảng trống giá và rủi ro đối tác. Dù thị trường truyền thống hay tiền mã hóa (như sản phẩm phái sinh của Gate), hãy ưu tiên kiểm soát rủi ro—dùng đòn bẩy hợp lý và tuân thủ pháp luật địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Đòn bẩy 1:100 nghĩa là gì? Có nên dùng không?

Đòn bẩy 1:100 nghĩa là bạn kiểm soát hợp đồng $100 chỉ với $1 vốn—lãi/lỗ đều khuếch đại theo tỷ lệ này. Nếu thị trường tăng 10%, bạn có thể lãi 1.000%; nếu giảm 10%, bạn cũng có thể lỗ 1.000%. Đòn bẩy cao rủi ro lớn—người mới nên bắt đầu với đòn bẩy thấp. Trên nền tảng được cấp phép như Gate, bạn linh hoạt điều chỉnh mức đòn bẩy.

Giao dịch CFD có thực sự kiếm tiền được không? Chi phí có cao không?

Giao dịch CFD có thể sinh lời nhưng rủi ro cao—chi phí chủ yếu là phí giao dịch, phí tài trợ. Trên Gate, phí giao dịch từ 0,02% đến 0,1%, phí tài trợ thanh toán hàng ngày theo cung cầu. Thành công phụ thuộc nhiều vào phân tích thị trường và quản trị rủi ro hợp lý, không phải chạy theo đòn bẩy cao.

Tôi mới—có nên giao dịch CFD ngay không?

Không nên để người mới giao dịch CFD ngay. Hãy học giao dịch giao ngay trước—nắm biểu đồ nến, xu hướng, v.v.—rồi thực hành hợp đồng ký quỹ đòn bẩy thấp với tài khoản demo trên Gate. Chỉ nên giao dịch thực khi đã nắm vững kiểm soát rủi ro, cắt lỗ để tránh bị cưỡng chế thanh lý.

Có cần dự đoán đúng mọi lệnh khi giao dịch CFD không? Nếu đôi lúc sai thì sao?

Bạn không cần đúng mọi lần—nhưng kiểm soát rủi ro là then chốt. Đặt lệnh cắt lỗ giúp giới hạn thua lỗ mỗi lệnh; ví dụ, trên Gate bạn có thể đặt thoát tự động khi thị trường đi ngược. Nên giới hạn rủi ro mỗi lệnh ở mức 1-2% tổng vốn để dù thua liên tiếp cũng không ảnh hưởng lớn đến danh mục.

Có thể kiếm tiền bằng bán khống CFD không? Đó có phải chỉ là đánh bạc?

Bán khống qua CFD là công cụ phòng vệ hợp pháp—nhưng đòn bẩy cao tiềm ẩn rủi ro lớn. Giao dịch trên nền tảng được cấp phép như Gate có bảo vệ nhất định; tuy nhiên, giao dịch đòn bẩy thường xuyên để tìm lợi nhuận lớn rất gần với đánh bạc. Dùng đòn bẩy hợp lý nên tập trung vào phòng vệ, quản trị rủi ro—không phải đầu cơ kiếm lời nhanh.