Khi tôi mới bắt đầu tìm hiểu về tiền điện tử, điều phức tạp nhất là hiểu rõ về thuật ngữ này. Đặc biệt là về các lệnh long và short — dường như đó là một ngôn ngữ bí mật của các nhà giao dịch. Nhưng sau đó tôi nhận ra, thực ra nó rất đơn giản và hợp lý.

Vấn đề ở đây là. Long về cơ bản là đặt cược vào sự tăng giá. Bạn tin rằng giá sẽ đi lên, vì vậy bạn mua tài sản và chờ đợi nó tăng giá. Đơn giản và rõ ràng. Nếu Bitcoin hiện tại là 61.000 và bạn nghĩ nó sẽ lên 70.000, bạn mở lệnh long, mua vào và hưởng chênh lệch. Đó là toàn bộ logic.

Short là sự đối lập. Bạn cho rằng tài sản đang bị định giá quá cao và sẽ giảm giá. Ở đây phức tạp hơn một chút: bạn mượn tài sản từ sàn, bán ngay theo giá hiện tại, chờ giá giảm và mua lại rẻ hơn. Chênh lệch giá trừ phí là lợi nhuận của bạn. Nghe có vẻ rối rắm, nhưng trên thực tế sàn tự động thực hiện tất cả, bạn chỉ cần nhấn nút.

Thật thú vị, chính các từ long và short xuất phát từ tiếng Anh và phản ánh bản chất của quá trình. Long là quá trình dài — xu hướng tăng thường diễn ra chậm hơn, vì vậy bạn giữ vị thế lâu hơn. Short nhanh hơn — giảm giá thường xảy ra đột ngột và cần ít thời gian hơn.

Còn có cả bò và gấu. Bò là những người tin vào tăng trưởng và mở vị thế dài. Gấu ngược lại — họ dự đoán giảm giá. Những hình ảnh này bắt nguồn từ cách các loài động vật này tấn công: bò thúc râu lên trên, gấu đấm xuống bằng chân.

Với hợp đồng tương lai (futures) thì còn thú vị hơn nữa. Hợp đồng tương lai là hợp đồng cho phép kiếm lợi từ biến động giá mà không cần sở hữu chính tài sản đó. Chính nhờ hợp đồng tương lai, lệnh long không chỉ là mua vào nữa mà còn là công cụ để đầu cơ có đòn bẩy. Bạn có thể mở vị thế lớn hơn số tiền mình có, nhưng rủi ro cũng cao hơn.

Về vấn đề này, một điểm quan trọng là về thanh lý (liquidation). Khi giá di chuyển ngược lại với bạn đột ngột, sàn có thể tự động đóng vị thế của bạn nếu không còn đủ ký quỹ. Điều này xảy ra bất ngờ và rất đau đớn. Vì vậy, quản lý rủi ro không chỉ là lời nói suông, mà là sự sống còn.

Hedging cũng hoạt động qua các lệnh long và short. Ví dụ, bạn mở long trên hai Bitcoin, nhưng lo sợ giá giảm. Bạn mở đồng thời short trên một Bitcoin — như vậy thiệt hại sẽ ít hơn nếu xảy ra. Tất nhiên, lợi nhuận cũng sẽ giảm, nhưng bạn sẽ yên tâm hơn khi ngủ.

Điều quan trọng cần hiểu là: long là công cụ để tăng trưởng, short để giảm giá. Mỗi loại đều có rủi ro và cơ hội riêng. Người mới thường dễ hơn với long, vì logic giống như mua bán thông thường. Short đòi hỏi hiểu biết và chú ý nhiều hơn. Và nếu dùng đòn bẩy, cần kỷ luật và kiểm soát liên tục các vị thế. Nếu không, bạn có thể mất tất cả rất nhanh.